Μετά από 5 ημέρες εξαντλητικών διαπραγματεύσεων στη Σύνοδο Κορυφής των 27 ηγετών της ΕΕ που ξεκίνησε στις 17 Ιουλίου και ολοκληρώθηκε στις 21 Ιουλίου 2020 επιτεύχθηκε συμβιβασμός – θρίλερ για το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισεκ. ευρώ.

Τη συμφωνία ανακοίνωσε με ένα λακωνικό tweet στις 06:31 (ώρα Ελλάδας) ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ:

Για «ιστορική ημέρα για την Ευρώπη» έκανε λόγο μέσω Twitter ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν σήμερα, λίγα δευτερόλεπτα μετά την αναγγελία από τον Σαρλ Μισέλ ότι εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο η συμφωνία για το σχέδιο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας μετά την πανδημία του κορονοϊού στη μαραθώνια Σύνοδο Κορυφής.

Μέρκελ: Η συμφωνία δείχνει την αποφασιστικότητα της ΕΕ να δράσει

Η συμφωνία της ΕΕ για το ταμείο ανάκαμψης για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19 δείχνει ότι η ΕΕ μπορεί να δράσει από κοινού, ακόμη και κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης κρίσης της, και ότι προτίθεται να ακολουθήσει νέα μονοπάτια όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με ασυνήθιστες συνθήκες, δήλωσε η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ.

“Πρόκειται για ένα σημαντικό μήνυμα που στέλνεται πέραν των συνόρων της Ευρώπης ότι η ΕΕ, ακόμη και με όλα τα διαφορετικά υπόβαθρα (των κρατών μελών της), μπορεί να δράσει”, δήλωσε η Μέρκελ σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, χαιρετίζοντας την συμφωνία που επετεύχθη στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών.

Διαβάστε εδώ το κείμενο της συμφωνίας

Το οικονομικό σκέλος και οι λεπτομέρειες που δείχνουν… Μνημόνιο

Συνολικά η κεφαλαιακή στήριξη της Ευρώπης απέναντι στην τεράστια ύφεση φθάνει τα 1,82 τρισεκ. ευρώ, με:

  • 1,074 τρισεκ. να αφορούν τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 και
  • 750 δισεκ. για το Ταμείο Ανάκαμψης εκ των οποίων 319 δισεκ. θα αφορούν καθαρές επιχορηγήσεις και 78 δισ θα διατεθούν για συγκεκριμένους σκοπούς ή 52% του συνόλου των 750 δισεκ. και δάνεια 360 δισεκ. ή 48%.
  • Οι εκταμιεύσεις θα ξεκινήσουν το 2021 με χρονοδιάγραμμα έως το 2026 αν και η κρίσιμη περίοδος είναι 2021 με 2023.

Το 70% των επιχορηγήσεων ή 218 δισεκ. ευρώ από το πρόγραμμα RRF ( Recovery and Resilience Facility ) θα καταβληθούν το 2021 και 2022 και το υπόλοιπο 30% δηλαδή 94 δισεκ. ευρώ το 2023.

Ωστόσο, για να πάρει ένα κράτος – μέλος κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει να υποβάλλει σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που θα καθορίζουν την μεταρρυθμιστική και επενδυτική ατζέντα.

Έτσι, χώρες όπως η Ελλάδα αλλά και όλα τα κράτη που θα λάβουν οικονομική βοήθεια θα πρέπει να εγκαταλείψουν σχέδια φορολογικών ελαφρύνσεων και να παρουσιάσουν σχέδια μεταρρυθμίσεων.

Ταυτόχρονα δημιουργείται και μηχανισμός παρακολούθησης καθώς κάθε χώρα θα αξιολογείται. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα θα πρέπει να υποβάλλει σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με μεταρρυθμίσεις για το διάστημα 2021 με 2023, θα ελέγχεται ενώ θα παρακολουθείται η πορεία των εκταμιεύσεων.

Όσον αφορά στη η δυνατότητα veto, με την συμβιβαστική πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ προτείνεται η ακόλουθη διαδικασία: «Η Επιτροπή ζητά τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής για την ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών ορόσημων και στόχων η οποία προσπαθεί να επιτύχει συναίνεση. Εάν, κατ’ εξαίρεση, ένα ή περισσότερα κράτη μέλη θεωρούν ότι υπάρχουν σοβαρές αποκλίσεις από την ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών ορόσημων και στόχων, μπορούν να ζητήσουν από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να παραπέμψει το θέμα στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η Επιτροπή εκδίδει απόφαση σχετικά με την αξιολόγηση της ικανοποιητικής εκπλήρωσης των σχετικών ορόσημων και στόχων και για την έγκριση πληρωμών σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης. Εάν το ζήτημα παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δεν θα ληφθεί απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την ικανοποιητική εκπλήρωση των ορόσημων και των στόχων και για την έγκριση πληρωμών έως ότου το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζητήσει αποφασιστικά το θέμα. Η διαδικασία αυτή δεν θα διαρκέσει περισσότερο από τρεις μήνες αφότου η Επιτροπή ζητά τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής.

Μισέλ: Η συμφωνία αφορά πολύ περισσότερα πράγματα από τα χρήματα

Η συμφωνία που κλείστηκε στη μαραθώνια Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες για το σχέδιο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας δείχνει ότι οι 27 χώρες μέλη μπόρεσαν να σταθούν η μια δίπλα στην άλλη με πίστη στο κοινό τους μέλλον, τόνισε αργότερα σε δηλώσεις του σε συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.

«Η συμφωνία αυτή στέλνει το ισχυρό μήνυμα ότι η Ευρώπη είναι μια δύναμη που αναλαμβάνει δράση», είπε ο Μισέλ κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε μετά το πέρας της συνόδου, στην πέμπτη της ημέρα.

Η συμφωνία που κλείστηκε «αφορά πολύ περισσότερα πράγματα από τα χρήματα. Αφορά τους εργαζόμενους και τις οικογένειες, τις θέσεις εργασίας τους, την υγεία τους και την ευημερία τους. Πιστεύω ότι η συμφωνία αυτή θα θεωρηθεί κομβική στιγμή στο ταξίδι της Ευρώπης, αλλά και ότι θα μας εκτοξεύσει στο μέλλον».

Ρούτε: «Είμαστε όλοι μας επαγγελματίες, αντέχουμε μερικές γροθιές»

Ο συντηρητικός πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε δήλωσε σήμερα ότι οι σχέσεις του με τους άλλους ευρωπαίους ηγέτες παραμένουν ισχυρές, παρά τις σκληρές διαπραγματεύσεις που σημαδεύτηκαν από εντάσεις στη μαραθώνια Σύνοδο Κορυφής που ήταν αφιερωμένη στο σχέδιο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας μετά την πανδημία του κορονοϊού.

«Είμαστε όλοι μας επαγγελματίες, αντέχουμε μερικές γροθιές», είπε ο Ρούτε σε δημοσιογράφους μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας στις Βρυξέλλες για το σχέδιο ανάκαμψης. «Είμαι ικανοποιημένος με τη συμφωνία αυτή, δεν έχω καμία διαφωνία», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την άποψη του Ρούτε, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μετατρέπεται με τη σημερινή συμφωνία σε ένωση αναδιανομής κεφαλαίων, καθώς το σχέδιο ανάκαμψης αποτελεί έκτακτο μέτρο, που δεν θα επαναληφθεί.

Κόντε: «Η ΕΕ συμφώνησε σε ένα φιλόδοξο και αποτελεσματικό ταμείο ανάκαμψης»

Η ΕΕ συμφώνησε σε ένα «φιλόδοξο» ταμείο ανάκαμψης που θα επιτρέψει στις χώρες μέλη να αντιμετωπίσουν την κρίση από την COVID-19 «με ισχύ και αποτελεσματικότητα», δήλωσε σήμερα ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε.

«Είμαστε ικανοποιημένοι με την έγκριση ενός φιλόδοξου σχεδίου επανεκκίνησης, το οποίο θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε την κρίση με ισχύ και αποτελεσματικότητα», δήλωσε ο Κόντε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες που διήρκεσε πέντε ημέρες.

Ο Ιταλός πρωθυπουργός σημείωσε ότι το 28%, ή περίπου 209 δισεκ. ευρώ, από τα 750 δισεκ. ευρώ που συμφωνήθηκαν στην σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες προορίζονται για την Ιταλία, από τα οποία περίπου 81 δισεκ. ευρώ θα δοθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων και περίπου 127 δισεκ ευρώ με τη μορφή δανείων.

Μητσοτάκης: Θα αξιοποιήσουμε την εθνική επιτυχία

Σε δηλώσεις του αμέσως μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο έλληνας πρωθυπουργός έκανε λόγο για «εθνική επιτυχία» και «άλμα προς τα εμπρός» για την Ευρώπη που αφήνει μεγάλη παρακαταθήκη για το μέλλον.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι επιστρέφουμε στην Αθήνα με ένα πακέτο που ξεπερνά τα 70 δις. ευρώ, από τα οποία τα 19 δισ. αφορούν σε επιχορηγήσεις, τα 12 δισ. σε δάνεια και τα υπόλοιπα από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Το πακέτο αυτό -όπως είπε ο πρωθυπουργός- δεν θα το ξοδέψουμε ως νεόπλουτοι αλλά θα διατεθεί για να δοθεί απάντηση στην ύφεση που θα αφήσει στην οικονομία ο κορονοϊός, να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, να ενισχυθεί η εργασία ενώ μίλησε για ένα πρόσθετο χρηματοδοτικό εργαλείο που θα συνδεθεί με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις εξαετίας.

Νωρίτερα, τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε μέσω Twitter ότι είναι πλέον η ώρα «να κινηθούμε προς έναν εποικοδομητικό συμβιβασμό», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η μαραθώνια Σύνοδος Κορυφής όδευε στην ολοκλήρωσή της.

«Οι ευρωπαίοι πολίτες περιμένουν ένα ισχυρό σχέδιο ανάκαμψης. Ο κόσμος μας παρακολουθεί. Έπειτα από 4 ημέρες εντατικών διαπραγματεύσεων, είναι ώρα να κινηθούμε προς έναν εποικοδομητικό συμβιβασμό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», έγραψε η φον ντερ Λάιεν.

Χάδι στον Όρμπαν

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι ηγέτες φέρονται να κατέληξαν σε συμβιβασμό όσον αφορά τη σύνδεση μεταξύ της χορήγησης χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση του αντίκτυπου της πανδημίας του κορονοϊού και τον σεβασμό στις δημοκρατικές αξίες, είπαν διπλωματικές πηγές.

Θα προβλεφθεί ότι οποιαδήποτε αναστολή ή μείωση των ευρωπαϊκών κονδυλίων εξαιτίας παραβιάσεων των αρχών του Κράτους του Δικαίου θα πρέπει να εγκρίνεται από ειδική, ενισχυμένη πλειοψηφία των κρατών μελών (το 55%, που θα πρέπει να αντιπροσωπεύει το 65% του συνολικού πληθυσμού) της ΕΕ, κάτι που καθιστά πολύ πιο δύσκολο να επιβληθεί το μέτρο που είχε εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ενδεχόμενο βέτο του ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν για το ζήτημα αυτό θα έθετε εν αμφιβόλω όλη τη συνεχιζόμενη διαπραγμάτευση για το σχέδιο ανάκαμψης 750 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα συμπεριληφθεί στο προσεχές Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027, συνολικού ύψους 1,074 τρισ. ευρώ.

Ουγγρικά ΜΜΕ προσκείμενα στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, αντιμέτωπης με διαδικασία επί παραβάσει από τις Βρυξέλλες εξαιτίας της αυταρχικής της παρέκκλισης, έκαναν λόγο για «μεγάλη νίκη».

Ωστόσο, ο εκπρόσωπος της γερμανίδας καγκελαρίου Άγγελας Μέρκελ δεν θέλησε να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό κατά τον οποίο η επικεφαλής της κυβέρνησης της χώρας που ασκεί την εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ ως το τέλος του έτους υποσχέθηκε ότι η λεγόμενη διαδικασία βάσει του άρθρου 7, που θεωρητικά μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή κυρώσεων, θα τερματιστεί οριστικά.

«Η Ουγγαρία δήλωσε έτοιμη να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 7 ώστε να μπορέσει να ληφθεί απόφαση στο (Ευρωπαϊκό) Συμβούλιο», είπε ο Στέφεν Ζάιμπερτ. «Η γερμανική προεδρία του (Ευρωπαϊκού) Συμβουλίου δέχθηκε να φροντίσει η διαδικασία αυτή να προχωρήσει, εντός των ορίων των δυνατοτήτων της», πρόσθεσε ο ίδιος.