Η παρεμπόδιση της λαϊκής επιμόρφωσης από την εξουσία στην Ιρλανδία του ’30 απασχολεί τον Νο 1 πολιτικό σκηνοθέτη Κεν Λόουτς. Η εντολή του Χίτλερ «Κάψτε το Παρίσι» αμφισβητείται σε ένα ιστορικό δράμα γαλλογερμανικής παραγωγής. Ύμνος στην ερωτική παντοδυναμία το «Από έρωτα» του Θοδωρή Αθερίδη. Μία ζέβρα κάνει τη διαφορά σε μία περιπέτεια animation. Ο Τζιμ Κάρεϊ και ο Τζεφ Ντάνιελς ξεπερνούν τα όρια της ηλιθιότητας σε μία αμερικανική κωμωδία.

Jimmy’s Hall *** ½

Δραματική – Διάρκεια 109’ – Βρετανία, Ιρλανδία, Γαλλία

Σκηνοθεσία: Κεν Λόουτς
Παίζουν: Μπάρι Ουόρντ, Φράνσις Μαγκί, Σιμόν Κίρμπι, Αϊλίν Χένρι, Μάρτιν Λούσεϊ, Σέιν Ο’ Μπράιεν, Σόρσα Φοξ

Ανίερη συμμαχία του καθολικού κλήρου με τους φασίστες στην Ιρλανδία του 1932. Στην 24η ταινία του ο Κεν Λόουτς, ο κατεξοχήν πολιτικοποιημένος σκηνοθέτης της εποχής μας, αφηγείται την πραγματική ιστορία της δημιουργίας ενός λαϊκού πολιτιστικού κέντρου και της προσπάθειας των σκοταδιστών να αναστείλουν τη λειτουργία του.

Ο Τζίμι Γκράλτον επιστρέφει στο χωριό του από τις ΗΠΑ, όπου είχε απελαθεί λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων, και ανοίγει ξανά μία ερειπωμένη αίθουσα χορού και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων. Το «Jimmy’s Hall» του τίτλου.

Διέξοδος ψυχαγωγίας και ευκαιρία επιμόρφωσης για τους νέους, που αγκαλιάζουν αμέσως την πρωτοβουλία. Σ’ αυτή την απόπειρα βελτίωσης του πολιτιστικού επιπέδου της νεολαίας εναντιώνονται ο πρωθιερέας της περιοχής και οι ακροδεξιοί γαιοκτήμονες. Οι δίσκοι της μαύρης τζαζ που έχει φέρει ο Τζίμι από τη Νέα Υόρκη θεωρούνται αντικείμενα ανατρεπτικής τέχνης και ο ίδιος αποκαλείται «αντίχριστος».

Δέκα χρόνια μετά τον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο (που ενέπνευσε τον Κεν Λόουτς για το συγκλονιστικό του «Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι»), ελάχιστα έχει αλλάξει η συντηρητική νοοτροπία των εκπροσώπων της εξουσίας. Η Άγγλοι έφυγαν, όμως η αντίδραση κρατάει γερά. Ακόμη και ο ΙΡΑ προσκυνά τον παπικό απεσταλμένο στο Δουβλίνο.

Ο σκηνοθέτης και ο μόνιμος σεναριογράφος του Πολ Λάβερτι αναπαριστούν με μελαγχολικά χρώματα και ατσαλένια ιδεολογική πίστη την άνιση μάχη που έδωσαν ο Γκράλτον και οι λιγοστοί σύντροφοί του ενάντια σε εκείνους που αρνήθηκαν το δικαίωμα των λαϊκών τάξεων στη χαρά και τη γνώση.

Για να οργανωθεί με τρόπο πειστικό αυτό το πολύτιμο μάθημα κοινωνικής ιστορίας και χάριν της μέγιστης δυνατής αυθεντικότητας, επιλέχθηκαν οι φυσικοί χώροι όπου εκτυλίσσεται η δράση και ηθοποιοί που κατάγονται από εκεί. Μιλούν στη διάλεκτό τους και αισθάνονται το πρόβλημα που οδήγησε τέσσερις δεκαετίες αργότερα στην αιματηρή διαμάχη Καθολικών και Προτεσταντών. Στρατευμένοι όπως ο κεντρικός ήρωάς τους, ο Λόουτς και ο Λάβερτι δείχνουν πόσο σημαντική είναι η διαιώνιση της μαζικής άγνοιας για τους κρατούντες. Και πόσο τους τρομοκρατεί η σκέψη και μόνο ότι οι μάζες τις οποίες ελέγχουν μπορούν να απελευθερωθούν από την πνευματική τους καταπίεση και να ενεργήσουν αυτόβουλα. Και σε ποιες μεθόδους καταστολής είναι ικανοί να καταφύγουν το κράτος και η εκκλησία, προκειμένου να διατηρήσουν αυτόν τον έλεγχο.

Οι δημιουργοί της ταινίας θεμελιώνουν την ιδεολογική τους θέση, μέσα από τη μπαλάντα ενός μοναχικού οραματιστή. Λένε ό,τι έχουν να πουν, απλά, δραματικά και δίχως ίχνος διδακτισμού, με ένα έργο σκληρό στην αλήθεια του και τρυφερό στον τρόπο που κοιτάζει τους συνηθισμένους ανθρώπους, βετεράνους του πολέμου της ανεξαρτησίας, στην πλειοψηφία τους. Αυτούς που πρώτα ήλπιζαν και μετά απογοητεύθηκαν. Τα αιώνια θύματα του ταξικού αγώνα.

Η νύχτα πριν πέσει το Παρίσι ***
(Diplomatie)

Ιστορική – Διάρκεια 84’ – Γαλλία, Γερμανία

Σκηνοθεσία: Φόλκερ Σλέντορφ
Παίζουν: Νιλς Άρεστραπ, Αντρέ Ντισολιέ, Τσάρλι Νέλσον

Τη νύχτα της 25ης Αυγούστου 1944 έχει ολοκληρωθεί η προετοιμασία της ανατίναξης των ιστορικών μνημείων και των γεφυρών του Παρισιού. Προσωπική εντολή του εκδικητικά συμπλεγματικού Χίτλερ.

Ενώ έχει ήδη αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση, μία από τις σημαντικότερες παρασκηνιακές συζητήσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου διεξάγεται στη σουίτα του ξενοδοχείου όπου διαμένει ο στρατηγός Ντίτριχ φον Σόλτιτζ, στρατιωτικός διοικητής της γαλλικής πρωτεύουσας. Συνομιλητής του Γερμανού αξιωματικού είναι ο Νόρτλινγκ, πρόξενος της ουδέτερης Σουηδίας. Ο διπλωμάτης προσπαθεί να πείσει τον στρατηγό να μην εκτελέσει τη διαταγή. Ανένδοτος αρχικά ο φον Σόλτιτζ, ετοιμάζεται να δώσει το πρόσταγμα στην ομάδα των πυροτεχνουργών, όμως οι τηλεφωνικές γραμμές έχουν κοπεί από τους αντιστασιακούς.

Εκμεταλλευόμενος κάθε δευτερόλεπτο του πολύτιμου για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό χρόνου, ο πρόξενος εκλιπαρεί, κάνει έκκληση στον ανθρωπισμό του διοικητή, επιστρατεύει κάθε δυνατό επιχείρημα. Θα ήθελε ο στρατηγός να μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που κατέστρεψε το Λούβρο και τον Πύργο του Άϊφελ; Πέραν του ό,τι ο φον Σόλτιτζ θα έχανε τον αυτοσεβασμό του, αυτό θα σήμαινε ανεπανόρθωτο σαμποτάζ στις μεταπολεμικές σχέσεις Γαλλίας και Γερμανίας.

Ο στρατιωτικός δείχνει να κάμπτεται. Η ηθική του ευθύνη είναι τεράστια. Όμως η γυναίκα του και τα παιδιά του θα εκτελεστούν αν δεν δώσει το πράσινο φως για την ανατίναξη. Ο Νόρτλινγκ του προτείνει ένα σχέδιο διάσωσης των δικών του. Από μηχανής θεός, τα αμερικανικά τανκς που εισβάλλουν στο Παρίσι, τα ξημερώματα εκείνης της ημέρας.

Παρότι γνωρίζουμε την έκβαση, αυτό το διαλογικό θρίλερ μας καθηλώνει με την ένταση της απεγνωσμένης προσπάθειας του Σουηδού (ο ουσιαστικός ήρωας της ταινίας) να πείσει τον Γερμανό να υπερβεί τα πιστεύω του, το καθήκον του και τους προσωπικούς του φόβους. Έργο δωματίου, κλειστοφοβικό και αγωνιώδες, παίρνει φωτιά από τη συναρπαστική αναμέτρηση δύο αντίπαλων απόψεων.

Ο σκηνοθέτης τηρεί απόσταση παρατηρητή, αφήνοντας τον Νιλς Άρεστραπ και τον Αντρέ Ντισολιέ να δώσουν ψυχή στην ταινία, με τις εκπληκτικές ερμηνείες τους. Τον στοχασμό τον δίνει το σενάριο του Σερίλ Ζερί που διασκεύασε σεναριακά το θεατρικό του έργο.

Από έρωτα ** ½
Δραματική κομεντί – Διάρκεια 100’ – Ελλάδα

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Αθερίδης
Παίζουν: Θοδωρής Αθερίδης, Σμαράγδα Καρύδη, Παναγιώτα Βλαντή, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Γιώργος Χρυσοστόμου, Μάρθα Καραγιάννη, Γιάννος Περλέγκας

Μία αναπάντεχα ρομαντική ταινία, σε καιρούς κινηματογραφικού κυνισμού, από τον Θοδωρή Αθερίδη που διασκεύασε σεναριακά και σκηνοθέτησε ένα δικό του θεατρικό έργο.

Υποδύεται ο ίδιος τον Αντώνη, έναν πυροσβέστη που ετοιμάζεται να παντρευτεί τη Νατάσα, μία αλλοδαπή νοσηλεύτρια. Δύο ημέρες πριν από τον γάμο, εμφανίζεται ξανά στη ζωή του η Άννα, παλιά ερωμένη που ο Αντώνης δεν έχει ξεπεράσει. Ένα ιδιότυπο τρίγωνο σχηματίζεται, καθώς η Νατάσα δεν αντιλαμβάνεται την Άννα και πιστεύει ότι ο μνηστήρας της, που είναι σε φάση κατάθλιψης, μιλάει με τον εαυτό του.

Μπλεγμένη κατάσταση βασισμένη στη φαντασιοπληξία του ήρωα και ειδωμένη με χιούμορ, ως τη στιγμή που ολοκληρώνεται το πάζλ και ξεδιαλύνεται το μυστήριο. Το πρώτο μέρος φέρνει μειδίαμα, το δεύτερο δάκρυ, καθώς η ταινία εξελίσσεται σε συγκινητικό ύμνο προς την ηρωίδα (και την πρωταγωνίστρια) αλλά και στη δύναμη του έρωτα. Έρωτα που γεννά τη δική του πραγματικότητα ενάντια σε κάθε λογική, έρωτα που τρελαίνει.

Γνήσια και σπαρακτική η ερωτική κραυγή του Αθερίδη, βγαλμένη κατευθείαν από το στομάχι. Αυτή είναι η δύναμη της ταινίας και αυτή μας αποζημιώνει για κάποια προβλήματα στην αφήγηση και τη σκηνοθεσία. Σχεδόν γυναικεία θα τολμούσαμε να χαρακτηρίσουμε την ευαισθησία του σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή.

Κούμπα: μία ζέβρα και μισή **
(Khumba)

Animation – Διάρκεια 83’ – Νότια Αφρική

Σκηνοθεσία: Άντονι Σίλβερστον
Με τις φωνές των: Φοίβου Ριμένα, Φώτη Πετρίδη, Ηλία Ζερβού, Στεφανίας Φιλιάδη, Πέτρου Δαμούλη, Βίνας Παπαδοπούλου, Γιάννη Στεφόπουλου

Ένας τετράποδος ήρωας διαφορετικός από τους όμοιους του. Τον σεβασμό στη διαφορετικότητα –κοινό στοιχείο σε πολλά animation- διδάσκει στα παιδιά μία περιπέτεια για όλη την οικογένεια, με φόντο τη νοτιοαφρικανική σαβάνα.

Ο Κούμπα, μία ζέβρα που της λείπουν οι μισές μαύρες ρίγες, διώχνεται από την αγέλη του, όταν θεωρείται υπεύθυνος για την ολέθρια ξηρασία. Στην περιπλάνησή του τον συνοδεύουν μία γκρινιάρα αντιλόπη και μία καλλιτεχνίζουσα στρουθοκάμηλος. Ο Κούμπα και η παρέα του θα κατευθυνθούν σε μία πηγή με μαγικό νερό, που θα χαρίσει στη ζέβρα τις πολυπόθητες ραβδώσεις. Τους καταδιώκουν διάφορα αρπακτικά.

Ωραία σχέδια, άφθονη δράση, ανώδυνο χιούμορ για όλες τις ηλικίες, η γνωστή συνταγή. Καλογυρισμένη ταινία κινουμένων σχεδίων, δίχως όμως κάτι που θα την έκανε ξεχωριστή, όπως π.χ. η τρελή φαντασία των «Πιγκουίνων της Μαδαγασκάρης».

Ηλίθιος και πανηλίθιος Δίο (-)
(Dumb and dumber To)

Κωμωδία – Διάρκεια 110’ – ΗΠΑ

Σκηνοθεσία: Πίτερ Φάρελι και Μπόμπι Φάρελι
Παίζουν: Τζιμ Κάρεϊ, Τζεφ Ντάνιελς, Κάθλιν Τέρνερ, Ρομπ Ριγκλ, Ρέιτσελ Μέλβιν

Τι είναι αυτό το κατασκεύασμα; Έξι σεναριογράφοι, μεταξύ των οποίων και οι αδελφοί Φάρελι (σκηνοθέτες του απολαυστικού «Κάτι τρέχει με τη Μαίρη»), δεν κατάφεραν να επινοήσουν παρά δυο-τρία αστειάκια που κι αυτά καταποντίζονται μέσα σε μία απερίγραπτη σαχλαμάρα.

Σίκουελ μίας μεγάλης εισπρακτικής επιτυχίας που βγάζει από τη ναφθαλίνη με καθυστέρηση 20 χρόνων δύο κρετίνους που ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον σε βλακεία. Ο Λόιντ και ο Χάρι αναζητούν εναγωνίως δότη νεφρού για μεταμόσχευση και ανακαλύπτουν άγνωστους συγγενείς τους. Αφορμή για έναν οχετό από (-)οσκατολογικά καλαμπουράκια ανεκδοτολογικού τύπου, που δεν θα εντυπωσιάσουν ούτε έφηβους γυμνασιόπαιδες. Και για γελοιοποίηση των πρωταγωνιστών και της Κάθλιν Τέρνερ, σχεδόν παραμορφωμένης από το πάχος. Κωμωδία για ηλιθίους. Η απόλυτη προσβολή στη νοημοσύνη του θεατή.