Ακόμη κι ένα ποτό την ημέρα: Αυτόν τον τύπο καρκίνου επιβαρύνει περισσότερο το αλκοόλ

Μια από τις πιο εκτεταμένες αναλύσεις που έχουν γίνει ποτέ για τη σχέση αλκοόλ και υγείας έρχεται να επαναφέρει ένα δύσκολο αλλά κρίσιμο ερώτημα: πόσο «ασφαλές» είναι πραγματικά το αλκοόλ;

Η μελέτη του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, με επικεφαλής την Ελληνίδα ερευνήτρια Εμμανουέλα Γακίδου, αναλύει δεδομένα από 843 επιστημονικές μελέτες και καταλήγει σε ένα βασικό συμπέρασμα: η σχέση του αλκοόλ με τον καρκίνο είναι σταθερή και ανησυχητική ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης.

Ωστόσο η ανάλυση εντοπίζει ότι οι επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία δεν είναι ομοιόμορφες καθώς για αρκετές καρδιομεταβολικές και νευρολογικές παθήσεις, η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο.

Το βασικό εύρημα που αλλάζει την εικόνα

Η εικόνα που προκύπτει από τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Health» δεν είναι απλή ούτε μονοδιάστατη.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, το αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για δέκα διαφορετικούς τύπους καρκίνου, με τον κίνδυνο να αυξάνεται όσο αυξάνεται και η κατανάλωση.

Το πιο κρίσιμο όμως στοιχείο είναι άλλο: ακόμη και η κατανάλωση κάτω από ένα ποτό την ημέρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, όπως:

• του φάρυγγα,
• του παχέος εντέρου,
• του οισοφάγου,
• του μαστού,
• του ήπατος,
• του παγκρέατος
• και του προστάτη.

Με άλλα λόγια, δεν φαίνεται να υπάρχει πλήρως «ουδέτερο» σημείο μηδενικού κινδύνου.

Ποιος καρκίνος εμφανίζει τη μεγαλύτερη αύξηση κινδύνου

Η μελέτη ξεχωρίζει ορισμένες ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές του οργανισμού.

Ο καρκίνος του φάρυγγα εμφανίζει τη μεγαλύτερη συσχέτιση, με τον κίνδυνο να αυξάνεται τουλάχιστον 105% σε μέσα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ.

Ακολουθούν καρκίνοι όπως:

• λάρυγγα
• παχέος εντέρου
• στοματικής κοιλότητας και χειλιών

όπου είχαν μέτριες αυξήσεις κινδύνου, από 22% έως 49%.

Άλλες μορφές, όπως του οισοφάγου, του μαστού, του ήπατος και του παγκρέατος, εμφανίζουν πιο ήπιες αλλά συνεπείς ενδείξεις αυξημένου κινδύνου, οι οποίες ενισχύονται όσο αυξάνεται η κατανάλωση.

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

Αν και η μελέτη δεν εντοπίζει σημαντικές διαφορές ανά φύλο, αναδεικνύει ένα κρίσιμο μοτίβο: το επίπεδο κατανάλωσης είναι αυτό που καθορίζει τον κίνδυνο, όχι η ταυτότητα του ατόμου.

Ωστόσο, οι πιο έντονες επιβαρύνσεις φαίνεται να αφορούν άτομα με συστηματική ή υψηλή κατανάλωση, όπου δεν πλήττονται μόνο οι καρκίνοι αλλά και σοβαρές παθήσεις όπως:

• κίρρωση του ήπατος (σημαντική αύξηση κινδύνου)
• παγκρεατίτιδα
• λοιμώξεις του αναπνευστικού
• και φυματίωση (με ασθενέστερες αλλά υπαρκτές ενδείξεις)

Με απλά λόγια, όσο ανεβαίνει η κατανάλωση, τόσο «ανοίγει η βεντάλια» των κινδύνων.

Το παράδοξο εύρημα για χαμηλή κατανάλωση

Ένα από τα πιο συζητημένα σημεία της ανάλυσης είναι ότι για ορισμένες παθήσεις — όπως ο διαβήτης τύπου 2 ή η άνοια — η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση φαίνεται να συνδέεται με ελαφρώς μειωμένο κίνδυνο.

Όμως οι ερευνητές είναι σαφείς: αυτή η εικόνα δεν σημαίνει «πράσινο φως» για κατανάλωση αλκοόλ.

Σε υψηλότερα επίπεδα, τα πιθανά οφέλη εξαφανίζονται και μετατρέπονται σε ξεκάθαρη επιβάρυνση.

Δεν υπάρχει «ασφαλές όριο» για τον καρκίνο

Η πιο καθαρή γραμμή που χαράσσει η μελέτη είναι ότι για τους καρκίνους δεν εντοπίζεται ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης.

Η δρ. Γακίδου επισημαίνει ότι τα δεδομένα για τον καρκίνο είναι σταθερά και συνεπή: ο κίνδυνος αυξάνεται με κάθε επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ.

Αυτό διαφοροποιεί το αλκοόλ από άλλους παράγοντες κινδύνου, καθώς ακόμη και μικρές ποσότητες φαίνεται να έχουν μετρήσιμη επίδραση.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Το συμπέρασμα της μελέτης δεν είναι απαγορευτικό αλλά ξεκάθαρα προειδοποιητικό.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι οδηγίες δημόσιας υγείας θα πρέπει να αποθαρρύνουν την έντονη κατανάλωση και να ενημερώνουν πιο καθαρά το κοινό ότι ακόμη και η μέτρια κατανάλωση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές ασθένειες, ιδιαίτερα καρκίνους.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η ευαισθητοποίηση παραμένει χαμηλή — πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να μην γνωρίζουν τη σύνδεση αλκοόλ και καρκίνου.

Ένα μήνυμα που δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού

Η μεγάλη εικόνα που προκύπτει είναι πιο σύνθετη από έναν απλό «κανόνα αποχής ή κατανάλωσης».

Το αλκοόλ εμφανίζεται ως παράγοντας που επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, με τον καρκίνο να αποτελεί τον πιο ξεκάθαρο και τεκμηριωμένο κίνδυνο.

Και ίσως το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης να είναι τελικά το πιο απλό: όσο κι αν μειώνεται η κατανάλωση, ο κίνδυνος δεν μηδενίζεται ποτέ πλήρως.

Με πληροφορίες από  ΑΠΕ - ΜΠΕ