Πόσο Ευρωπαίος νιώθει ο μέσος Βρετανός; Αν ρωτούσατε πριν από 20 χρόνια, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου θα απαντούσε από ελάχιστα έως καθόλου, ωστόσο λίγοι θα εξέφραζαν τη διάθεση να αποχωρήσει η χώρα τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμα και ανάμεσα στους πιο ευρωσκεπτικιστές, το σενάριο αυτό έμοιαζε αδιανόητο. Η συμμετοχή στην ΕΕ ήταν κάτι το τελεσίδικο και απλώς μπορούσαν να γκρινιάζουν ακόπως και χωρίς συνέπειες.

Οι Βρετανοί νιώθουν καλύτερα με τον τόπο της καταγωγής τους. Οι Άγγλοι νιώθουν κατ' αρχάς Άγγλοι, οι Ουαλοί νιώθουν Ουαλοί, οι Σκωτσέζοι νιώθουν Σκωτσέζοι και οι Βορειοιρλανδοί νιώθουν είτε Ιρλανδοί σε ομηρεία είτε Άγγλοι που υπερασπίζονται τη σημαία… Οι Άγγλοι τρέφουν αντιπάθεια για τους άλλους και οι άλλοι για τους Άγγλους. Τους χωρίζει μια ιστορική διαδρομή με πολύ αίμα. Τους ενώνει, όμως, η Μεγάλη Βρετανία και μέχρι χθες η Ευρωπαϊκή Ένωση (θεσμικώς και οικονομικώς εν πολλοίς).

Κι έτσι, λίγο πολύ, η ζωή έρεε στο νησί. Ο καθένας ήταν ό,τι ήθελε κι αντλούσε περηφάνια από όπου επιθυμούσε. Μέχρι που ήρθε η έμπνευση στον Ντέιβιντ Κάμερον να υποσχεθεί προεκλογικά ένα δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι στην Ένωση. Κι άνοιξε το κουτί της Πανδώρας απ' όπου βγήκε μια κουστωδία σαλτιμπάγκων εθνικιστών, μια δράκα υπερ-λαϊκιστών, που βοηθούσης της σύγχρονης τεχνολογίας της κοινωνικής δικτύωσης, καβάλησε το κύμα της αντί-παγκοσμιοποίσης, τζόγαρε και κεφαλαιοποίησε στα υπαρκτά προβλήματα που είχε προκαλέσει η διεθνής οικονομική κρίση, στόχευσε στις βραδυκίνητες αντιδράσεις των ευρωπαϊκών θεσμών και πέτυχε το αδιανόητο…

Στις 23 Ιουνίου 2016 οι Βρετανοί προσήλθαν στις κάλπες μετά από μια ταραγμένη και διχαστική διαδικασία.

Το αποτέλεσμα ήχησε με κρότο σε όλο τον πλανήτη:

  • Αποχώρηση: 51,9% (17.410.742 ψήφοι)
  • Παραμονή: 48,1% (16.141.241 ψήφοι)

Η πλειοψηφία των Βρετανών είχε επιλέξει την απομόνωση σε μια περίοδο κατά την οποία τα προβλήματα είναι παγκόσμια, άρα κοινά, και η συνεργασία φαντάζει ως η μόνη δυνατή λύση. Οι Βρετανοί πυροβόλησαν τα πόδια τους. Κι αν δούμε τη δημογραφική- ηλικιακή ανάλυση της ψήφου, το κεντρικό συμπέρασμα που εξάγεται είναι πως οι μεγάλοι σε ηλικία κάτοικοι της επαρχίας φρέναραν τις δυνατότητες των νεότερων στα αστικά κέντρα. Λες και το πριν εκδικήθηκε το μετά, παρασυρμένο από τον υπαρκτό φόβο του τώρα. Τα ψεγάδια της παγκοσμιοποίησης σε μείγμα με τον εθνικολαϊκισμό κατατρόπωσαν την ελπίδα της συνεργασίας, την πρόοδο που προκύπτει από την πολυμέρεια.

Τέλος πάντων. Ο βρετανικός λαός μίλησε όπως έχει κάθε δικαίωμα. Μετά από 3,5 χρόνια ταραχώδους διαπραγμάτευσης και ασταμάτητων αυτοπυροβολισμών στα πόδια (τους), με αδιάκοπες ρηγματώσεις στην εγχώρια πολιτική σκηνή, με διαρκή μεγέθυνση της διχαστικής τομής στην κοινωνία, η Βρετανία αποχαιρέτησε την ΕΕ. Το βράδυ της Παρασκευής (31/1) στο ευρωκοινοβούλιο, αλλά και σε όλα τα άλλα κτίρια της ΕΕ, υπεστάλη η Union Jack. Μια στιγμή ιστορική…

Κέρδισε ο λαϊκισμός και η οπισθοδρόμηση, η εσωστρέφεια της απομόνωσης και η πλανερή παραδοσιοκρατία. Έχασε η λογική. Δεν είναι τυχαίο ότι ο σοβαρός Τύπος στη Βρετανία υποδέχθηκε την τελευταία αυτή μέρα με έντονο προβληματισμό για το άδηλο μέλλον -ο Economist λέει ότι η χώρα μπήκε σε αχαρτογράφητα ύδατα-, ενώ ο κίτρινος και λαϊκιστικός Τύπος με ζητωκραυγές και αυτοθαυμασμό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι φτωχότερη χωρίς τη Βρετανία, αλλά θα αντέξει. Η Βρετανία είναι (πολύ) μικρότερη χωρίς της Ευρωπαϊκή Ένωση και ουδείς γνωρίζει το τι μέλλει γενέσθαι. Η Ιστορία εξελίσσεται μπροστά μας…


Βίντεο από τη στιγμή της υποστολής της βρετανικής σημαίας