Ένα βιολί που το είχαν πετάξει πριν από σχεδόν εβδομήντα χρόνια από ένα τρένο που μετέφερε Εβραίους της Γαλλίας στο ναζιστικό στρατόπεδο εξόντωσης του Άουσβιτς ακούστηκε ξανά χθες, στη συναυλία που έδωσε η Φιλαρμονική του Βερολίνου, μαζί με πολλά άλλα μουσικά όργανα που ανήκαν στα θύματα του Ολοκαυτώματος.

Ένας Γάλλος σιδηροδρομικός μάζεψε το πεταμένο βιολί του άγνωστου Εβραίου επιβάτη και το έδωσε στην κόρη του για να παίξει.

Πολλά χρόνια αργότερα το βιολί έφτασε στα χέρια του Ισραηλινού κατασκευαστή και συντηρητή βιολιών Άμνον Βαϊνστάιν, η εντυπωσιακή συλλογή του οποίου περιλαμβάνει μουσικά όργανα που θυμίζουν την τραγωδία ή τις ιστορίες επιβίωσης των ιδιοκτητών τους.

Χθες συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον σοβιετικό στρατό. Περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι, στην πλειονότητά τους Εβραίοι, εξοντώθηκαν στο στρατόπεδο του θανάτου, στη νότια Πολωνία, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πρόεδρος της Γερμανίας Γιοάχιμ Γκάουκ τόνισε, σε ομιλία του στο γερμανικό κοινοβούλιο, ότι οι Γερμανοί δεν πρέπει να ξεχάσουν τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί. “Χωρίς το Άουσβιτς, δεν υπάρχει γερμανική ταυτότητα”, υπογράμμισε.

Στη συναυλία ακούστηκε και ένα από τα βιολιά του Βαϊνστάιν που ανήκε σε ένα μέλος της ορχήστρας των κρατουμένων του Άουσβιτς. Η ορχήστρα αυτή έπαιζε ενώ οι κρατούμενοι πήγαιναν για δουλειά ή ψυχαγωγούσε τους φρουρούς. Συχνά, οι μουσικές δεξιότητες έσωζαν ζωές.

Όπως και ο πατέρας του, ο Μοσέ, που γεννήθηκε στο Βίλνιους αλλά μετανάστευσε στην Παλαιστίνη, ο Άμνον αρχικά ήθελε να ξεχάσει την οικογενειακή ιστορία του. Όλοι οι συγγενείς της οικογένειας που έμειναν στην ανατολική Ευρώπη, πέθαναν στο Ολοκαύτωμα.

Όμως, τη δεκαετία του 1980, μπήκε στο εργαστήριό του ένας άνδρας και του αποκάλυψε ότι έπαιζε βιολί στο Άουσβιτς. Από τότε δεν είχε ξαναγγίξει το όργανο αλλά πλέον ήθελε να το κληροδοτήσει στον εγγονό του και ζήτησε από τον Βαϊνστάιν να το συντηρήσει. Το μπροστινό μέρος είχε καταστραφεί, καθώς το βιολί είχε εκτεθεί στα χιόνια και τις βροχές. Όταν το άνοιξε, ο Βαϊνστάιν βρήκε μέσα στάχτη.

Αργότερα, με την ενθάρρυνση ενός Γερμανού τεχνίτη που έφτιαχνε δοξάρια, ο Βαϊνστάιν άρχισε να ερευνά την ιστορία κάποιων από τα γερμανικά βιολιά που είχε στην κατοχή του ο πατέρας του — όργανα που οι Εβραίοι που έφευγαν από την Ευρώπη δεν τα ήθελαν πια και τα πουλούσαν όταν έφταναν στο Τελ Αβίβ. Κανείς στο Ισραήλ δεν τα ήθελε.

Η συλλογή είναι γνωστή με την ονομασία “Βιολιά της Ελπίδας”.

Στη συναυλία ακούστηκαν έργα Εβραίων συνθετών όπως του Μάλερ —που είχαν απαγορευτεί από τους Ναζί— αλλά και Γερμανών συνθετών όπως του Μπαχ και του Μπετόβεν.

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις