Κάρολος Κουν: 33 χρόνια από τον θάνατό του [vid]

Ο Κάρολος Κουν
Ο Κάρολος Κουν

Κάρολος Κουν: Πέρασαν 33 χρόνια από την ημέρα που ο μεγάλος Κάρολος Κουν άφησε την τελευταία του πνοή.

Κάρολος Κουν: Στις 14 Φεβρουαρίου του 1987 άφησε την τελευταία του πνοή ο σκηνοθέτης, δάσκαλος και ιδρυτής του Θεάτρου Τέχνης, Κάρολος Κουν. Το Θέατρο Τέχνης θέλοντας να τιμήσει τα 33 χρόνια από το θάνατό του προσφέρει 33 προσκλήσεις για κάθε παράσταση που πραγματοποιείται στην ιστορική σκηνή του Υπογείου (Πεσμαζόγλου 5) από 14 Φεβρουαρίου 2020 και για μια ολόκληρη εβδομάδα (έως και την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2020). Οι προσκλήσεις διατίθενται μια ώρα πριν την έναρξη κάθε παράστασης με φυσική σειρά προτεραιότητας στο ταμείο του θεάτρου.

Οι παραστάσεις του θεάτρου Τέχνης:

  •     Παρασκευή 14/2 ώρα έναρξης 21.15 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.15
  •     Σάββατο 15/2 ώρα έναρξης 17.00 - Να βγω λιγάκι στον αέρα, σε σκηνοθεσία Ηλία Κουνέλα | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 16.00
  •     Σάββατο 15/2 ώρα έναρξης 21.15 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.15
  •     Κυριακή 16/2 ώρα έναρξης 17.30 - Μια μέρα χωρίς, σε σκηνοθεσία Εύας Οικονόμου Βαμβακά | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 16.30
  •     Κυριακή 16/2 ώρα έναρξης 20.00 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 19.00
  •     Δευτέρα 17/2 ώρα έναρξης 21.00 - Ανθρωποφύλακες, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.00
  •     Τρίτη 18/2 ώρα έναρξης 21.00 - Ανθρωποφύλακες, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.00
  •     Τετάρτη 19/2 ώρα έναρξης 20.00 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 19.00
  •     Πέμπτη 20/2 ώρα έναρξης 21.15 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.15
  •     Παρασκευή 21/2 ώρα έναρξης 21.15 - Έντμοντ, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη | 33 προσκλήσεις, ώρα διάθεσης 20.15
     

Ποιος ήταν ο Κάρολος Κουν

Γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1908 στην Προύσα. Ο πατέρας του, Ερρίκος Κοέν, πάμπλουτος έμπορος και κοσμοπολίτης, ήταν κατά το ήμισυ έλληνας χριστιανός και κατά το άλλο ήμισυ γερμανοπωλονοεβραίος. Η μητέρα του ήταν η Μελπομένη Παπαδοπούλου. Οι γονείς του απουσίαζαν συχνά από το σπίτι, κάποια στιγμή χώρισαν και πολύ αργότερα η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε ένα μακρινό συγγενή της. Ο Κάρολος ήταν ένα μοναχικό παιδί που μεγάλωσε σ' ένα αστικό σπίτι, με πρωσογερμανίδα γκουβερνάντα, μ' έναν παπά και μια καθηγήτρια πιάνου...

Ήταν εσώκλειστος μαθητής στην αμερικανική Ροβέρτειο Σχολή της Κωνσταντινούπολης, με παιδιά από τα Βαλκάνια. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η ελληνική μειονότητα της Ροβερτείου Σχολής στερήθηκε τη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας. Στον θεατρικό όμιλο Robert College Ρlayers Οfficers, ο Κάρολος εκτελούσε χρέη γραμματέα και συμμετείχε στις παραστάσεις, διαπρέποντας κυρίως στους γυναικείους ρόλους. Όταν αποφοίτησε το 1928, όλα είχαν αλλάξει στην Κωνσταντινούπολη, ενώ οι Έλληνες είχαν εγκαταλείψει μαζικά την Πόλη. Τον ίδιο χρόνο ο Κουν έφυγε για να σπουδάσει Αισθητική στη Σορβόννη και το 1929 εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του στην Ελλάδα.

Τότε διορίστηκε καθηγητής αγγλικών στο Κολλέγιο Αθηνών. Η πρώτη του εμφάνιση ως σκηνοθέτη ήταν στο Τέλος του ταξιδιού του Σέριφ και με μαθητές του, από το Κολλέγιο, παρουσίασε έργα του Αριστοφάνη (Όρνιθες, Βάτραχοι, Κύκλωπας, Πλούτος) και του Σαίξπηρ (Όνειρο Θερινής Νυκτός). Ίδρυσε τη Λαϊκή Σκηνή (1934-36) και συνεργάστηκε με διάφορους θιάσους.

Το 1942 ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης όπου και ανέβασε Ίψεν, Τζορτζ Μπέρναρντ Σω, Πιραντέλλο και μετά την απελευθέρωση για πρώτη φορά στην Ελλάδα Λόρκα, Τένεσι Ουίλιαμς, Μίλερ κ.ά. Επίσης το ίδιο έτος ίδρυσε τη Δραματική Σχολή του θεάτρου του, στην οποία μαθήτευσαν οι σημαντικότεροι σκηνοθέτες και ηθοποιοί της μεταπολεμικής γενιάς. Οικονομικές όμως δυσχέρειες ανάγκασαν το Θέατρο Τέχνης να διαλυθεί (1949) το οποίο άνοιξε πάλι το 1954 σε μορφή κυκλικού θεάτρου. Τη περίοδο εκείνη (1950-53) ο Κουν συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο, σκηνοθετώντας Τσέχοφ (Ο θείος Βάνιας, Οι τρεις αδερφές), Πιραντέλο (Ερρίκος Δ΄), κ.λπ.

Το 1954 μαζί με μαθητές της Δραματικής Σχολής συγκρότησε και πάλι το Θέατρο Τέχνης, με τη μορφή κυκλικού θεάτρου. Εκεί εκτός από τους παλαιούς συγγραφείς, ο Κουν παρουσίασε τα καινούργια ρεύματα του ξένου μεταπολεμικού θεάτρου (Μπρεχτ, Ιονέσκο, Μπέκετ, Πίντερ, Ντάριο Φο, Αραμπάλ κ.ά.) και παράλληλα παρουσίασε έργα πολλών νέων Ελλήνων προικισμένων συγγραφέων - Σεβαστίκογλου, Καμπανέλλη, Κεχαΐδη, Σκούρτη, Αναγνωστάκη και Ευθυμιάδη επιστρέφοντας σε έργα των αρχαίων τραγικών και του Αριστοφάνη.

Από το 1957 ανεβάζει αρχαίο δράμα, αρχικά στο θέατρό του παρουσίασε τον Πλούτο και το 1959 τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, που θεωρήθηκε παράσταση-σκάνδαλο λόγω της πρωτοποριακής της μορφής, και στη συνέχεια στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, για να συνεχίσει στο "Θέατρο των Εθνών" του Παρισιού, Λονδίνο, Ζυρίχη, Μόναχο, Μόσχα, Λένινγκραντ, Βαρσοβία, Βενετία, Φεστιβάλ Βιέννης, Διεθνές θεατρικό Φεστιβάλ Βελιγραδίου, Ελληνική Εβδομάδα του Ντόρτμουντ, Φεστιβάλ Φλάνδρας και σκανδιναβικές πρωτεύουσες με τα έργα "Όρνιθες", "Πέρσες", "Επτά επί Θήβας", "Αχαρνής", "Οιδίπους Τύραννος", "Λυσιστράτη", "Βάκχες" και "Ειρήνη".

Απ' τα έργα που σκηνοθέτησε τα τελευταία χρόνια ξεχωρίζουν: Το παιχνίδι της σφαγής του Ε. Ιονέσκο (1970-71), Τρωίλος και Χρυσηίδα του Σαίξπηρ (1972-73), Ο τρόμος και η αθλιότητα του Γ΄ Ράιχ του Μπ. Μπρεχτ (1974-75), Τρεις αδερφές του Α. Τσέχοφ (1975-76), Η αληθινή απολογία του Σωκράτη του Κ. Βάρναλη (1976-77), Ο αυτόχειρ του Ν. Έρντμαν (1977-78), Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού του Ι. Καμπανέλλη (1978-79), Δάφνες και Πικροδάφνες των Δ. Κεχαΐδη - Ε. Χαβιαρά (1979-80), Το σόι του Γ. Αρμένη (1980-81), Το Πιστοποιητικό του Ν. Έρντμαν (1981-82), Το Πανηγύρι του Δ. Κεχαΐδη (1982-83), Θαμμένο παιδί του Σ. Σέπαρντ (1983-84), Ούτε κρύο ούτε ζέστη του Φ. Κρετς (1984-85), Ριχάρδος Γ΄ του Σαίξπηρ (1985-86), Εσωτερικές φωνές του Ε. ντε Φιλίππο (1986-87), Ο ήχος του Όπλου της Λ. Αναγνωστάκη (1986-87). Το Θέατρο Τέχνης συμμετείχε σε πολλά ελληνικά (Αθηνών, Επιδαύρου, Φιλίππων κ.ά.) και ξένα (Λονδίνου, Παρισιού, Μονάχου, Βιέννης κ.ά.) φεστιβάλ.

Το 1984 το ελληνικό κράτος παραχώρησε έναν χώρο στην Πλάκα, για την ανέγερση του θεάτρου Κ. Κουν. Τιμήθηκε με το παράσημο Φοίνικα, το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και το βραβείο Θεάτρου των Εθνών. Με τη διαθήκη του, που δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά το θάνατό του τον Φεβρουάριο του 1987, κληροδότησε τον τίτλο Θέατρο Τέχνης στους Γ. Λαζάνη, Μ. Κουγιουμτζή και Γ. Αρμένη με την προτροπή να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στο Θέατρο Τέχνης Κ. Κουν.

Έγραψε τις μελέτες «Η αρχαία τραγωδία-κωμωδία» και «Ο σκηνοθέτης και το αρχαίο δράμα». Υπήρξε γεγονός πως ως σκηνοθέτη τον Κουν απασχολούσε το σύγχρονο νεοελληνικό έργο, η νεοελληνική θεατρική παράσταση, το αρχαίο δράμα και το κλασσικό θέατρο σε σύγχρονη απόδοση. Ο Κάρολος Κουν ήταν μόνιμος κάτοικος Αθηνών (οδό Λυκαβηττού) και μιλούσε επίσης αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Προς τιμήν του θεσμοθετήθηκε το Βραβεία Κάρολος Κουν.