Ένα βιβλίο -αποδόμηση της γλώσσας πάνω σε ένα βιβλίο – αραβούργημα κυκλοφόρησε πρόσφατα ο Ελευθέριος Ανευλαβής. Πρόκειται για το έργο «Η Κενή Διαθήκη του Πάρι Τακόπουλου», από τις εκδόσεις Καλλιγράφος.

Ο γνωστός γιατρός, αντισυμβατικός τηλεοπτικός καλεσμένος, τέως άμισθος επίκουρος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, μεταφραστής του πιο παράδοξου στον κόσμο αντιμυθιστορήματος, του «Οδυσσέας» του Τζέημς Τζόις (εκδόσεις Κάκτος, 2014) και «Η αγρύπνια των Φίννεγκαν» (Κάκτος, 2013), επίσης του κορυφαίου Ιρλανδού συγγραφέα, μας εκπλήσσει ξανά.

Μετά από προτροπή του Πάρι Τακόπουλου απέδωσε σε μια τζοϊσική γλώσσα το βιβλίο του που πρωτοεκδόθηκε την δεκαετία του ’50 με πρόλογο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Ένα σχεδόν αυτοβιογραφικό κείμενο που ξεκινάει από τα νεανικά χρόνια, περνάει από την αντίσταση κατά των Γερμανών και φτάνει μέχρι τα σύγχρονα. Με γλωσσικές διαπλοκές από Ομήρου Ιλιάδος και Οδυσσείας, μέχρι Χρηστομανείου «Αυτοκράτειρας Ελισάβετ». Από την Βίβλο μέχρι τους νεότερους μοναστικούς κανόνες.

Ένα βιβλίο αταξινόμητο, καθώς περιλαμβάνει προσωπικές στάσεις, ιδεολογικές σκέψεις, ανατρεπτικούς στοχασμούς που έφτασαν στο απόγειο μιας προκλητικής γλώσσας, χάρη στην ευρηματικότητα του μεταποιητή Ανευλαβή. Μια γραφή που συνδυάζει το υπερλογικό της υψηλής ποίησης με τον «βοθροβυθό» του ανθρώπινου φροϋδικού υποσυνείδητου.

Είναι 251 σελίδες με γλωσσικά στολίδια – αραβουργήματα, εκκεντρικές ετυμολογίες, πολυσύνθετες λέξεις και 3.132 παραπομπές! Μιλάμε για ένα έργο συνειδητά παιγνιωδώς δύσκολο, με φανταχτερά διανοήματα κόντρα στον φαρισαϊσμό της θρησκοληψίας αλλά και με ανυπόκριτο θαυμασμό στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου.

Λες και ο μετασυγγραφέας γράφει θέλοντας να προκαλέσει τους κριτικούς και επικριτικούς και… διακριτικούς. Ωκεανός λέξεων, που για να τον διαβείς, θα πρέπει να έχεις την υπομονή να καταφεύγεις στις υποσέλιδες λεπτομερέστατες σημειώσεις οι οποίες εξηγούν, παραπέμπουν και τεκμηριώνουν.

Όσοι λατρεύουν την ελληνική γλώσσα θα απολαύσουν αυτό το ταξίδι, αλλά – προσοχή – όσοι επιζητούν το εύκολο θα εκνευριστούν. Όμως! Ακόμη και οι τελευταίοι θα πιάσουν και θα ξαναπιάσουν το βιβλίο, ρίχνοντας αποσπασματικές ματιές σε νησιά, βραχονησίδες και όρμους της πλούσιας ελληνικής έκφρασης.

Ο αειθαλής Πάρις Τακόπουλος συνεργάστηκε με τον «συν-γραφέα ανευλαβώς και ελευθερίως» συναγωνιζόμενος σε λεξιθηρία.

Όπως σημειώνει ο ίδιος ο Ανευλαβής στην εισαγωγή: «Ανακάλυψα μια υακίνθινη διαδήλωση από λέξεις, πνευματωμένες, οξείες και βαρείες και περισπωμένες, ψηφίδες ενός αόρατου, μα αισθητού, αισθησιακού, βακχικού μωσαϊκού».

Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το πρωτογενές βιβλίο του Τακόπουλου, ενσωματωμένο στο επιγενόμενο:

«1945. Ελεύθερος. Τρία μερόνυχτα πίνουμε. Ξερνάμε και πίνουμε. Πίνουμε και ξερνάμε. Happy. Κυκλοφορώ τον σκελετό μου παντού. Χωρίς πρόγραμμα. Χωρίς εντολές. Εκδίκησις. Χθες πιάσανε τους Ες-Ες που είχαν πιάσει τρεις από μας να ακούνε Λονδίνο. Γυμνοί όλο το βράδυ – δέκα υπό το μηδέν- στην αυλή του στρατοπέδου. Τώρα γυμνοί και αυτοί στον τοίχο. Κι ένας λοχίας Γιάνκης μ’ ένα τεράστιο πούρο κι ένα αυτόματο. Και κόσκινο. Κι οι τρεις νέα παιδιά. Κι εμείς ζητωκραυγές».

Ιδού ένα ανευλαβώς μεταγλωττισμένο απόσπασμα:

«Ευθυμωμετά. Στο δεσμωτήριο. Αλλά τι εξήλθετε ιδείν προφήτην; ναι λέγω υμίν και περισσότερον προφήτου. Ούτος γαρ εστί περί ου γέγραπται, ιδού εγώ αποστέλλω τον άγγελόν μου, ος κατασκευάσει την οδόν σου έμπροσθέν σου. Προσκοπονήπιος, οκλαδονκλυδωνιζόμενος παντί ανέμω της διαδασκαλιασχολίας, εγνώρισε τον ‘Αγγελον, με την μητρικήν επιθυμίαν εκμαθείν αυτόν, τον ορχουμενοερχόμενον, αγγελικά. Κι έτσι ως θαλασσάλλος Χρίστομπαλ Κολόν, αναγαλλιαζαγκάλιαζε ένα νόθο νεοκόσμο, ευρωπαίζων μα κρουνοαπομακρυνόμενος από το λουτρό της παλιγγενεσιοεγγονοσίας».

Μια Καινή Διαθήκη λέξεων! Και όποιος αντέξει!..

Κώστας Μαρδάς

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις