Δωδώνης Χρυσόστομος: Από το Penthouse στον άμβωνα – Ο Μητροπολίτης που συζητήθηκε όσο κανείς άλλος

Ο μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος, κατά κόσμον Δημήτριος Συνετός, ήρθε και πάλι με εκρηκτικό τρόπο στο προσκήνιο. Αφορμή οι αιχμηρές δηλώσεις του σε έναν εκπαιδευτικό κατά την δοξολογία για την εθνική γιορτή της 28^ης Οκτωβρίου.

Αντισυμβατικός, ενίοτε αθυρόστομος, προκλητικός, αλλά και καλόκαρδος, για όσους τύχαινε να αντιπαρέλθουν το σκληρό του προσωπείο, ο μητροπολίτης Δωδώνης και πρώην Ζακύνθου Χρυσόστομος, αποτελεί μία από τις πλέον πολυσυζητημένες προσωπικότητες της σύγχρονης ελλαδικής εκκλησιαστικής ιστορίας.

Γεννημένος στη Ζάκυνθο το 1939, ο Χρυσόστομος υπηρέτησε ως Μητροπολίτης του νησιού από το 1994 έως το 2011, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο, συχνά αμφιλεγόμενο, έργο και έναν μύθο που υπερβαίνει τα εκκλησιαστικά όρια. Μάλιστα, πολλοί επικριτές του κάνουν και σήμερα λογοπαίγνια με το επώνυμό του (Συνετός).

Για όσους παρακολουθούν τα εκκλησιαστικά πράγματα ο Δωδώνης Χρυσόστομος παραμένει μέχρι σήμερα μια ισχυρή, εκκεντρική και ανατρεπτική φωνή, που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή στα εκκλησιαστικά πράγματα.

Η εκρηκτική συνέντευξη στο Penthouse το 1998

Η στιγμή που εκτόξευσε τη φήμη του στα όρια του σκανδάλου ήταν το 1998, όταν παραχώρησε μια συνέντευξη στο ανδρικό περιοδικό Penthouse. Οι θέσεις του ήταν πρωτοφανείς για έναν Έλληνα ιεράρχη και προκάλεσαν πολιτικό και συνοδικό σάλο.

Ο κ. Χρυσόστομος, μιλώντας ανοιχτά, τάχθηκε υπέρ των προγαμιαίων σχέσεων, προκαλώντας την άμεση αντίδραση σύσσωμης της ιεραρχίας κυρίως όμως σκληροπυρηνικών συντηρητικών όπως ο τότε μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης. Αλλά οι δηλώσεις του δεν σταμάτησαν εκεί. Εξέφρασε την υποστήριξή του στη θανατική ποινή για ορισμένες περιπτώσεις και επιτέθηκε σφοδρά στην διαφθορά της εποχής.

Η ιστορική του δήλωση για την κάθαρση της κοινωνίας έμεινε στην ιστορία: «Για να φτιάξουμε λίγο την κοινωνία, πρέπει να κρεμάσουμε έναν Δεσπότη, έναν δικαστή, έναν πολιτικό, έναν μηχανικό, έναν εργολάβο, έναν δημοσιογράφο». Η δήλωση αυτή, αν και ακραία, ήταν ενδεικτική της οργής του για τη διαφθορά των θεσμών. Ο μητροπολίτης πέρασε τότε από Συνοδικό Δικαστήριο, όπου κατηγορήθηκε για νικολαϊτισμό (αίρεση που δίνει έμφαση στη σάρκα) και σκανδαλισμό των πιστών.

Πολιτικές συμμαχίες και εκκλησιαστικές κόντρες

Ο Χρυσόστομος υπήρξε πάντα πρόσωπο με ισχυρές διασυνδέσεις και σαφείς θέσεις στο παρασκήνιο της Εκκλησίας. Ήταν γνωστός για τους σφοδρούς καβγάδες του με τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, στον οποίο αντιπολιτευόταν ανοιχτά. Αντιθέτως, ήταν διαχρονικός υποστηρικτής του νυν Αρχιεπισκόπου Αθηνών, Ιερωνύμου, με τον οποίο διατηρούσε στενούς δεσμούς. Στην πολιτική σκηνή, δεν δίστασε ποτέ να εκφράζεται υπέρ του ΠΑΣΟΚ και υπέρ του Ολυμπιακού.

«Φύγε από δω μωρή»

Ενα επεισόδιο μεταξύ ιεραρχών με αυτήκοο μάρτυρα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλο έγινε μετά την κηδεία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου Ζ΄ στην Αίγυπτο το 2004. Πρωταγωνιστές, οι μητροπολίτες Ζακύνθου Χρυσόστομος και Ιωαννουπόλεως (Γιοχάνεσμπουργκ) Σεραφείμ. Η κόντρα έγινε στη διάρκεια του καφέ που προσφέρεται ως είθισται μετά τις κηδείες. Ο Ζακύνθου πήγαινε να πάρει δύο καρέκλες για τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο και τον μητροπολίτη Κιτίου. Ο μητροπολίτης Γιοχάνεσμπουργκ αντέδρασε λέγοντας ότι «δεν είναι Ζάκυνθος εδώ». Οσα ακολούθησαν τα άκουσαν λίγοι, μεταξύ των οποίων και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας: «Φύγε από εδώ «μωρή»…»! Οι φράσεις ακούστηκαν στη διπλανή αίθουσα, στην οποία βρίσκονταν πατριάρχες, υπουργοί και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το επεισόδιο συνεχίστηκε και λίγο αργότερα όταν οι δύο ιεράρχες συναντήθηκαν και πάλι.

Ο μόνος μητροπολίτης που τήρησε την υπόσχεσή του

Ο Χρυσόστομος Συνετός έδειξε ότι τηρούσε τον λόγο του και στις προσωπικές του επιλογές. Ήταν από τους πρώτους που υποστήριξε την άποψη ότι οι Μητροπολίτες πρέπει να παραιτούνται με τη συμπλήρωση συγκεκριμένου ορίου ηλικίας (75 ετών), ακολουθώντας το πρότυπο των καρδιναλίων της Καθολικής Εκκλησίας.

Το 2011, παραιτήθηκε από τη Μητρόπολη Ζακύνθου σε ηλικία 72 ετών, αποδεικνύοντας έμπρακτα την θέση του. Μετά την παραίτηση, τοποθετήθηκε τιτουλάριος Μητροπολίτης Δωδώνης.

Δημόσιες παρεμβάσεις που σόκαραν

• Ο Βιασμός και η "Συναίνεση" (2022): Το 2022, μιλώντας για το ζήτημα των αμβλώσεων, προκάλεσε διεθνή κατακραυγή ισχυριζόμενος ότι: «Δεν κάθεται μία γυναίκα να βιαστεί χωρίς να το θέλει. Μην τρελαθούμε τώρα. Ε, μην τρελαθούμε!». Μετά τον σάλο που ξέσπασε, ο Μητροπολίτης αναγκάστηκε να εκδώσει ανακοίνωση συγγνώμης "από οποιαδήποτε ανθρώπινη ύπαρξη ένιωσε αδικημένη".
• Το Κοστούμι στην Κίνα (2013): Προκάλεσε αίσθηση όταν, ως επικεφαλής αποστολής της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Κίνα, εμφανίστηκε σε επίσημες εκδηλώσεις φορώντας κοστούμι αντί για ράσα, κίνηση εξαιρετικά ασυνήθιστη για έναν εν ενεργεία ιεράρχη.
• Υποχρεωτικός Εμβολιασμός: Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19, τάχθηκε υπέρ του υποχρεωτικού εμβολιασμού για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων των ιερέων, δηλώνοντας ότι οι αρνητές ιερείς είναι «όργανα του σατανά».
• Η Προστασία της Ζακύνθου: Στο ενεργητικό του καταγράφεται η συμβολή του στην προστασία της περιοχής του Ναυαγίου στη Ζάκυνθο, πρωτοστατώντας ώστε να μην πουληθεί η περιοχή σε ξένους επενδυτές (στον σεΐχη του Κατάρ), αναδεικνύοντας τον ρόλο του και ως τοπικού παράγοντα.

Όταν ειρωνεύτηκε παιδάκι για τα κόκκινα παπούτσια του

Πριν από λίγους μήνες κατά την δοξολογία της 25ης Μαρτίου στη Μητρόπολη Ζακύνθου, ο Μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος προχώρησε σε δημόσια επίπληξη ενός μικρού παιδιού που συμμετείχε στην εκδήλωση ντυμένο ως τσολιάς, σχολιάζοντας την ενδυμασία του.

Το περιστατικό αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο, καθώς αμέσως μετά την δοξολογία το θέμα άρχισε να συζητείται έντονα, τόσο στους κόλπους της τοπικής κοινωνίας όσο και στα μέσα ενημέρωσης.

Ο Μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος απάντησε, εστιάζοντας την προσοχή του στην αμφίεση και όχι στο πως μπορεί να εξέλαβε την δημόσια αυτή επίπληξη ένα παιδί.

Συγκεκριμένα ο κ. Χρυσόστομος είπε: «Αν προσβάλθηκε το παιδί εγώ να ζητήσω συγνώμη. Αν αυτή η στολή που φορούσε το παιδί ήταν παραδοσιακή, τότε εγώ είμαι ‘’πάπας’’!

Εγώ δεν προσέβαλα το παιδάκι, τον δάσκαλο και την οικογένεια του προσέβαλα για το πώς το έντυσαν. Φορούσε κόκκινο καπέλο και κόκκινα παπούτσια».