Η Δάφνη είναι δεκαπέντε χρονών κι αν τη ρωτήσεις, θα σου πει ότι η ζωή της είναι αρκετά κουλ. Έχει αγόρι, κολλητή και δυο γονείς που είναι ακόμα ερωτευμένοι και φαίνεται να αγνοούν τα νεύρα που μπορεί να έχει μία έφηβη. Αυτό, βέβαια, δε θα ήταν και μεγάλο πρόβλημα, αν δεν ξυπνούσαν ένα πρωί με τη λάθος απόφαση: να μετακομίσουν όλοι μαζί στην εξωτική Σουηδία! Και σαν να μην έφτανε αυτό, τους σφηνώθηκε και η ιδέα πως η απόφαση αυτή είναι για το καλό της κόρης τους. Από εκείνη τη μέρα ο κόσμος της Δάφνης ήρθε τα πάνω κάτω. Το άλλοτε ειρηνικό σπίτι της μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, οι σχέσεις της με την κολλητή της και το αγόρι της διαταράχθηκαν, το καράβι της ζωής της έμοιαζε να βυθίζεται και ελπίδα πουθενά. Όμως, σιγά σιγά, η Δάφνη θα διαπιστώσει ότι πίσω από τη μονοδιάστατη όψη των πραγμάτων κρύβονται πολλές αποχρώσεις που θα την ξαφνιάσουν ευχάριστα κι ότι, τελικά, κάθε οδύσσεια μπορεί να γίνει για καλό. Ένα σύγχρονο μυθιστόρημα που χτυπάει στον ρυθμό της καρδιάς κάθε εφήβου.

Μιλάμε με την Ευαγγελία Θεοδωρίδου για το βιβλίο της «Ωδή…σσεια μιας έφηβης», εκδόσεις Πατάκη .

-Η μετοίκηση στην εξωτική Σουηδία η αφορμή;

Η μετοίκηση στην ''εξωτική'' Σουηδία ήταν η αφορμή αλλά και η ευκαιρία ταυτόχρονα για να διαπραγματευτώ ένα θέμα τόσο επίκαιρο όσο η μετανάστευση μιας οικογένειας στο εξωτερικό. Η αφορμή, γιατί εγώ η ίδια έζησα την εμπειρία της μετανάστευσης με δύο παιδιά που πλησίαζαν στην εφηβεία και έτσι μπόρεσα να περιγράψω αυτή τη δυναμική διαδικασία. Αλλά… Και η ευκαιρία, γιατί όλα αυτά που βίωσα και βιώνω στη Σουηδία, όπως το ιδιαίτερο κλίμα, οι άνθρωποι που συναναστρέφομαι, οι διαφορετικές συνθήκες εργασίας, μου έδωσαν το χρόνο, τη διάθεση και την έμπνευση για να γράψω αυτό το βιβλίο.

-Η μετακόμιση και η αλλαγή του τρόπου ζωής μέσα από τα εφηβικά μάτια;

Ο έφηβος ούτως ή άλλως βιώνει τεράστιες αλλαγές σε αυτή την περίοδο της ζωής του. Ό,τι ζει, το ζει έντονα. Τη μια στιγμή χαίρεται με μια επιτυχία του και αισθάνεται πως μπορεί να κατακτήσει όλο τον κόσμο και την επόμενη βυθίζεται σε μια απύθμενη θλίψη και εγκαταλείπει κάθε προσπάθεια. Σε όποιο περιβάλλον και αν βρεθεί, θα συνεχίσει να έχει τις εσωτερικές του αναζητήσεις και να δίνει τις καθημερινές προσωπικές του μάχες, μέχρι να ανακαλύψει τον εαυτό του και τη θέση του στην κοινωνία. Ο τρόπος που θα αντιμετωπίσει την προοπτική της μετακόμισης σε μια άλλη χώρα και την αλλαγή του τρόπου ζωής που αυτή συνεπάγεται, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις που έχουν μεταξύ τους τα μέλη της οικογένειάς του αλλά και τις σχέσεις του ιδίου με αυτά. Αν ο έφηβος βλέπει πως οι γονείς του βιώνουν αυτή τη μετοίκηση με άγχος, ανασφάλεια και φοβίες, τότε αυτός διογκώνει ακόμα περισσότερο αυτά τα συναισθήματα και τα βιώνει ακόμα πιο έντονα. Αν πάλι βλέπει πως οι γονείς του είναι ήρεμοι, έχουν μια σταθερή και κοινή αντιμετώπιση της νέας πραγματικότητας τότε νομίζω πως και εκείνος θα νιώσει ασφαλής και δε θα έχει μεγάλες διακυμάνσεις στην ψυχολογική του κατάσταση. Τουλάχιστον όχι μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες, λαμβάνοντας πάντα υπόψιν την ηλικία του και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.

-Η Φωτεινή και η Παρασκευή οι πραγματικές ηρωίδες;

Όχι. Οι κόρες μου δεν είναι οι πραγματικές ηρωίδες του βιβλίου. Είναι όμως οι πραγματικές ηρωίδες αυτού του ταξιδιού. Όταν πήραμε με το σύζυγό μου την απόφαση να έρθουμε στη Σουηδία εκείνες ήταν μόλις εφτά και εννέα ετών αντιστοίχως. Μεγάλες για να καταλάβουν την αλλαγή στη ζωή μας, μικρές όμως για να αντιληφθούν τη σημασία της. Θα έλεγα πως η πραγματική ηρωίδα του βιβλίου είμαι εγώ. Η μητέρα και η έφηβη είμαι εγώ. Είμαι εκείνο το παιδί και εκείνος ο ενήλικας που κάποια στιγμή μέσα στην ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας αναγκάστηκε να ακολουθήσει τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα που οδήγησαν πολλούς Έλληνες στην αναζήτηση μιας διαφορετικής ζωής στο εξωτερικό.

-Πόσο δύσκολη ήταν η απόφαση για την οικογένειά σας;

Πόσο δύσκολη ή εύκολη είναι μια απόφαση που παίρνουμε, πρέπει να την κρίνουμε πάντα με βάση τις τρέχουσες συνθήκες που επικρατούσαν τη στιγμή που τη λάβαμε. Κοιτώντας πίσω, στο 2013 και στις συνθήκες που επικρατούσαν εκείνη τη στιγμή, θα έλεγα πως εμείς προσωπικά πήραμε σχετικά εύκολα την απόφαση να έρθουμε στη Σουηδία. Και η πορεία της ζωής μας εδώ στην Ουμέα όλα αυτά τα χρόνια, μας δικαίωσε για αυτή την επιλογή μας. Δεν ξέρω όμως αν θα υποστήριζα το ίδιο στην περίπτωση που τα πράγματα δεν είχαν αυτή την εξέλιξη. Θα μπορούσαν για παράδειγμα τα πάντα να είχαν πάει στραβά και τώρα να έλεγα πως ήταν μια λανθασμένη απόφαση. Για αυτό μου είναι δύσκολο να πω με μια λέξη αν είναι δύσκολη ή εύκολη η απόφαση να μεταναστεύσεις σε μια άλλη χώρα. Μόνο ο χρόνος μπορεί να το δείξει αυτό.

-Πώς είναι η ζωή στην Ουμέα;

Η Ουμέα βρίσκεται 600 χιλιόμετρα βόρεια της Στοκχόλμης και μόλις 400 χιλιόμετρα νότια του Αρκτικού κύκλου. Είναι μια πόλη, στην οποία έχουμε εννέα μήνες χιόνι και τρεις μήνες χειμώνα. Αυτό είναι ένα αστείο που κυκλοφορεί ανάμεσα στους ντόπιους, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών που επικρατούν. Παρόλο που ζούμε σχεδόν επτά χρόνια εδώ πέρα, μερικές φορές μας είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσουμε πως πλέον είμαστε μόνιμοι κάτοικοι της Ουμέας. Για μας εξακολουθεί να μοιάζει ακόμα σα μια περιπέτεια. Μια περιπέτεια μέσα σε ένα χιονισμένο τοπίο κάπου στον μακρινό παγωμένο βορρά.

-Σκιαγραφήστε μας τον ελληνισμό της Σουηδίας;

Υπάρχει μεγάλη οργανωμένη ελληνική κοινότητα στη νότια Σουηδία, η οποία είναι συγκεντρωμένη κυρίως γύρω από τη Στοκχόλμη. Αλλά εδώ στη βόρεια Σουηδία οι Έλληνες είμαστε ελάχιστοι. Δεν υπάρχει οργανωμένη ελληνική κοινότητα, πολιτιστικός σύλλογος ή ελληνική εκκλησία. Είναι καθαρά στην προσωπική διάθεση του καθενός να συναντηθεί με τις άλλες οικογένειες Ελλήνων που κατοικούν στην Ουμέα, τις οποίες τις γνωρίζουμε κυρίως μέσα από το εργασιακό μας περιβάλλον.

-Σε ποιούς απευθύνεται το βιβλίο;

Το βιβλίο αυτό έχει ενταχθεί στην κατηγορία του νεανικού-εφηβικού βιβλίου. Η σκέψη μου όταν το έγραφα ήταν να θυμίσω στους μεγάλους πως ήταν όταν και εμείς οι ίδιοι ήμασταν έφηβοι και να δείξω στους εφήβους πως μπορούμε πραγματικά να τους καταλάβουμε. Ίσως, περισσότερο από όσο εκείνοι πιστεύουν .Μέσα στην ''Ωδή…σσεια μιας έφηβης'' ο έφηβος μπορεί να δει όλες τις ανατροπές στη ζωή του που είναι αναγκασμένο να αντιμετωπίσει ένα παιδί της ηλικίας του όταν οι γονείς του τού ανακοινώνουν ότι θα πρέπει να εγκαταλείψει τον κόσμο που ξέρει και να πάει σε μια ξένη, άγνωστη χώρα. Από την άλλη, ένας γονέας που έχει παιδιά στην εφηβεία και σκέφτεται να μεταναστεύσει, ξεφυλλίζοντας τις σελίδες του βιβλίου, μπορεί να προετοιμαστεί για τον τρόπο που θα αντιδράσει το δικό του το παιδί στην ιδέα να μετακομίσει σε μια άλλη χώρα ώστε να προσπαθήσει να δείξει ενσυναίσθηση και να κατανοήσει τη συμπεριφορά που εκείνο θα επιδείξει.

Άρα θεωρώ πως το βιβλίο μου απευθύνεται τόσο σε εφήβους όσο και ενήλικες, οι οποίοι νιώθουν χαμένοι αλλά κυρίως τρομαγμένοι στην προοπτική της μετοίκησης σε άλλο τόπο.

-Αν μια οικογένεια με παιδιά στην εφηβεία σκεφτόταν το ταξίδι στο εξωτερικό τι συμβουλές θα της δίνατε;

Προσωπική μου άποψη είναι πως όταν μια οικογένεια σκέφτεται να μεταναστεύσει στο εξωτερικό το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να αναλογιστεί δεν είναι η ηλικία των παιδιών. Αλλά για ποιο λόγο θέλει να φύγει από την Ελλάδα και τι προσδοκίες έχει εκεί που θα πάει. Πολλές οικογένειες που φεύγουν για το εξωτερικό έχουν αυξημένες προσδοκίες και πιστεύουν πως στη νέα χώρα που θα πάνε θα βρουν μια πιο εύκολη ζωή. Και αυτό δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει πιο εύκολη ζωή. Άλλο καλύτερη, άλλο πιο εύκολη. Επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο στη λήψη μιας τέτοιας απόφασης παίζουν οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια. Και επιμένω σ' αυτό. Κακά τα ψέματα. Η μετοίκηση σε μια άλλη χώρα είναι μια μεγάλη δοκιμασία για όλους. Μια δοκιμασία που μπορεί να προκαλέσει τριγμούς στα θεμέλια της οικογένειας, αν αυτά δεν είναι γερά. Γιατί εδώ δοκιμάζεται η σχέση ανάμεσα στο ζευγάρι, η σχέση ανάμεσα στο γονιό και στο παιδί και η σχέση του καθενός ξεχωριστά με τον ίδιο του τον εαυτό, καθώς θα βρεθεί σε ένα νέο, άγνωστο περιβάλλον. Όσον αφορά τα παιδιά, προσωπικά πιστεύω πολύ σ' αυτά. Τα τελευταία είκοσι χρόνια που εργάζομαι ως εκπαιδευτικός, έχω μάθει ένα πράγμα. Τα παιδιά είναι πολύ πιο δυνατά από όσο εμείς οι μεγάλοι νομίζουμε και μπορούν να μας εκπλήξουν ευχάριστα, αρκεί να τα εμπιστευτούμε. ''Τα παιδιά μπορούν να καταφέρουν τα πάντα''. Αυτό είναι το ''μότο'' μου. Δεν ανησυχώ για τα παιδιά. Ξέρουν πως να βρουν το δρόμο τους. Μέσα από τις δυσκολίες δοκιμάζουν τις αντοχές τους, τις δυνάμεις τους, τα όριά τους και τελικά ανακαλύπτουν τον εαυτό τους.

-Η παιδεία και η εκπαίδευση στη Σουηδία σε τι διαφέρουν από την Ελλάδα;

Ο στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος της Ελλάδας είναι να παράγει επαγγελματίες ενώ της Σουηδίας είναι να παράγει πολίτες. Άτομα που μπορούν να συνυπάρξουν με τους συμπολίτες τους και να συνεργαστούν μεταξύ τους για την πρόοδο της κοινωνίας. Το σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα βασίζεται στην αρχή της συνεργατικής μάθησης και μαθαίνει στα παιδιά ήδη από την προσχολική ηλικία, μέσα από ομαδικές κατά βάση εργασίες και δραστηριότητες να στηρίζουν αλλά και να στηρίζονται στον φίλο που κάθεται δίπλα ή απέναντί τους στο θρανίο και να αποδέχονται τη διαφορετικότητά του.

-Τι νοσταλγείτε από την πατρίδα;

Για μένα η πατρίδα ήταν πάντοτε αυτό που είχα γνωρίσει μέσα από τα βιβλία. Επειδή όλη μου τη ζωή διαβάζω, για αυτό και έχω συνδυάσει την πατρίδα με τις περιγραφές των κλασικών και σύγχρονων λογοτεχνών, παρά με τα τοπία, το κλίμα, τους συγγενείς. Έχω φέρει μαζί μου στην Ουμέα όλα τα βιβλία μου από την Ελλάδα, διαβάζω ελληνική λογοτεχνία και σε κάθε ταξίδι μου στην Ελλάδα, φροντίζω πάντα να γεμίζω τις βαλίτσες μου με νέα βιβλία.

Για αυτό, όσο και αν ακούγεται παράξενο, δεν έχω νοσταλγήσει την πατρίδα μου, γιατί πολύ απλά δεν την έχω αποχωριστεί ποτέ μου!


Η Ευαγγελία Θεοδωρίδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πτολεμαΐδα. Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ενώ αργότερα συνέχισε τις σπουδές της στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο Τμήμα της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Για δεκαπέντε χρόνια εργάστηκε στο ιδιωτικό και δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας, από όπου και παραιτήθηκε το 2013, λόγω μετοίκησης στο εξωτερικό. Από τότε διαμένει μόνιμα με τον σύζυγό της και τις δυο κόρες τους στην πόλη Ουμέα στη βόρεια Σουηδία, όπου και εργάζεται ως εκπαιδευτικός σε σουηδόφωνο σχολείο. Ένα σεμινάριο δημιουργικής γραφής στο εργαστήριο Tabula Rasa, το οποίο ξεκίνησε να παρακολουθεί εξ αποστάσεως, αποτέλεσε την αιτία για να ασχοληθεί επαγγελματικά με τη συγγραφή. Διηγήματα και παραμύθια της έχουν βραβευτεί σε πανελλήνιους διαγωνισμούς.
Έχει εκδοθεί το βιβλίο της "Ένα βράδυ σε ένα πάρτι" από τις εκδόσεις Anima. Συνεργάζεται με διάφορα μπλογκ, όπου αρθρογραφεί για θέματα που αφορούν το παιδί και την εκπαίδευση, καθώς και τη ζωή των Ελλήνων στο εξωτερικό.

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις