Χωρίς αμφιβολία, η απόφαση του Αγγελου Συρίγου να γράψει ένα δύσκολο, πολύπλευρο και κυρίως πλήρες βιβλίο για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων από το 1922 μέχρι σήμερα (εκδόσεις Πατάκη), είναι ένα συγγραφικό κατόρθωμα.

Όχι μόνο γιατί η πολύπλοκη εργασία είναι δεδομένη, λόγω των πυκνών, τραγικών, σε πολλές περιπτώσεις γεγονότων που πρέπει να καταγραφούν και να αναλυθούν με ψύχραιμο και επιστημονικό τρόπο, όσο και γιατί είναι μια εργασία επίπονη, εξουθενωτική και εξαιρετικά σύνθετη, όπως είναι και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η εμβριθής μελέτη, η παραπομπή σε έγκυρες πηγές, η πλούσια βιβλιογραφία, η ανάλυση και η στοχαστική και όχι συναισθηματική προσέγγιση των γεγονότων, προσδίδουν κύρος και αξία σε ένα βιβλίο που πρέπει να μελετηθεί και όχι απλά να διαβαστεί, από κάθε φοιτητή, δημοσιογράφο και ειδικό, αλλά και από κάθε πολίτη που θέλει να είναι ενεργός, να έχει άποψη και γνώση του τεράστιου κεφαλαίου των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Το αποτέλεσμα όμως δικαίωσε τον Συρίγο, καθηγητή διεθνούς δικαίου και εξωτερικής πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Οι περίπου 900 σελίδες του βιβλίου, αποτελούν μια μοναδική στο είδος της εγκυκλοπαίδεια που φωτίζει κάθε πτυχή των ελληνοτουρκικών σχέσεων, την διπλωματία, την πολιτική, τις συνέπειες των πολέμων, αλλά δεν σταματά εκεί.

Ο Συρίγος έχει άποψη, την μελετά χρόνια και είτε συμφωνεί κάποιος, είτε διαφωνεί, μόνο κέρδος θα αποκομίσει μελετώντας την. Γιατί, ένα από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στις σχέσεις μας με την Τουρκία, δεν είναι μόνο οι απειλές, οι γκρίζες ζώνες κλπ.

Είναι και η απουσία σοβαρών μελετητών στην πολιτική, την βουλή, αλλά και τα ΜΜΕ με συνέπεια, πολλές φορές, ασήμαντα γεγονότα να διογκώνονται επικίνδυνα, σοβαρά να υποβαθμίζονται, η ανάλυση απουσιάζει και το σχέδιο αναζητείται χρόνια τώρα. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Αγγελος Συρίγος, κατορθώνει με τον αφηγηματικό χαρακτήρα της γραφής του να αιχμαλωτίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Όμως, μέσα από τις καταγραφές των γεγονότων, διαφαίνεται η διαφορετική προσέγγιση του Συρίγου με τους χειρισμούς των κυβερνήσεων στο θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, διαφωνεί με τον τρόπο που επιχειρείται η προσέγγιση με την Τουρκία, διαφωνεί με την κατευναστική πολιτική της Αθήνας έναντι της Αγκυρας και προτείνει τις δικές του θέσεις, που έχουν ως βάση το διεθνές δίκαιο και ουσιαστικά καλούν την Ελλάδα να ανακτήσει την εθνική της ανεξαρτησία και κυριαρχία εφαρμόζοντάς το.

Ξεκινώντας από την τύχη των αιχμαλώτων μετά το 1922 το βιβλίο αναλύει τη συνδιάσκεψη και τη συνθήκη της Λωζάννης, την περίοδο της ελληνοτουρκικής προσεγγίσεως κατά τον μεσοπόλεμο, το Κυπριακό από το 1955 μέχρι και τη διαχείριση μετά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν (για το οποίο ο Συρίγος έχει γράψει χωριστό βιβλίο), τη διαμάχη για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, την αιγιαλίτιδα ζώνη, τον εναέριο χώρο και το FIR Αθηνών, το νομικό καθεστώς αλλά και την αντιμετώπιση της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη και της ελληνικής μειονότητας στην Τουρκία καθώς και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, προτείνοντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Καταγράφει και σχολιάζει μεγάλα ζητήματα που σχεδόν μόνιμα βρίσκονται στο προσκήνιο όπως το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, το ιστορικό των σεισμολογικών ερευνών, το περίφημο πρακτικό της Βέρνης και την γνωστή δήλωση της Μαδρίτης του 1997, πολιτικές αποφάσεις που προκάλεσαν βλάβη στα εθνικά συμφέροντα.

Αναπτύσσονται επίσης τα σημερινά προβλήματα με τα κοιτάσματα αερίου της Κύπρου, τους αγωγούς υδρογονανθράκων, την ΑΟΖ και το Καστελόριζο.

Το κίνητρο

Ρωτήσαμε τον Αγγελο Συρίγο πως συνέλαβε την ιδέα συγγραφής ενός τέτοιου βιβλίου. Απάντησε απλά, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, χωρίς επικοινωνιακό περιτύλιγμα, σημειώνοντας:

«Είναι περίεργο ότι σε μία χώρα που ασχολείται με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η τελευταία ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή εργασία για αυτό το θέμα δημοσιεύτηκε πριν από 28 χρόνια. Φιλοδοξία μου ήταν να περιληφθεί σε έναν τόμο το σύνολο των ελληνοτουρκικών σχέσεων από το 1922 έως σήμερα. Αυτός είναι και ο λόγος που το βιβλίο έχει γραφεί κατά τέτοιο τρόπο που να μπορεί να διαβάζεται και αποσπασματικά, ανάλογα με το ενδιαφέρον κάποιου (π.χ. υφαλοκρηπίδα, εισβολή στην Κύπρο, Ίμια, ΑΟΖ, Καστελόριζο, κ.λ.π.)»

Στην ερώτησή μας τι ήθελε να προτάξει και να τονίσει με το βιβλίο του αυτό, ο κ. Συρίγος επισήμανε την ανάγκη «να δούμε συνολικά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να καταλάβουμε την ουσία της αντιπαλότητάς μας με την Τουρκία» και εξηγεί:

«Οι διαφορές μας οφείλονται σε αντικρουόμενα συμφέροντα, σχετικώς με τον ρόλο που επιθυμεί κάθε χώρα να διαδραματίσει στην ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια και στον Εύξεινο Πόντο. Η Ελλάδα διαθέτει δύο κρίσιμα ερείσματα. Την Κύπρο, που τη φέρνει σε επαφή με τα κράτη της Μέσης Ανατολής, και το Αιγαίο, στο οποίο η απόλυτη ελληνική κυριαρχία οδηγεί σε πλήρη έλεγχο των περασμάτων προς τον Εύξεινο Πόντο. Αυτά τα δύο στοιχεία προσπαθεί να ακυρώσει η τουρκική πολιτική, διότι συγκρούονται με τη δική της αντίληψη για τον ρόλο που θέλει να διαδραματίσει στην περιοχή».

Ο Άγγελος Συρίγος προβλέπει ότι η μονοκρατορία του ισλαμικού κόμματος του Έρντογάν που όπως παραδέχεται επέφερε κάποια μείωση των εντάσεων με την Ελλάδα, φθάνει προς το τέλος της. Πράγμα που σημαίνει ότι η ανάδυση νέων δυνάμεων και οι αλλαγές στο πολιτικό σύστημα στην Τουρκία θα επαναφέρουν τις εντάσεις στο Αιγαίο, καθώς η Αγκυρα ουδέποτε εγκατέλειψε τις διεκδικήσεις της, αντίθετα τις ενισχύει, άρα οι οιωνοί, δεν είναι θετικοί.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις