Στο «άτιτλο» ζωγραφικό του έργο (γκουάς σε χαρτί 34,1 x 25,7 εκατοστά) που προτείνει στα 1900 ο Μιχαήλ Λαριόνοφ -από τους «παλαιότερους» καλλιτέχνες της λεγόμενης Ρωσικής Πρωτοπορίας- «απαντά» εικαστικά στην τάση για ιστορική αναδρομή του «Κόσμου της Τέχνης» (σχολή ζωγραφικής στα τέλη του 19ου αιώνα στην αυτοκρατορική Ρωσία που είχε πάθος για τις ευγενείς εποχές).

Στο «Τοπίο κοντά στο Κίεβο» (1930) o Καζιμίρ Μαλέβιτς ξεχνά τον σουπρεματισμό με τα λευκά, κόκκινα και μαύρα τετράγωνά του και επιστρέφει στην αναπαράσταση της γενέθλιας πόλης και πιθανότατα του γενέθλιου σπιτιού του.

Έναν περίπου αιώνα μετά, το σπίτι, ως ο κύριος τόπος-έννοια, όπου κάποιος αισθάνεται ασφαλής και αποδεκτός, δεν αποτελεί πλέον βεβαιότητα. Χιλιάδες άνθρωποι υποχρεούνται σήμερα να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους για να βρεθούν σε έναν ασφαλέστερο τόπο.

Οι «πρώην» βεβαιότητες αποτελούν ζητούμενα για μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες που εκτοπίζονται, εγκαταλείπουν τη μόνιμη κατοικία τους και αναζητούν έναν νέο, περισσότερο ασφαλή και εν πολλοίς μη υπαρκτό τόπο διαμονής. Οι τόποι αυτοί υφίστανται στο φαντασιακό ως κατασκευή, ως προβολή και προσδοκία, με άγνωστο ορίζοντα υλοποίησης.

«Imagined Homes – Φαντασιακές Εστίες», η έννοια της εστίας, ως φαντασιακή σύλληψη και κατασκευή, αποτελεί τον θεματικό πυρήνα της 6ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης (της βραβευμένης τον περασμένο Οκτώβριο στο 9ο Διεθνές Συνέδριο για τον Πολιτιστικό Τουρισμό στο Guimaraes της Πορτογαλίας με το δεύτερο βραβείο ως ο καλύτερος Ευρωπαϊκός Προορισμός Βιώσιμου Πολιτιστικού Τουρισμού).

Την Μπιενάλε προετοιμάζει ήδη για την επόμενη διοργάνωσή της για τον ερχόμενο Σεπτέμβριο (με διάρκεια ως τον Ιανουάριο 2018) το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Με τους όρους «εστία» ή «σπίτι» οι διοργανωτές αναφέρονται όχι μόνο στην κατοικία, αλλά και στην κοινότητα/πατρίδα, τον τόπο όπου νιώθει κανείς ασφαλής και αποδεκτός, έχει τις ρίζες του και αναπτύσσει τον πυρήνα των κοινωνικών και οικογενειακών του σχέσεων. Γι αυτό και η «οικειότητα» ενέχει τον «οίκο».

«Εκκινώντας από την παρούσα συγκυρία της έξαρσης του μεταναστευτικού προβλήματος, η 6η Μπιενάλε επικεντρώνεται στη ρευστότητα και τον συνεχή επαναπροσδιορισμό της έννοιας του σπιτιού. Ως φαντασιακή σύλληψη, η εστία που φέρουμε μέσα μας, όταν μετακινούμαστε από ανάγκη ή από επιλογή, αποτελεί μια φαντασιακή κατασκευή υπό συνεχή αναδιαμόρφωση που επιδιώκει να ανταποκριθεί σε επείγουσες ανάγκες επιβίωσης και βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης.

Για την έρευνα, τις καλλιτεχνικές επιλογές και τον εκθεσιακό σχεδιασμό, σημαντικό ρόλο παίζει η βιωμένη εμπειρία του παρελθόντος αλλά και η σύλληψη του μέλλοντος μέσα από την οραματική προβολή των συνθηκών διαβίωσης, συνύπαρξης και ενσωμάτωσης στα διαμορφούμενα πολιτισμικά πλαίσια. Το ίντερνετ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως μία άυλη, αλλά εξόχως επιδραστική πραγματικότητα για τη συγκρότηση ταυτοτήτων, κοινοτήτων και πρακτικών οικείωσης εντάσσεται στα θεματικά ενδιαφέροντα της 6ης Μπιενάλε» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Συραγώ Τσιάρα, διευθύντρια της επιμελητικής ομάδας που ανέλαβε τη διοργάνωση της 6ης Μπιενάλε και διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης του ΚΜΣΤ.

Είναι η πρώτη φορά στη σχεδόν δεκαετή «ιστορία» και τις πέντε επιτυχημένες Μπιενάλε με τη συμμετοχή εκατοντάδων εικαστικών καλλιτεχνών και επιμελητών απ’ όλο τον κόσμο, συνεργασίες με διάφορους φορείς, παρεμβάσεις στον αστικό χώρο και χιλιάδες επισκέπτες, όπου το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «απαντά» στις σύγχρονες συνθήκες ραγδαίας συρρίκνωσης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, με ταυτόχρονη δέσμευση να υλοποιηθεί η επόμενη Biennale, στηριζόμενη αποκλειστικά στις δυνάμεις του (το ανθρώπινο δυναμικό, τις συνεργασίες, το πολιτισμικό κεφάλαιο εμπειρίας και δικτύων, καθώς και τον πλούτο της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης). Και εντάσει στα μεθοδολογικά της εργαλεία την πρακτική της Ανοιχτής Πρόσκλησης προς τους ανά τον κόσμο καλλιτέχνες.

Με ανακοίνωσή της στις 28/11, η επιμελητική ομάδα (οι ιστορικοί τέχνης-επιμελητές του ΚΜΣΤ: Δόμνα Γούναρη, Αρετή Λεοπούλου, Θοδωρής Μάρκογλου, Γιάννης Μπόλης, Ειρήνη Παπακωνσταντίνου, Μαρία Τσαντσάνογλου, Συραγώ Τσιάρα, Αγγελική Χαριστού με τη σύμπραξη των μουσειοπαιδαγωγών Εύης Παπαβέργου και Κατερίνας Παρασκευά) ζητά απο εικαστικούς καλλιτέχνες που εργάζονται σε ανάλογες θεματικές και με κάθε σύγχρονο μέσο (ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική, φωτογραφία, βίντεο, εγκατάσταση, performance, νέα μέσα), να υποβάλουν την πρότασή τους για συμμετοχή στην κεντρική έκθεση της διοργάνωσης μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2017.

Η επιμελητική επιτροπή θα εξετάσει τις υποβληθείσες προτάσεις, θα επιλέξει τα έργα που θα παρουσιαστούν στην κεντρική έκθεση και θα ενημερώσει τους επιλεγμένους καλλιτέχνες, με e-mail έως τις 15 Μαρτίου 2017.

Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης, με φορέα διοργάνωσης το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ξεκίνησε επίσημα το 2007 έχοντας προσελκύσει το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή χιλιάδων επισκεπτών με μέσο όρο τους 55.000 ανά διοργάνωση, ενώ έχει καταστεί πόλος συσπείρωσης των καλλιτεχνικών δυνάμεων της πόλης σε επίπεδο μουσείων, εκπαιδευτικών οργανισμών, δημιουργικών ομάδων και κοινοτήτων και ταυτόχρονα συμβάλλει σημαντικά στη διεθνοποίηση της ελληνικής εικαστικής σκηνής.

Το ενιαίο σκεπτικό (η φαντασιακή σύλληψη της οικίας ως χώρου κατοικίας, κοινότητα/πατρίδα σε συνθήκες διαρκούς επαναπροσδιορισµού) της 6ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης θα διατρέξει τόσο την κεντρική και τις παράλληλες εκθέσεις, όσο και τις ειδικές διοργανώσεις του κεντρικού προγράμματος (Performance Festival, Residency Program, δημόσιες δράσεις – συζητήσεις με καλλιτέχνες, θεωρητικούς, συμπόσια, κ.λπ.) καθώς και τη συνεργασία με άλλους πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς, δημιουργικές ομάδες και άτομα.

Οργανωτικός φορέας της 6ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης είναι το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης υπό τη διεύθυνση της Συραγώς Τσιάρα και την επίβλεψη της διευθύντριας του ΚΜΣΤ, Μαρίας Τσαντσάνογλου, ενώ τη διαχείριση του έργου αναλαμβάνει η προϊσταμένη διοικητικών υπηρεσιών Αθηνά Ιωάννου. Η κεντρική έκθεση θα διαρθρωθεί σε ενότητες, οι οποίες θα αναπτυχθούν στην έδρα του ΚΜΣΤ στη Μονή Λαζαριστών, στην έδρα του ΚΣΤΘ, Αποθήκη Β1 στο λιμάνι Θεσσαλονίκης, σε χώρους του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης καθώς και σε ιστορικά κτήρια που διαχειρίζεται ο Δήμος Θεσσαλονίκης. Οικίες με διαφορετικές χρήσεις στο παρελθόν και δημόσιο χαρακτήρα αποτελούν δυνητικούς τόπους δράσεων, όπως και άλλοι δηµόσιοι χώροι της πόλης, αρχιτεκτονικά μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι.

Β. Χαρισοπούλου (ΑΜΠΕ)

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις