«Η μετέωρη Ελλάδα» λέγεται το βιβλίο του σύγχρονου Ισπανού φιλέλληνα Πέδρο Ολάγια, καθηγητή, συγγραφέα, ελληνιστή και φωτογράφου, ο οποίος μετά από τριάντα έργα του σε διάφορες χώρες, αποφάσισε να κατοικήσει στην Αθήνα και να γράψει για την Ελλάδα του μνημονίου, κυκλοφορώντας πρόσφατα το πόνημά του από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Όπως και στα προηγούμενα βιβλία του («Ελλάδος ελάσσων ιστορία», η «Ευδαίμων Αρκαδία», ο «Μυθολογικός ‘Ατλας της Ελλάδας») έτσι και σε αυτό, εκδηλώνει τη λατρεία του για την αρχαία αλλά και τη σημερινή Ελλάδα. Στις 198 σελίδες του περιδιαβαίνει τους αρχαιολογικούς χώρους της Αττικής, εξιστορεί τα επιτεύγματα της άμεσης δημοκρατίας και προχωρεί σε σημερινές αναφορές για την Ελλάδα της κρίσης συγκρίνοντας τους δύο κόσμους. Και -τι σύμπτωση- διαπιστώνει όπως και τότε έτσι και τώρα οι πολίτες έχουν ανάγκη από μια «σεισάχθεια»- μια απώθηση του ταπεινωτικού χρέους.

Το κείμενό του είναι ένα ταξίδι στην ιστορία, στη γεωγραφία, στον πολιτισμό. Στο πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Λόφος των Νυμφών» ξεκινάει με μια πανοραμική εικόνα, όπως ένα κινηματογραφικό έργο:

«Εκεί ψηλά, πίσω απ’ το πιο βαθύ γαλάζιο, βρίσκεται ο αιθέρας, λεπτός και μυστηριώδης. Πιο κάτω βρίσκεται ο αέρας, διάφανος και ευκίνητος. Έπειτα, καθώς το βλέμμα γλιστράει χαμηλά, το γαλάζιο αχνοσβήνει μέσα σε μια χρυσαφένια ανταύγεια που επικάθεται πάνω στην λεπτή κορυφογραμμή. Είναι “τό ἀττικόν φῶς”, το θρυλικό φως της Αττικής, που φλογίζει την επιδερμίδα, τη λευκότητα των βράχων και το πράσινο των πεύκων και των κυπαρισσιών. Πιο χαμηλά, σε απόσταση, εμφανίζονται οι ακτές της Πελοποννήσου, η φιγούρα της Αίγινας -με την κορφή του Ελλανίου όρους σαν γαλάζια πυραμίδα-, το Αγκίστρι με το Στενό της Μετώπης, ο Σαρωνικός, ο λόφος της αρχαίας Μουνιχίας, η Σαλαμίνα, τα βουνά του Αιγάλεω και της Πάρνηθας, και δεξιότερα η Πεντέλη, ο Λυκαβηττός, η Ακρόπολη, ο Υμηττός και ο Λόφος των Μουσών.

Και, κάτω από αυτόν τον φυσικό ορίζοντα, εκτείνεται η πόλη: μία πόλη απέραντη, που, σαν πλημμυρίδα, σκαρφαλώνει απ’ τις ακτές μέχρι τους πρόποδες των βουνών και σκάει πάνω στα βράχια αυτού εδώ του λόφου, του Λόφου των Νυμφών• μια πόλη φαινομενικά λευκή, που απ’ τις χαραμάδες της ξεπηδούν κομματιασμένα τα μεγαλουργήματα του παρελθόντος και η αναταραχή του παρόντος• μια πόλη παράξενη που, χιλιετίες πριν, κατέδειξε ιδανικά που συνεχίζουν να είναι ακόμα επαναστατικά».

Ο συγγραφέας εξηγώντας ότι έγραψε το βιβλίο μεταξύ 2010-2014, «ενώ η Ελλάδα κατέρρεε», προχωρεί σε σκέψεις πάνω στην οικονομική και κοινωνική και πολιτική κατάσταση. Στο δεύτερο κεφάλαιο με τίτλο «Από τους βράχους της κορυφής» από κινηματογραφιστής του λόγου γίνεται αναλυτής της πραγματικότητας:

«Από εδώ ψηλά, η πόλη μοιάζει σχεδόν με στοιχείο του τοπίου: ένα στοιχείο φυσικό, σαν τη θάλασσα ή τα βουνά, ξένο στα ανθρώπινα πάθη. Μα, τί γίνεται εκεί κάτω; Τί συμβαίνει σ΄ αυτόν τον τόπο των βροτών, που από ‘δώ πάνω φαντάζει απόμακρος και ευκαταφρόνητος, σαν να τον ατενίζουν οι θεοί από μια μακάρια ζωφόρο; Δύσκολα μπορούμε να τα συνοψίσουμε. Απ’ τις αρχές του 2010, για να πάρουμε μια κοντινή αφετηρία, η Ελλάδα έχει γίνει αντικείμενο μιας αδιάκοπης και ατιμώρητης επιχείρησης εκβιασμού και λεηλασίας εν ονόματι ενός αμφιλεγόμενου «χρέους». Όλοι όσοι ζούμε εδώ έχουμε γίνει οφειλέτες του: εγχώριες και ξένες ελίτ είναι οι κάτοχοί του.

Τίποτα απ’ όλ’ αυτά δεν είναι καινούργιο• έχει ήδη συμβεί πολλές φορές στην Λατινική Αμερική, στην υποσαχάριο Αφρική, στο Μαγκρέμπ, στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, και σ’ όλες τις χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου. Ούτε για την Ελλάδα είναι κάτι καινούργιο, αφού από τότε που κατάφερε να κερδίσει την ανεξαρτησία της απ’ την Οθωμανική Αυτοκρατορία, βρίσκεται χρεωμένη στις ευρωπαϊκές δυνάμεις κι έχει ήδη κηρύξει τέσσερεις χρεωκοπίες, δίχως να υπολογίσουμε την τωρινή, συγκεκαλυμμένη ακόμα. Αλλά αυτή είναι άλλη ιστορία. Το καινοφανές είναι πως τώρα, για πρώτη φορά, όλα πραγματοποιούνται εντός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εντός του πλαισίου ενός κοινού νομίσματος που δεν υπόκειται στον έλεγχο του κράτους, πόσο μάλλον του λαού».

Αφού συνεχίσει την περιήγησή του στην Πνύκα, στον ‘Αρειο Πάγο, στην αρχαία αγορά, στο Θησείο, στον Κεραμικό, δίνει στον αναγνώστη πληροφορίες για τον τρόπο της λαϊκής νομοθέτησης στην Εκκλησία του Δήμου και τη λειτουργία του θεσμού των λαϊκών δικαστηρίων , κάνει ειδική αναφορά στις διδασκαλίες του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, καταλήγοντας μετά στη μοίρα της Ελλάδας να είναι χρεωμένη στους ξένους. Επισημαίνει ότι για την εξόφληση των τελευταίων δανείων που υπογράφτηκαν με την ανακήρυξη του Όθωνα σε βασιλιά (1832), δέκα χρόνια μετά απαιτείτο ετησίως το ήμισυ των κρατικών εσόδων για την απόσβεσή τους.

Το 1843 αποφασίστηκε η αίτηση ενός νέου δανείου για να καθυστερήσει η πτώχευση. Οι εγγυήτριες δυνάμεις Ρωσία-Αγγλία και Γαλλία συνεδρίασαν στο Λονδίνο για να καταρτίσουν ένα πρωτόκολλο με το οποίο θα εξανάγκαζαν τους Έλληνες να πληρώσουν. Πέτυχαν μάλιστα οι πρεσβευτές τους να έχουν το δικαίωμα να παραβρίσκονται στις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου ώστε να είναι μάρτυρες ψήφισης του πακέτου περικοπών που πρόβλεπε απόλυση του ενός τρίτου των δημοσίων υπαλλήλων, μείωση του μισθού των υπολοίπων κατά 20%, περικοπές στον στρατιωτικό προϋπολογισμό κατά το ήμισυ και πληρωμή του προσωπικού σε γη, μείωση στο μισό των καθηγητών πανεπιστημίου, πάγωμα των δημοσίων έργων, κλείσιμο των πρεσβειών στο εξωτερικό, αναστολή πληρωμής των συντάξεων, κλείσιμο των υπηρεσιών υγείας, αύξηση φόρων.

Σημείωση: Το «μετέωρη Ελλάδα», είναι χαρακτηρισμός του Θουκυδίδη. «Η Ελλάς άπασα μετέωρος ην»…


Κώστας Μαρδάς (ΑΠΕ – ΜΠΕ)

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις