Έξι άγνωστες στο ευρύ κοινό φορητές εικόνες – σπανιότατα δείγματα έργων του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, φιλοτεχνημένες στη Σμύρνη, συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων στη μεγάλη έκθεση “Τιμή στον Τεριάντ” που διοργανώνει από σήμερα το Τελλόγλειο ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ.

Με έργο αποφασιστικής συμβολής την “ανακάλυψη” του ζωγράφου Θεόφιλου αλλά και με πρωτοποριακή εκδοτική δραστηριότητα και προβολή της μοντέρνας τέχνης στο Παρίσι, ο Μυτιληνιός κοσμοπολίτης εκδότης και τεχνοκριτικός Στρατής Ελευθεριάδης-Teriade, γεννήθηκε στα Βαρειά της Λέσβου στα 1897.

Σε ηλικία 18 ετών (στα 1915) ταξιδεύει στο Παρίσι για να σπουδάσει νομικά αλλά το ενδιαφέρον του σύντομα στρέφεται στη σύγχρονη τέχνη. Αρθρογραφεί σε περιοδικά τέχνης, εκδίδει το περιοδικό “Verve” (“Οίστρος”) με κείμενα λογοτεχνικής και εικαστικής κριτικής, εκδίδει τα λεγόμενα “Grands Livres” (“Μεγάλα Βιβλία”) ή “Livre d artiste” (Βιβλία του καλλιτέχνη).

Στα 1962 στη γενέτειρά του τη Βαρειά της Μυτιλήνης εγκαινιάζεται το Μουσείο Θεόφιλου με έργα της συλλογής του – που προσέφερε ο ίδιος στο ελληνικό κράτος. Στην ίδια περιοχή, το 1979 εγκαινιάζεται το Μουσείο Τεριάντ -δώρο κι αυτό του συλλέκτη με εκθέματα από τις εκδόσεις που κατά καιρούς επιμελήθηκε.

Στα 1983 ο Τεριάντ πεθαίνει στο Παρίσι σε ηλικία 86 ετών.

Το γαλλικό κράτος είχε προλάβει να τιμήσει τον Έλληνα συλλέκτη, δέκα χρόνια χρόνια νωρίτερα με την έκθεση Homage a Teriade στο Grand Palais – στο Παρίσι ενώ το 1974 να του επιδώσει το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.

Σαράντα χρόνια μετά τη μεγάλη έκθεση στο Grand Palais στο Παρίσι, το Τελλόγλειο Ίδρυμα, τιμά τον Στρατή Ελευθεριάδη-Tériade (1897-1983) με τη μεγάλη έκθεση που εγκαινιάζεται απόψε.

Η έκθεση επιδιώκει να παρουσιάσει συνολικά την προσωπικότητα του Τériade, δίνοντας έμφαση στην πρωτοποριακή εκδοτική του δραστηριότητα στο Παρίσι και στην προβολή της μοντέρνας τέχνης, αλλά και στην «ανακάλυψη» του Θεόφιλου, στην οποία ο Tériade συνέβαλε αποφασιστικά. Οι δυο καίριες αυτές πτυχές της συμβολής του φωτίζονται μέσα από αδημοσίευτα τεκμήρια του Αρχείου Σπητέρη.

Τα τεύχη του περιοδικού Verve αλλά και τα περίφημα «Μεγάλα Βιβλία» που οι Picasso, Matisse, Chagall, Mirò κ.ά. δημιούργησαν, εκτίθενται για πρώτη φορά στην Θεσσαλονίκη. Τα τελευταία είναι ανεπανάληπτα πολυτελή εκδοτικά εγχειρήματα σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, που ανανεώνουν ριζικά τις εκδόσεις βιβλίων τέχνης, αξιοποιώντας ποικίλες τεχνικές τυπογραφίας.

Μαζί με τα άλλα έργα του Θεόφιλου από την συλλογή Tériade, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό έξι θρησκευτικές φορητές εικόνες του, σπανιότατα δείγματα από την πρώτη περίοδο της δημιουργίας του ζωγράφου, στη Σμύρνη. Η σημασία του Τεριάντ ως τεχνοκριτικού και εκδότη, καθώς και η σταδιακή αναγνώριση του Θεόφιλου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό αναδεικνύονται από τεκμήρια του «Αρχείου Τ. Σπητέρη», που φυλάσσεται στο Τελλόγλειο, ενώ το υλικό της έκθεσης προέρχεται κυρίως από το Μουσείο-Βιβλιοθήκη Τεριάντ στη Μυτιλήνη και από ιδιώτες.

Η έκθεση με τίτλο «Τιμή στον Τεριάντ – Hommage à Tériade» που αναπτύσσεται στο Τελλόγλειο υπο τη γενική ευθύνη της καθηγήτριας του ΑΠΘ κ.Αλεξάνδρας Γουλάκη-Βουτυρά, θα είναι ανοιχτή – μετά τα αποψινά εγκαίνια – καθημερινά ως τις 18 Μαρτίου 2015.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις