Πιο επικίνδυνος από τον κορονοϊό ο ρατσισμός

Ο αποκλεισμός των ανθρώπων μόνο επειδή είναι Κινέζοι είναι πλέον γεγονός σε όλο τον κόσμο.
Ο αποκλεισμός των ανθρώπων μόνο επειδή είναι Κινέζοι είναι πλέον γεγονός σε όλο τον κόσμο.

Εξόχως προβληματισμένη από όσα είδαμε και ακούσαμε την εβδομάδα που πέρασε για τον κορονοϊό η δημοσιογράφος του flash.gr Έλλη Κομνηνού θέτει ένα κρίσιμο πρόβλημα που δεν πρέπει να υποβαθμιστεί μέσα στον πανικό που έχει δημιουργηθεί για την επιδημία.

Η εβδομάδα που πέρασε δημοσιογραφικά και όχι μόνον ανήκει δικαιωματικά στον κορονοϊό. Μάθαμε τι είναι, πως μεταδίδεται, που έχει εξαπλωθεί, τα μέτρα πρόληψης, πως γράφεται, από πού προέρχεται, τι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να έχει…

Φυσικά ο πανικός θέλει εικόνα και ήχο και όλοι εμείς είχαμε μπόλικα και από τα δύο. Πτώματα στους δρόμους, τεράστιες πόλεις φαντάσματα, χιλιάδες ανθρώπους αποκλεισμένους στα σπίτια τους σε καραντίνα, πολυεθνικές μεγαθήρια να αδειάζουν και να βάζουν λουκέτο… Μέχρι και ρεπορτάζ από κινέζικα καταστήματα στο κέντρο της Αθήνας όπου κατατρομαγμένοι οι ιδιοκτήτες απολογούνταν στην κάμερα ότι τα προϊόντα τους είναι… καθαρά!

Η ψυχολογία του όχλου; Για όλα φταίνε οι Κινέζοι… Μακριά από τους Κινέζους!

Η ανησυχία για τους κορονοϊούς είναι απολύτως κατανοητή και φυσικά όλοι πρέπει να είμαστε ευαισθητοποιημένοι και να ακολουθούμε τις συστάσεις των αρμοδίων Αρχών. Αλλά η επιστήμη και όχι ο πανικός που τρέφει τον στίγμα και τον αποκλεισμό, πρέπει να καθοδηγεί τόσο τις απαντήσεις όσο και τις πράξεις μας ως κράτη και άτομα.

Την Παρασκευή, οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ανακοίνωσαν ότι θα αρνούνται προσωρινά την είσοδο σε αλλοδαπούς που «θέτουν σε κίνδυνο» τη μετάδοση του ιού. Η Ρωσία επιβάλλει βίζα σε Κινέζους τουρίστες, ενώ η ιταλική κυβέρνηση αποφάσισε να διακόψει την έκδοση βίζας σε Κινέζους πολίτες αλλά θα συνεχίσει να παρέχεται βίζα μόνον για οικογενειακούς λόγους και για αποδεδειγμένα κατεπείγουσες περιπτώσεις. Οι κινήσεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με όσα γνωστοποίησε ο ΠΟΥ την Πέμπτη, επιμένοντας ότι «δεν υπάρχει κανένας λόγος για μέτρα που θα παρεμποδίζουν άσκοπα το διεθνές ταξίδι και το εμπόριο».

Ο αποκλεισμός των ανθρώπων μόνο επειδή είναι Κινέζοι είναι πλέον γεγονός σε όλο τον κόσμο.

Τα παραδείγματα μυριάδες. Διαβάζουμε στον διεθνή Τύπο: Στη Σεούλ, πρωτεύουσα της Νότιας Κορέας, ένα εστιατόριο έβαλε ένα σημάδι στην κινεζική ανάγνωση, «Δεν επιτρέπονται οι Κινέζοι». Στο Παρίσι, μια γυναίκα της Ταϊβάν παραπονιέται για τους ανθρώπους που απομακρύνονται από την αμαξοστοιχία επειδή φορούσε μάσκα. Στην Ουγγαρία, οι Βιετναμέζοι ιδιοκτήτες καταστημάτων έβαλαν σημάδια λέγοντας ότι δεν είναι Κινέζοι. Στη Νότια Κορέα, περισσότεροι από μισό εκατομμύριο άνθρωποι έχουν υποβάλει αναφορές στον πρόεδρο για να σταματήσουν την είσοδο του κινεζικού λαού στην χώρα. Ένας Κινέζος φοιτητής στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε ότι οι άλλοι φοιτητές τον αποφεύγουν στις αίθουσες του πανεπιστημίου με το φόβο ότι μπορεί να μολυνθούν ενώ στη Γαλλία δεκάδες οι μαρτυρίες ανθρώπων που προτρέπουν Κινέζους: «Γιατί δεν μένεις σπίτι;». Μερικοί άνθρωποι στα κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης δίνουν λεπτομερή παραδείγματα ανθρώπων που πρέπει να τους αποφεύγουν σε δημόσιους χώρους για τους κορονοϊούς.  Ακόμα και το διάσημο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, το Μπέρκλεϊ σε ανάρτησή του «βλέπει» ως φυσιολογική αντίδραση την ξενοφοβία μαζί με άλλες πιθανές αντιδράσεις (άγχος, πανικό, θυμό κα) στην εξάπλωση του ιού. "Παρακαλούμε αναγνωρίστε ότι η εμπειρία κάποιων από αυτές μπορεί να είναι φυσιολογικές αντιδράσεις και ότι τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες μπορεί να αντιμετωπίσετε περιόδους ...

Κορονοϊός: Ρατσισμός κατά κινέζων τουριστών - Το hashtag #JeNeSuisPasUnVirus

Βεβαίως μετά από όχληση του ΤΙΜΕ ένα μάλλον «χλιαρό» τιτίβισμα προσπάθησε να άρει τις αρνητικές εντυπώσεις.

«Οι άνθρωποι με διαφορετικό εθνικό, εθνοτικό ή θρησκευτικό υπόβαθρο έχουν κατηγορηθεί ιστορικά για την εξάπλωση μικροβίων, ανεξάρτητα από το τι μπορεί να πει η επιστήμη», λέει στο ΤΙΜΕ ο Monica Schoch-Spana, ιατρικός ανθρωπολόγος και ανώτερος επιστήμονας στο Κέντρο Υγείας του Johns Hopkins.

Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι καμία αντίδραση από αυτές δεν έχει καμία βάση στη δημόσια υγεία,  μόνο στον πανικό που τροφοδοτεί τον ρατσισμό.

Φυσικά όλα τα μέσα ενημέρωσης κυρίως τα σόσιαλ μίντια πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να βάλουν φραγμό στην παραπληροφόρηση και στην καλλιέργεια ρατσιστικών στερεοτύπων. Χαρακτηριστικοί τίτλοι που κυκλοφόρησαν διάφορες φυλλάδες: «Κίτρινος συναγερμός» και «Νέος κίτρινος κίνδυνος;». Δεν είναι εξάλλου η πρώτη φορά που τα ΜΜΕ και τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης έχουν βάλει το χεράκι τους στην εξάπλωση της ξενοφοβίας γύρω από τέτοιες επιδημίες.  Το 2009 για τη γρίπη των χοίρων H1N1 το 2009 αποδιοπομπαίοι τράγοι ήταν οι Μεξικανοί,  κατά τη διάρκεια της επιδημίας Έμπολα το 2014 έφταιγαν οι άνθρωποι της Αφρικής ενώ ακόμα και στις αρχές της δεκαετίας του '80, οι Αϊτινοί κατηγορήθηκαν για τον ιό HIV / AIDS.

Κορονοϊός: Μολύνει το διαδίκτυο - fake news για την ασθένεια

Βεβαίως κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει και τη θετική λειτουργία των μέσων όταν δίνουν ακριβείς πληροφορίες για τη νόσο, ή όταν γίνονται δίαυλος θετικών μηνυμάτων στήριξης και αλληλεγγύης για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις που προξενεί η επιδημία και σε επίπεδο αντιμετώπισης των ρατσιστικών στερεοτύπων. Χαρακτηριστικό ότι στη Γαλλία χρησιμοποιείται ευρέως το hashtag #JeNeSuisPasUnVirus, που σημαίνει "δεν είμαι ιός".

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), τα Αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και άλλοι επίσημοι οργανισμοί έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει κατά του ρατσισμού, των στερεοτύπων και των υποθέσεων κατά την εμφάνιση του Novel Coronavirus. "Δεν πρέπει να αφήσουμε από τον φόβο ή τον πανικό να καθοδηγήσουμε τις ενέργειές μας", δήλωσε η Nancy Messonnier, διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ανοσοποίησης και Αναπνευστικών Παθήσεων στο CDC, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή. «Δεν πρέπει να υποθέσουμε ότι κάποιος είναι ασιατικής καταγωγής ότι έχει τον νέο κοροναϊό» όπως σημειώνει το TIME.

Φυσικά, η ξενοφοβία και ο ρατσισμός είναι φαινόμενα που προϋπήρχαν της ασθένειας και όπως αποδεικνύεται σε κάθε κρίση τα βρίσκουμε και θα τα βρίσκουμε μπροστά μας. Ωστόσο, σε τέτοιες συγκυρίες πρέπει να αναλογιστούμε πόσο ευάλωτοι είμαστε όλοι μας. Εξάλλου για τον κορονοϊο σίγουρα θα παρασκευαστούν και εμβόλια και φάρμακα για να αντιμετωπιστεί... Ο ρατσισμός παραμένει διαχρονικά ανθεκτικός κι αγιάτρευτος και γι΄ αυτό και πιο επικίνδυνος. Η μόνη αντίσταση, το μόνο γιατρικό που βλέπω για να μην τρελαθούμε εντελώς είναι: Λογική κι αλληλεγγύη!