Πετρέλαιο: Η βουτιά της τιμής απειλεί να ενισχύσει τις γεωπολιτικές εντάσεις

Πετρέλαιο: Η βουτιά της τιμής απειλεί να ενισχύσει τις γεωπολιτικές εντάσεις

Έπειτα από μία χρονιά κάθετης πτώσης των τιμών του πετρελαίου, το 2015 προαναγγέλλεται ως μία ταραγμένη χρονιά για τον μαύρο χρυσό με το χαμηλό επίπεδο των τιμών να αναδεικνύεται σε παράγοντα αύξησης των γεωπολιτικών εντάσεων.

Ήδη σε ισχυρή πτώση από το καλοκαίρι, οι τιμές του πετρελαίου επλήγησαν και από την απόφαση του ΟΠΕΚ τον Νοέμβριο για τη διατήρηση του πλαφόν της παραγωγής στα 30 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως: έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009, στο επίπεδο των 60 δολαρίων.

Υποστηρίζοντας το στάτους κβο, το καρτέλ του πετρελαίου θέλησε να στείλει ένα μήνυμα: δεν προτίθεται να αναλάβει μόνο το βάρος της μείωσης της παραγωγής για τη στήριξη των τιμών, που υφίστανται το βάρος μίας προσφοράς μεγαλύτερης από τη ζήτηση.

Η επανάσταση του σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ, όπου η παραγωγή βρίσκεται σε θεαματική άνοδο, η επιστροφή στην αγορά χωρών όπως η Λιβύη, η μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου εξαιτίας της λιγότερο δυναμικής ανάπτυξης στην Κίνα έως της απουσίας ανάπτυξης στην Ευρώπη...όλοι οι παράγοντες συνηγόρησαν στην πτώση των τιμών.

Το 2015, η τιμή αναμένεται να παραμείνει χαμηλή εξαιτίας της παγκόσμιας υπερπροσφοράς, γεγονός που είναι πιθανόν να προκαλέσει εντάσεις ανάμεσα στις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες, αρχής γενομένης από τους κόλπους του ΟΠΕΚ.

Η Βενεζουέλα , για παράδειγμα, τάσσεται ενεργητικά υπέρ της μείωσης της παραγωγής, ενώ η Σαουδική Αραβία αντιτίθεται, αφού θα ήταν αναγκασμένη να φέρει μεγάλο μέρος του φορτίου της πτώσης της παραγωγής.

Το χαμηλό επίπεδό των τιμών πιθανόν να ενισχύσει την ένταση στο εσωτερικό χωρών που εξαρτώνται από τα εισοδήματα του πετρελαϊκού τομέα, όπως το Ιράκ , όπου ο κυβερνητικός συνασπισμός που προσπαθεί να σταματήσει την επέλαση του Ισλαμικού Κράτους μπορεί να πληγεί από τις οικονομικές συνέπειες της πτώσης των τιμών του πετρελαίου, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μάλινσον, ειδικό γεωπολιτικών θεμάτων της Energy Aspects.

Η ενδεχόμενη ανάδυση του Ιράν απειλεί επίσης να περιπλέξει το παίγνιο. "Το Ιράν κερδίζει σε επιρροή στο Ιράκ και οι δύο χώρες μαζί θα μπορούσαν να ανταγωνισθούν την παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας τα ερχόμενα χρόνια", επισημαίνει ο Ολιβιέ Ζακόμπ της Petromatrix. Σενάριο ωστόσο υποθετικό, αφού δεν είναι γνωστές οι προθέσεις του αμερικανικού Κονγκρέσου ως προς το καθεστώς των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.

Μία επανεξισορρόπηση θα μπορούσε ωστόσο να επιτευχθεί, εάν η πτώση των τιμών άρχιζε να βαρύνει την προσφορά και να ενισχύει τη ζήτηση.

Η πτώση των τιμών θα μπορούσε να ωθήσει τις πετρελαιοπαραγωγούς" χώρες να επανεξετάσουν τις επενδύσεις τους. Η πτώση των τιμών "θα θέσει εν αμφιβόλω την κερδοφορία πολλών (αμερικανών) επενδυτών", τονίζουν οι ειδικοί της Commerzbank.

Τα τελευταία χρόνια η αμερικανική παραγωγή εκτοξεύθηκε χάρη στο σχιστολιθικό πετρέλαιο, η εξόρυξη του οποίου είναι ακριβότερη. Ο αριθμός των νέων αδειών εξόρυξης άρχισε ήδη να μειώνεται το φθινόπωρο , αν και διαπιστώνεται μάλλον επιβράδυνση της αύξησης της προσφοράς, παρά πτώση.

Αντίθετα, "μία μείωση της παραγωγής του ΟΠΕΚ δεν αποκλείεται", σύμφωνα με τον Μάλινσον , υπό τον όρο ότι και άλλες χώρες που παράγουν πετρέλαιο, εκτός του ΟΠΕΚ, κάνουν το ίδιο.

Με τον ΟΠΕΚ ή χωρίς, οι διακοπές παραγωγής δεν αποκλείονται. Στη Βενεζουέλα, η πτώση του πετρελαϊκού εισοδήματος έχει ενισχύσει τις κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις.

Όσο για τη Ρωσία, η οποία έχει ήδη πληγεί από τις δυτικές κυρώσεις και από την πτώση της ισοτιμίας του ρουβλίου, είναι πιθανόν να χρειασθεί να μειώσει την παραγωγή ελλείψει επενδύσεων.

Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση, η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα πρέπει να ενισχύσει τη ζήτηση και να αυξήσει την οδική και εναέρια κυκλοφορία, αυξάνοντας και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, πριν από τις κρίσιμες διεθνείς διαπραγματεύσεις για την υπερθέρμανση του πλανήτη στο τέλος του 2015 στο Παρίσι.

Η τράπεζα Barclays προβλέπει πιο γρήγορη αύξηση της ζήτησης τον προσεχή χρόνο στην Κίνα, πρώτο καταναλωτή παγκοσμίως που αναμένεται να επωφεληθεί από τις χαμηλές τιμές για να αυξήσει τα αποθέματά του.

Ωστόσο, "σε παγκόσμιο επίπεδο, μπορεί να χρειαστεί να περάσουν μήνες ή και ένας χρόνος πριν γίνουν αισθητά τα αποτελέσματα από την πτώση των τιμών στην παγκόσμια οικονομία", προειδοποιεί ο Φάουαντ Ραζακζάντα του Forex.com , τη στιγμή μάλιστα που κυριαρχούν οι σοβαρές ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.

Ακόμη και αν η πτώση των τιμών ευνοεί την αύξηση της κατανάλωσης, το επίπεδο των αποθεμάτων πετρελαίου είναι τέτοιο που τα αποτελέσματα επί της τιμής δεν θα είναι αισθητά πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2015, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μάλινσον.