Τα αντίγραφα των θρυλικών μνημείων της Θεσσαλονίκης – των “Μαγεμένων” ή Incatadas – βρίσκονται στη… γενέθλια πόλη των “μητρικών” τους αγαλμάτων τη Θεσσαλονίκη.

Η πρωτοβουλία της ΔΕΘ ενόψει της επετειακής 80ης της διοργάνωσης ολοκληρώθηκε τελικά με επιτυχία. Τα πιστά αντίγραφα των “Καλοκυράδων της αγοράς” φιλοτεχνήθηκαν στα εργαστήρια του μουσείου του Λούβρου, μεταφέρθηκαν και τοποθετούνται ήδη στο περίπτερο “3” της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης όπου θα περιμένουν τους… απογόνους των πάλαι ποτέ “συμπολιτών” τους για τη επανασυνάντησή τους μετά από 151 χρόνια απουσίας.

Μετά την έκθεσή τους στο κοινό (χωρίς ειδικό-πρόσθετο εισιτήριο) στη διάρκεια της 80ης ΔΕΘ τα αντίγραφα των “Μαγεμένων” που είναι κατασκευασμένα από ειδικό ανθεκτικό υλικό και στις εξωτερικές καιρικές συνθήκες, θα μεταφερθούν, θα τοποθετηθούν και θα εκτίθενται σε εξωτερικό σημείο της πόλης που θα επιλεγεί από την αρχαιολογική υπηρεσία σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο και το Δήμο της πόλης (ήδη σύμφωνα με πληροφορίες οι υπηρεσίες προσανατολίζονται στην τοποθέτησή τους στο χώρο βόρεια της αρχαίας -Ρωμαϊκής Αγοράς- όπου θρυλείται πως βρίσκονταν μέχρι την βίαιη αποκόλληση και μεταφορά τους -με άδεια των Οθωμανικών αρχών της πόλης- στη Γαλλία από τον Γάλλο Εμάνουελ Μιλέρ.

“Επιδίωξή μας είναι η μαγεία και η λαμπρότητα των Μαγεμένων να “τυλίξουν” την 80η ΔΕΘ, δίνοντάς της παράλληλα έναν συμβολισμό ελπίδας, αισιοδοξίας και σύνδεσης με το ιστορικό μας παρελθόν” έλεγε μεταξύ άλλων στη διάρκεια της πρώτης -σημερινής επίσημης παρουσίασης του ολοκληρωμένου πλέον εγχειρήματος “επιστροφής” των “Μαγεμένων” στη Θεσσαλονίκης ο πρόεδρος της ΔΕΘ-Hellexpo Τάσος Τζήκας.

“Τα μνημεία και ο πολιτισμός είναι υπόθεση όλων μας. Τα μνημεία -έστω και σε αντίγραφα- βοηθούν να συνδέσουμε την ιστορία τη δική μας, εμάς τους ίδιους τους σύγχρονους Έλληνες και τις επερχόμενες γενιές με την ιστορία. Είναι ένα κομμάτι χαμένης ιστορίας αυτά τα αγάλματα που επιστρέφουν στην πόλη” τόνισε ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης Σταμάτης Χονδρογιάννης ο οποίος έχει και την ευθύνη της μουσειογραφικής παρουσίασης των αντιγράφων στη διάρκεια της ΔΕΘ.

Το θρύλο των “Μαγεμένων” επιχείρησε να διηγηθεί ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ-Helexpo Κυριάκος Ποζρικίδης ενώ στο ιστορικό των αλλεπάλληλων επιχειρήσεων επιστροφής των πρωτοτύπων αλλά και των αντιγράφων των αγαλμάτων από το 1997 μέχρι πρόσφατα αναφέρθηκε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης.

“Ξαναστήνεται το μεγαλείο μιας πόλης με την επιστροφή των “Καρυάτιδων της Θεσσαλονίκης– μιας πόλης που τα τελευταία χρόνια “κατάντησε φοβική και ιδιαίτερα εσωστρεφής” δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ Νίκος Παπαδάκης (Επιχείρηση Ύδρευσης -Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης)- ενός εκ των τεσσάρων “εταίρων” που συνέβαλαν και οικονομικά στην επιστροφή των αντιγράφων των “Μαγεμένων”.

Ως “γεγονός ξεχωριστής σημασίας για την πόλη” χαρακτήρισε την επιστροφή των αντιγράφων ο πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένα Θεσσαλονίκης Γιάννης Παντής (του τετάρτου εκ των συν-“εταίρων” που συνέπραξαν στην επιστροφή), ενώ όπως ανακοίνωσε έκαστος εκ των τεσσάρων φορέων θα “υιοθετήσει” συμβολικά ένα από τα τέσσερα αμφιτερόπλευρα αγάλματα και θα φροντίζει εσαεί για την συντήρηση και την παρουσία τους στην πόλη.

Τα τέσσερα αμφίπλευρα αγάλματα (της Μαινάδας, του Διονύσου, της Αριάδνης, της Λήδας, του Γανυμήδη, ενός εκ των Διοσκούρων, της Αύρας και της Νίκης) φορτώθηκαν στο μεταγωγικό πλοίο “La Truite” και μεταφέρθηκαν στη Γαλλία από τον Γάλλο Εμάνουελ Μίλερ (με την άδεια των οθωμανικών αρχών).

Έκτοτε, κύλησε πολύ νερό στο “αυλάκι” των κλοπών, καταστροφών, διαμελισμών, επαναχρήσεων και ακρωτηριασμών αρχιτεκτονικών μελών του “σώματος” και της ιστορίας της πόλης, αλλά και των αλλεπάλληλων προσπαθειών “επιστροφής” τους.

Η αφαίρεση των περίφημων “Μαγεμένων” -γνωστών και ως “Καρυάτιδων” της Θεσσαλονίκης- ήταν η πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη κλοπή (με την άδεια βεβαίως των τότε οθωμανικών αρχών της πόλης).

Η επιστροφή των αντιγράφων των “Μαγεμένων” στη Θεσσαλονίκη τον Αύγουστο του 2015, εποχή που κατά τραγική ιστορική σύμπτωση, καταστρέφονται δεκάδες μεγαλειώδη μνημεία άλλων πολιτισμών και μετατρέπονται σε θύματα σύγχρονων φανατισμών.

Απαντώντας σε ερώτηση που αφορά στην πιθανή μελλοντική διεκδίκηση των πρωτοτύπων των “Μαγεμένων” από το Μουσείο του Λούβρου όπου φυλάσσονται, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης άδραξε την ευκαιρία προκειμένου να επανέλθει στο πάγιο αίτημα του Δήμου για την αξιοποίηση των υπαρχόντων κλασσικών, Ρωμαϊκών και κυρίως Βυζαντινών μνημείων που βρίσκονται (αναξιοποίητα) στη Θεσσαλονίκη.

“Προτού προχωρήσουμε σε αναζήτηση και διεκδίκηση των κλεμμένων ας αναδείξουμε τα ήδη υπάρχοντα και εγκαταλελειμμένων. Τα μνημεία δεν είναι νεκρό σώμα. Ανήκουν σε όλους και θα πρεπε να ενταχθούν στο πολιτιστικό προφίλ της πόλης” τόνισε κ.Μπουτάρης αναφερόμενος στη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη του πολιτιστικού άξονα των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου του μετρό, της Παναγίας Χαλκέων, του Αλκαζάρ και ευρύτερα της Ρωμαϊκής αγοράς ενώ, αναφερόμενος στην ανάδειξη των 13 από τα 15 μνημεία της Ουνέσκο στη Θεσσαλονίκη που είναι βυζαντινοί ναοί εν λειτουργία, είπε χαρακτηριστικά πως “δεν μπορεί τα βυζαντινά μνημεία να διαχειρίζονται από παπάδες. Τιμώ και εκτιμώ τους ιερείς, δεν είναι όμως αυτοί που θα πρεπε να διαχειρίζονται τα βυζαντινά μνημεία της πόλης”.

Προς το παρόν, τα αντίγραφα των θρυλικών “Καλοκυράδων της αγοράς” των “Μαγεμένων” ή Indatadas (κατά την Εβραϊκή -σεφαραδίτικη “εκδοχή” των “Μαγεμένων” που βρέθηκαν κατά τον 17ο αιώνα στην εβραϊκή γειτονιά Rogos της πόλης όπου και η Ρωμαϊκή αγορά) θα περιμένουν ξανά τους Θεσσαλονικείς στη νέα-σύγχρονη μορφή “αγοράς” της – στην 80ή επετειακή ΔΕΘ.

Πηγή: ΑΜΠΕ