«Ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις ότι το θέατρο μπορεί να επηρεάσει την ειρήνευση, ότι μπορεί να σταματήσει τον κύκλο αίματος» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ισραηλινός θεατρικός συγγραφέας Ιλάν Χατσόρ.

«Η δύναμη του θεάτρου είναι ότι μπορεί να ανακουφίσει τους ανθρώπους από τις αναχρονιστικές ιδέες και προκαταλήψεις που τους περιβάλουν».

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνάντησε τον συγγραφέα στην Αθήνα ενόψει της πρεμιέρας του εμβληματικού έργου του «Σφαγείο», που ανεβαίνει από σήμερα (15/11) και κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στο θέατρο Olvio, σε σκηνοθεσία Κώστα Παπακωνσταντίνου και μετάφραση Κοραλίας Σωτηριάδου.

Ήρωες του «Σφαγείου» ( ή αλλιως Reulim στα εβραϊκά που σημαίνει μασκοφόρος) είναι τρεiς Παλαιστίνιοι, ο Χάλιντ, ο Ναήμ και ο Νταούντ, αδέλφια, σε ένα χωριό της Δυτικής Όχθης. Ο ένας αδελφός κατηγορείται ως συνεργάτης των Ισραηλινού στρατού. Ο δεύτερος συμμετέχει στον ένοπλο αγώνα. Ο τρίτος προσπαθεί να ισορροπήσει κάπου ενδιάμεσα για να διασωθεί (ερμηνεύουν οι Λυκούργος Μπάδρας, Αλέξανδρος Παπατριανταφύλλου, Βασίλης Τριανταφύλλου). Ένα πρωτοπόρο έργο της ισραηλινής δραματουργίας γιατί μιλά για το ανθρώπινο πρόσωπο του «εχθρού» εκείνο που πάντα κρύβει η επίσημη προπαγάνδα. «Το αρχαιότερο έργο για τον εχθρό είναι οι “Πέρσες” του Αισχύλου. Θέλω να πω δεν εφηύρα κάτι καινούργιο» σπεύδει να προσθέσει ο Ιλάν Χατσόρ, λάτρης της αρχαίας Ελλάδας και γνώστης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Έγραψε το Σφαγείο όταν ήταν φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ το 1990, στη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα των Παλαιστινίων εναντίον της Ισραηλινής Κατοχής. «Ήθελα να δείξω στο ισραηλίτικο κοινό την άλλη όψη των πραγμάτων και τις πληγές που ανοίγει η Κατοχή» τονίζει.

Το έργο παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στα ισραηλινά θέατρα και στη συνέχεια μεταφράστηκε και παίχτηκε σε πολλές χώρες του κόσμου. Στην Ελλάδα πρωτοανέβηκε το 2009 από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Τραγικά επίκαιρο τότε, στην κόλαση της Λωρίδας της Γάζας όπως και τώρα, μετά την πρόσφατη επιχείρηση των Ισραηλινών.

Ο Ιλάν Χατσόρ ομολογεί ότι έχει μια έγνοια πώς θα αντιμετωπίσουν το έργο του στην Ελλάδα. «Ξέρω ότι οι Έλληνες συμπαθούν τους Παλαιστίνιους κι εγώ άλλωστε, είμαι εβραίος με καταγωγή από το Ιράκ και το Μαρόκο, μιλώ και γράφω αραβικά συμπαθώ τους Άραβες- όχι όλους, κάποιοι από αυτούς είναι ''εχθροί’’. Ωστόσο το Σφαγείο δεν είναι ένα πολιτικό έργο για τους Παλαιστίνιους» τονίζει ο συγγραφέας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Όταν έγραφα το έργο ήθελα να μιλήσω για τα αδέλφια, την οικογένεια, χρησιμοποίησα την κατάσταση σαν αφορμή. Οι καταστάσεις που παρουσιάζονται στο έργο θα μπορούσαν να συμβούν (όπως και έχουν συμβεί) σε διάφορους τόπους και χρονικές στιγμές, οπουδήποτε υπήρχαν κατοχή, καταπίεση κι εμφύλιος πόλεμος. Νομίζω ότι θα υποβάθμιζα το έργο μου αν το έκανα πολιτικό επειδή τα πολιτικά έργα δεν είναι σημαντικά. Όταν έγραφα το Σφαγείο σκεφτόμουν ναι, οι Παλαιστίνιοι πρέπει να ζουν ελεύθεροι όμως δεν είναι αυτό που μετρά όταν γράφεις ένα έργο. Αν θες να εκφράσεις πολιτική άποψη γράψε ένα δοκίμιο, άρθρο σε ΜΜΕ, όχι θεατρικό έργο. Το θεατρικό έργο χρειάζεται δράμα, σύγκρουση χαρακτήρων, κίνητρα. Η πολιτική, η κοινωνία είναι έτσι κι αλλιώς το υπόβαθρο στο έργο μου» λέει ο συγγραφέας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Τι έκανε το Σφαγείο τόσο διάσημο εκτός από το κείμενο του έργου; «Ήταν η πρώτη αντίδραση στην Ιντιφάντα, η πρώτη φορά που μιλούσαμε για την άλλη πλευρά, τους Άραβες, πέραν του ότι βέβαια η παράσταση είχε πολύ καλούς συντελεστές. Και μην ξεχνάτε ότι το έργο γράφτηκε πριν τη συμφωνία του Όσλο το 1993, αντιπροσώπευε το κοινό αίσθημα ότι πρέπει να βρούμε μια λύση, έφερνε ελπίδα ειρήνευσης. Από τότε μεσολάβησαν πολλά γεγονότα, ο αγώνας των Παλαιστινίων για ανεξαρτησία με επιθέσεις αυτοκτονίας, καμικάζι της Χαμάς, δολοφονήθηκε ο Γιτζάκ Ράμπιν που ήταν έντονο πλήγμα για εμάς, στη συνέχεια η δεύτερη Ιντιφάντα με καμικάζι Παλαιστίνιους και χιλιάδες νεκρούς».

Στις μέρες μας πώς είναι τα πράγματα στην πατρίδα του ; «Και πάλι έχουν αλλάξει πολλά, προς το χειρότερο, δυστυχώς» απαντά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγγραφέας. «Σήμερα δεν μπορώ να σκεφτώ πώς θα μπορούσα να γράψω ένα τέτοιο έργο και να το δεχτεί ένα μεγάλο θέατρο στο Τελ Αβίβ. Επειδή η κυβέρνηση Νετανιάχου είναι πολύ εθνικιστική, απαιτεί αφοσίωση. Εξίσου κι εγώ είμαι αφοσιωμένος στις πεποιθήσεις μου, στον τρόπο που κάνω θέατρο. Προωθούν έναν νόμο που αν ψηφιστεί, κανείς δεν θα λαμβάνει κρατική επιχορήγηση αν στο έργο του υπάρχει κάτι που βλάπτει την εικόνα του Ισραήλ ή ενθαρρύνει ό,τι εκείνοι θεωρούν τρομοκρατία κ.ο.κ. Προσπαθούν να ελέγξουν τον πολιτισμό, γνωρίζοντας ότι τα θέατρα εξαρτώνται από αυτά τα κονδύλια. Και φυσικά δεν είναι το μόνο που πάει χειρότερα στο Ισραήλ, είναι όσα συμβαίνουν στους Παλαιστινίους».

Ο Ιλάν Χατσόρ δεν στρογγυλεύει καταστάσεις ούτε χάνει το χιούμορ του. Στα άμεσα σχέδια του είναι μια θεατρική κωμωδία «για έναν Χριστιανό που πιστεύει ότι θα είναι επικερδές να γίνει Εβραίος, χωρίς να έχει επίγνωση τι τον περιμένει με τις διάφορες μορφές ιουδαϊσμού κι όλη αυτή την τρέλα του ιουδαϊσμού στην εποχή μας. Με την κωμωδία θέλω να κερδίσω το κοινό που δεν σκέφτεται σαν εμένα να ακούσει μια διαφορετική άποψη».

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ