Το τελικό Σχέδιο αναμένεται να υποβληθεί στα Ευρωπαϊκά Όργανα κατά το α’ τρίμηνο του 2021 και να εγκριθεί στο αμέσως επόμενο τρίμηνο, κατά τη διάρκεια του οποίου αναμένεται να υπάρξει η πρώτη εκταμίευση (προκαταβολή) για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ είναι πιθανό να υπάρξει εντός του 2021 και μια ακόμα εκταμίευση, αφού αυτές είναι διπλές ανά έτος.

Όπως αναφέρει το κείμενο του προϋπολογισμού, ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αφορά σε επενδύσεις, προγράμματα (όπως προγράμματα κατάρτισης ή ενεργειακής αναβάθμισης), καθώς και μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν από τον Φεβρουάριο 2020 και εντεύθεν, συνεπώς η απορρόφηση των σχετικών πόρων μπορεί και πρόκειται να ξεκινήσει πριν την επίσημη έγκρισή του.

Η μακροοικονομική επίπτωση των παρεμβάσεων που θα γίνουν στο πλαίσιο αυτό εντός του 2021, λόγω των σημαντικών επενδυτικών δαπανών που περιλαμβάνει ο Μηχανισμός, θα επηρεάσουν θετικά το ΑΕΠ και τα δημόσια έσοδα τόσο του 2021 όσο και του 2022 και των επόμενων ετών.

Πέραν του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το 2021 σημαντική θα είναι και η συμβολή του React-EU, το οποίο αφορά σε ένα πρόγραμμα γέφυρα, περιλαμβάνοντας δράσεις και δαπάνες για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Το πρόγραμμα αυτό επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας, τη διατήρηση και δημιουργία θέσεων εργασίας, την ενίσχυση των οικονομικά ευάλωτων πολιτών, την παροχή κεφαλαίου κίνησης και την ενίσχυση των επενδύσεων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Σημαντικοί πόροι στους τομείς αυτούς θα διοχετευτούν εντός του 2021 μέσω του React-EU.

Αθροιστικά οι πόροι που προβλέπονται το 2021 από όλα τα εργαλεία του μηχανισμού του Next Generation EU, περιλαμβανομένων και των δανείων αναμένεται να ξεπεράσουν τα 5,5 δισ. ευρώ με αντίστοιχο ποσοστό απορρόφησης, με την εξαίρεση μόνο κάποιων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν το 2020 και θα πληρωθούν, εφόσον περιληφθούν στα σχετικά εργαλεία, το 2021.

Τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις

Βασικό κριτήριο για την τελική «λίστα» αποτελεί το κατά πόσο τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις  συμβάλλουν στην πράσινη ανάπτυξη και στην ψηφιακή ανάπτυξη της χώρας.

Στο προσχέδιο που εστάλη περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες όπως

  • έργα υποδομών : οδικός άξονας Ε65, ο ΒΟΑΚ αλλά και η ηλεκτρονική διασύνδεση των νησιών.
  • έργα με οικονομικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία όπως η ενεργειακή αναβάθμιση ενός μεγάλου μέρους κτιρίων, ένα «εξοικονομώ» μεγαλύτερο και ευρύτερο σε σχέση με τώρα. Στόχος είναι να επεκταθεί πέρα από τα νοικοκυριά, σε επιχειρήσεις, τουρισμό, βιομηχανία, δημόσια κτίρια. Το νέο πρόγραμμα σχεδιάζεται να έχει όχι μόνο τη διάσταση της εξοικονόμησης αλλά και την ενεργειακής αυτονομίας.
  • σημαντικές εκσυγχρονιστικές τομές, όπως η πλήρης ψηφιοποίηση των λειτουργιών της ΑΑΔΕ, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
  • μεταρρυθμίσεις όπως η χρηματοδότηση ρεαλιστικών τοπικών πολεοδομικών σχεδίων, επιτάχυνση της δικαιοσύνης, ένα πλαίσιο επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Παράλληλα, στο σκέλος για τη μετάβαση στην πράσινη οικονομία, όπου θα πρέπει να κατευθυνθεί τουλάχιστον το 30% των κονδυλίων, περιλαμβάνονται αντιπλημμυρικά έργα, η ηλεκτροκίνηση, η διαχείριση και επεξεργασία στερεών αποβλήτων και λυμάτων.

Στο σκέλος του ψηφιακού μετασχηματισμού, όπου θα δαπανηθεί το 20% των πόρων, δίνεται έμφαση σε επενδύσεις οι οποίες έχουν σχέση με τις τηλεπικοινωνίες και το πέρασμα στα δίκτυα πέμπτης γενιάς (5G).