Ο Ορέστης σύμφωνα με το μύθο είναι ο γιος του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας και αδελφός της Ηλέκτρας. Μετά το τέλος του Τρωικού πολέμου, με τη βοήθεια του πιστού φίλου του Πυλάδη, σκοτώνει τη μητέρα του Κλυταιμνήστρα, η οποία είχε προηγουμένως απατήσει και σκοτώσει το σύζυγο της και πατέρα του, Αγαμέμνονα. Τον κυνηγούν όμως οι Ερινύες (τύψεις). Ο λαός του Αργους τον καταδικάζει σε θάνατο για την ανίερη πράξη του αλλά ο από μηχανής Θεός (εν προκειμένω ο Απόλλων), τους γλιτώνει (όλους).

Σε μια δίκη-παρωδία ("Στον Άρειο Πάγο, επιδιαιτητές θα είναι οι Θεοί -οι οποίοι θα ρίξουν ακριβοδίκαια ψήφο υπέρ σου"), αθωώνεται, ακολουθούν δυο γάμοι, μια νέα κυβέρνηση και ο Ορέστης από …επαναστάτης γίνεται εξουσία και ζουν αυτοί καλά κι εμείς (οι θεατρικοί -αλλά και πολιτικοί απόγονοι της αθηναϊκής Δημοκρατίας) καλύτερα (;).

Η χθεσινοβραδινή πάνδημη πρεμιέρα του Ευρυπίδειου "Ορέστη" του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ) στο θέατρο Δάσους (απόψε είναι προγραμματισμένη δεύτερη παράσταση στον ίδιο χώρο και ακολουθεί περιοδεία στην Κύπρο, στο Αρχείο Θέατρο της Επιδαύρου στις 3 και 4 Αυγούστου και επιστροφή στο Βασιλικό θέατρο της Θεσσαλονίκης στις 13, 14,15 και 16 Σεπτεμβρίου), τα είχε όλα. Πολλούς –περισσότερους απο 3.500- θεατές που κατέκλεισαν ασφυκτικά το Θέατρο Δάσους και κυρίως το αδιαμόρφωτο πάρκινγκ, τους γύρω δρόμους, το δάσος, τις εισόδους, τις εξόδους του θεάτρου.

Ειχε απ΄ όλα ο ροκ "Ορέστης" του ΚΘΒΕ, του Γιώργου Μπλάνα (νέα -εξαιρετική κατα κοινή ομολογία θεατών και συντελεστών της παράστασης -μετάφραση), του Γιάννη Αναστασάκη (στην πρώτη του σκηνοθετική προσέγγιση στο αρχαίο δράμα), του …αποδεδειγμένα (μετά απο εντυπωσιακή απόδοση σε σειρά πρωταγωνιστικών ρόλων την τελευταία τριετία στο ΚΘΒΕ) Χρήστου Στυλιανού (Ορέστης) και της Ηλέκτρας-Ιωάννας Κολιοπούλου με την ευήκοη εκφορά του ευρυπίδειου λόγου (ειδικά στον εισαγωγικό μονόλογο).

Είχε απ όλα ο Ορέστης των θεών, της Πολιτείας, των ανθρώπων, της εξουσίας, των ιδεολογικών και πολιτικών συγκρούσεων του παλιού με το νέο, των δολοπλοκιών, του όχλου, των ηθικά διαβρωμένων πολιτικών (όλων των αποχρώσεων ), της αντίδρασης και της λύσης στη βία και τα αδιέξοδα που δημιουργεί δια του…από μηχανής Θεού που εμφανίστηκε στις κερκίδες (ως "γέννημα ανάγκης" των θεατών και του λαού) στα 10 τελευταία απ τα 110 συνολικά λεπτα της παράστασης…

Γραμμένος στην Αθήνα στα 408 π.Χ –όταν ο Ευριπίδης ήταν ήδη 72 ετών, ο "Ορέστης"- το πλέον πολιτικό απο τα κείμενα του τραγωδού ("…Ο Ευρυπίδης δημιούργησε το έργο του μέσα στο χάος που έφερε η πολιτική της Αθήνας κατά την περίοδο του Πελοποννησιακού πολέμου… Ο Ορέστης είναι ήδη μια παράσταση μέσα σε μια από τις τελευταίες παραστάσεις της Αθηναϊκής δημοκρατίας και πάντως η τελευταία του στου Ευριπίδη στην Αθήνα". Ο Ευριπίδης, αηδιασμένος από την παρακμή της πόλης του, φεύγει για να καταλήξει στην αυλή του Μακεδόνα βασιλιά Αρχέλαου(σημειώνει μεταξύ άλλων σε κείμενο του στο δίγλωσσο πρόγραμμα της παράστασης ο μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας).

Είχε απ΄ όλα ο ροκ ( κι όχι μόνο απ τον "αιχμηρό" ήχο της ηλεκτρικής κιθάρας που συνόδευε την κατάληψη του παλατιού του 'Αργους με τη μορφή του σύγχρονου Μεγάρου Μαξίμου) με καπνούς, βόμβες μολότωφ υπό έκρηξη, από τους αντιεξουσιαστές νέους (Ορέστης-Ηλέκτρα-Πυλάδης) των τελευταίων σκηνών.

Είχε και απαγορευτικές κορδέλες και λαμαρίνες και σκαλωσιές στο υπό (ιδεολογική;) ανακαίνιση παλάτι, και μαύρο χαλί , και σύγχρονα φουστανάκια για το 12μελή χορό των γυναικών, και στρατηγούς και δούλους και ναυάρχους, και μωβ τουαλέτα για την "Ωραία Ελένη" (Δάφνη Λαμπρόγιαννη) και ναυάρχους και στρατηγούς και άβουλα εξιλαστήρια θύματα της ιστορίας και της ζωής σαν την Ερμιόνη (Μαριάνα Πουρέγκα) και το"ανελαστικό – σκληρό- συντηρητικό παλιό" – του Κώστα Σαντά στο ρόλο του Τυνδάρεως με συντηρητικό κοστουμάκι και πένθος το μανίκι, και μικρόφωνα στο στόμα (του Απόλλωνα- Δημοσθένη Παπαδόπουλου) που ως "απο μηχανής" -εν προκειμένω του σκηνοθέτη μετέφερε τη δράση και τη λύση του δράματος και του αδιεξόδου (πολιτικού και θεατρικού) στις κερκίδες – στο λαό και τη δική του "νοημοσύνη".

"Πολλά ευρυπίδεια έργα τελειώνουν με την ξαφνική παρέμβαση μιας θεότητας, ο Ορέστης όμως είναι το μόνο έργο όπου η σύγκρουση που χρειάζεται θεϊκή παρέμβαση για τη λύση της είναι έκδηλα πολιτική… Το έργο προσφέρει έτσι μια απολύτως φανταστική συμφωνία η οποία επιβάλλει την ομόνοια μεταξύ των εγκληματιών νεαρών βασιλέων της δημοκρατίας του Άργους… Πρόκειται για έναν πολιτικό συμβιβασμό ο οποίος όπως είχαν αποδείξει τα γεγονότα των τελευταίων ετών στην Αθήνα, ήταν στην πραγματικότητα αδύνατος… Είναι πιθανό να απολαύσετε την αργείτικη σαπουνόπερα του Ευριπίδη όπως η πλειοψηφία της ύστερης αρχαιότητας, ως ενα καλό δείγμα θεατρικής γραφής και μια εξαιρετικά αστεία τραγωδία. Όμως η ελαφρότητα του ύφους και η ευτυχής έκβαση δεν καταφέρνουν ποτέ να συγκαλύψουν το ζοφερό της πεσιμισμό για την ανθρώπινη φύση". (Εdith Hall : Greek Tragedy Suffering under the Sun , Oxford University Press 2010.- κείμενο που συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα του ΚΘΒΕ).

Είχε τα πάντα η σύγχρονη τραγωδία του Ορέστη και του ΚΘΒΕ. Και κυρίως "καθαρό" ποιητικό λόγο. Κατακλείσθηκαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από εμβληματικές "ρήσεις" του κειμένου. "Ψωμί" για εκατοντάδες "αναρτήσεις" έδωσε -αν μη τι άλλο- ο Ορέστης του Γιώργου Μπλάνα.

-"Οι φίλοι στα δύσκολα φαίνονται. Όχι στα λόγια μόνο…",

-"Δούλα των περιστάσεων είναι και η περίφημη σοφία",

-"Γίνεται όχλος ο ο λαός όταν τον κυβερνούν καθάρματα"…,

-"Είμαι φτιαγμένη για ν΄ αντέχω, όχι για να θέλω…",

-"Σπέρνει αδικία το Δίκαιο, κακό φυτεύει το Καλό, παραφροσύνη καρπίζει η Λογική",

«Ίδιοι είναι όλοι οι παρατρεχάμενοι. Πιστοί, σαν σκύλοι – φτάνει να έχει ο "αρχηγός" τους εξουσία»…

Δεν είχε "επισήμους" η χθεσινοβραδινή πρεμιέρα του ΚΘΒΕ. Μόνο ανθρώπους της τέχνης, της μουσικής, εκπροσώπους φορέων πολιτισμού της πόλης, αρχαιολόγους, φιλολόγους, νέους, φοιτητές, ηθοποιούς, χιλιάδες ανθρώπους που ανηφόρισαν στο Δάσος για να μυηθούν στη σύγχρονη τραγωδία.

"Να που στο τέλος/ θά 'μαστε όλοι νικητές" …διαπιστώνει ο Χορός -λαός στην ακροτελεύτια ατάκα της παράστασης, που προκάλεσε το ανυπόκριτο παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις