ΕΕ - Ινδία: Τι αλλάζει για το ελληνικό ελαιόλαδο με τη συμφωνία για τους δασμούς

Η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ινδίας δεν είναι απλώς μια τεχνική ρύθμιση για τους δασμούς. Είναι μια στρατηγική επιλογή που συνδέει δύο οικονομίες και δημιουργεί μια ενιαία αγορά σχεδόν δύο δισεκατομμυρίων καταναλωτών.

Η συμφωνία προβλέπει σταδιακή κατάργηση ή δραστική μείωση δασμών στη συντριπτική πλειονότητα των προϊόντων που διακινούνται μεταξύ των δύο πλευρών.

Ενδεικτικό του μεγέθους της αλλαγής είναι το εύρος των ινδικών δασμών που μειώνονται:στα οχήματα από 110% σε 10%, στο κρασί από 150% σε 20%, ενώ σε προϊόντα όπως τα ζυμαρικά και η σοκολάτα –με σημερινό δασμό 50%– οι επιβαρύνσεις καταργούνται πλήρως. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, η συνολική ετήσια ελάφρυνση για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υπολογίζεται σε 4 δισ. ευρώ. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το ερώτημα δεν είναι το μέγεθος της μείωσης, αλλά το ποιοι κλάδοι έχουν την ετοιμότητα να μετατρέψουν τους χαμηλότερους δασμούς σε πραγματικές εξαγωγές.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία:

• Ελληνικές εξαγωγές προς Ινδία ήταν περίπου 131,3 εκατ. δολάρια το 2024.
• Εισαγωγές από Ινδία στην Ελλάδα ήταν περίπου 1,15–1,17 δισ. δολάρια το 2024.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εμπορικό έλλειμμα σχεδόν 1 δισ. δολαρίων, σταθερά υπέρ της Ινδίας. Και αυτό πριν καν εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία.

Τι αλλάζει για τις ελληνικές εξαγωγές

Για την Ελλάδα, το βασικό όφελος είναι απλό: χαμηλότεροι δασμοί σημαίνουν πιο ανταγωνιστικές τιμές στην ινδική αγορά.

Κερδισμένοι κλάδοι:

• Αγροδιατροφικά προϊόντα (ελαιόλαδο, ελιές, κρασί, επεξεργασμένα τρόφιμα)
• Δομικά υλικά και μάρμαρα, με την Ινδία να επενδύει μαζικά σε υποδομές
• Χημικά και βιομηχανικά προϊόντα
• Ενέργεια και πετρελαιοειδή

Μέχρι σήμερα, οι υψηλοί ινδικοί δασμοί λειτουργούσαν αποτρεπτικά. Πολλά ελληνικά προϊόντα ήταν απλώς ακριβά. Αυτό αλλάζει, τουλάχιστον στο χαρτί.

Γιατί το ελαιόλαδο κερδίζει καθαρά

Μέχρι σήμερα, το ελληνικό ελαιόλαδο στην Ινδία ήταν:

• ακριβό λόγω δασμών (υψηλοί, αποτρεπτικοί),
• περιθωριακό στην κατανάλωση,
• προϊόν για λίγους, όχι για αγορά.

Με τη συμφωνία Ε.Ε.–Ινδίας:

• οι δασμοί πέφτουν δραστικά ή μηδενίζονται σταδιακά,
• η τελική τιμή γίνεται ανταγωνιστική,
• ανοίγει χώρος για premium αλλά μαζικό positioning.

Είναι ενδεικτικό ότι το 2024 οι ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου προς τη χώρα ανήλθαν μόλις σε 7,5 τόνους. Το περιθώριο ανάπτυξης είναι τεράστιο. Το ερώτημα είναι ποιος θα το αξιοποιήσει.

Τι εισάγει η Ελλάδα από την Ινδία

Η συμφωνία, όμως, λειτουργεί αμφίδρομα. Η Ελλάδα ήδη εισάγει μαζικά προϊόντα από την Ινδία, τα οποία με τη μείωση των δασμών θα γίνουν ακόμη φθηνότερα:

• Φαρμακευτικά προϊόντα και δραστικές ουσίες (APIs)
  Κρίσιμες πρώτες ύλες για την ευρωπαϊκή και ελληνική φαρμακοβιομηχανία.
• Υφάσματα και έτοιμα ενδύματα
  Μαζική παραγωγή χαμηλού κόστους, που πιέζει τις τιμές στην αγορά.
• Χημικά και βιομηχανικές πρώτες ύλες, λιπάσματα και ενδιάμεσα προϊόντα.
• Τρόφιμα όπως ρύζι, τσάι και μπαχαρικά.
• Κοσμήματα και επεξεργασμένες πολύτιμες πέτρες, κυρίως διαμάντια.
• Μηχανήματα και ανταλλακτικά χαμηλού και μεσαίου κόστους.

Τα διαμάντια είναι ο «μεγάλος» κερδισμένος – αλλά όχι για την Ελλάδα

Στη συμφωνία Ε.Ε.–Ινδία, τα διαμάντια είναι όντως από τους μεγάλους κερδισμένους:

• Η Ινδία ελέγχει πάνω από το 90% της παγκόσμιας κοπής και επεξεργασίας διαμαντιών.
• Η μείωση δασμών κάνει τα ινδικά επεξεργασμένα διαμάντια φθηνότερα στην Ευρώπη.
• Αυτό αυξάνει άμεσα τις εισαγωγές στην Ε.Ε.

Το ισοζύγιο είναι ξεκάθαρο: κερδίζει η Ινδία, όχι οι ευρωπαϊκές – και σίγουρα όχι οι ελληνικές – εξαγωγές.

Η ναυτιλία στο παρασκήνιο – αλλά στον πυρήνα

Αν και δεν αποτυπώνεται άμεσα στους δασμούς, η ελληνική ναυτιλία είναι από τους σιωπηλούς ωφελημένους. Περισσότερο εμπόριο Ε.Ε.–Ινδίας σημαίνει:

• περισσότερα φορτία,
• αυξημένη διακίνηση εμπορευμάτων,
• μεγαλύτερη ζήτηση για μεταφορές και logistics.

Και εδώ η Ελλάδα έχει ξεκάθαρο συγκριτικό πλεονέκτημα.

Ο αντίλογος: Ανταγωνισμός και πίεση τιμών

Η μείωση δασμών στα ινδικά προϊόντα σημαίνει:

• φθηνότερες εισαγωγές στην ελληνική αγορά,
• εντονότερο ανταγωνισμό για εγχώριους παραγωγούς σε συγκεκριμένους κλάδους.

Με απλά λόγια: ό,τι κερδίζεις ως εξαγωγέας, το χάνεις ως προστατευμένος παραγωγός.

Το στοίχημα για την Ελλάδα

Η συμφωνία Ε.Ε.–Ινδίας δεν είναι πανάκεια. Είναι ευκαιρία, όχι εγγύηση. Αν οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν επενδύσουν σε:

• εξωστρέφεια,
• branding,
• προσαρμογή στα χαρακτηριστικά της ινδικής αγοράς,

το μεγαλύτερο όφελος θα το απορροφήσουν άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Συμπέρασμα

Οι δασμοί πέφτουν και το παιχνίδι αλλάζει. Για την Ελλάδα, το ερώτημα δεν είναι αν η συμφωνία είναι θετική. Είναι ποιος θα την αξιοποιήσει και ποιος θα συνεχίσει απλώς να μετρά ελλείμματα.