Εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στην ΕΕ κινδυνεύουν - Ποιοι τομείς είναι στην «κόκκινη ζώνη»

Οι χώρες της ΕΕ κινδυνεύουν με μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας τα επόμενα χρόνια, καθώς το υψηλό κόστος ενέργειας, η βιομηχανική αναδιάρθρωση και η πράσινη μετάβαση επιβαρύνουν την οικονομία, σύμφωνα με προειδοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τα στοιχεία, που δημοσιεύει το POLITICO, θα εμφανιστούν στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, το οποίο καθορίζει τις οικονομικές και πολιτικές συστάσεις της Επιτροπής για τις χώρες της ΕΕ και αναμένεται να παρουσιαστεί, σήμερα Τετάρτη 3 Ιουνίου.

«Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν θα χτιστεί μόνο από την τεχνολογία, το κεφάλαιο ή τη χρηματοοικονομική ρύθμιση», δήλωσε στο POLITICO η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για τις Δεξιότητες, Roxana Mînzatu. «Θα χτιστεί από τους ανθρώπους, τις δεξιότητες που αναπτύσσουν και τις ευκαιρίες που δημιουργούμε για να συμβάλουν πλήρως στις οικονομίες και τις κοινωνίες μας».

Με τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν να μη δείχνει να τελειώνει σύντομα και να συνεχίζει να επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, η Επιτροπή προβλέπει ότι οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας το 2026 θα θέσουν σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας. Οι τομείς που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο περιλαμβάνουν τις κατασκευές, τη μεταλλουργία, τη χημική βιομηχανία και τις μεταφορές.

Η εξασθενημένη οικονομική δραστηριότητα ανάγκασε την Επιτροπή να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της για την ανεργία. Το περασμένο φθινόπωρο, η Επιτροπή προέβλεπε ότι η ανεργία θα διαμορφωνόταν στο 5,9% το 2026 και στο 5,8% το 2027. Τώρα εκτιμά ότι θα είναι 6% και στα δύο έτη.

Η Επιτροπή αναμένει επίσης ότι οι κυβερνήσεις θα αναλάβουν περισσότερο χρέος, με το ισοζύγιο του γενικού δημοσίου για τις 27 χώρες της ΕΕ να διευρύνεται από -3,1% του ΑΕΠ το 2025 σε -3,5% το 2026 και -3,6% το 2027.

Το πακέτο θα επιδιώξει να στρέψει την προσοχή προς το εργατικό δυναμικό, υποστηρίζοντας ότι η ατζέντα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού και τα κενά δεξιοτήτων.

Οι κλάδοι που κινδυνεύουν

Η Επιτροπή προσδιόρισε τους τομείς που αντιμετωπίζουν πιέσεις στην απασχόληση.

Στον ευρωπαϊκό τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, που αποτελεί το κλειδί για την οικονομική επιτυχία της Γερμανίας, η Επιτροπή θα αναφέρει ότι 600.000 θέσεις εργασίας κινδυνεύουν, καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει τη μετάβαση από τα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και τον έντονο ανταγωνισμό από την Κίνα.

Στον κλάδο των μπαταριών, περίπου 85.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο. Ο κλάδος της παραγωγής ηλιακών συστημάτων αντιπροσωπεύει σχεδόν 59.000 θέσεις εργασίας που επηρεάζονται από τις πιέσεις της αγοράς, ενώ τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα θα μπορούσαν να επηρεάσουν άλλες 4.500 θέσεις εργασίας στη χαλυβουργία.

Οι ανησυχίες αυτές αντανακλούν μια ευρύτερη συζήτηση στις Βρυξέλλες σχετικά με το αν η Ευρώπη χάνει έδαφος σε στρατηγικούς κλάδους έναντι ανταγωνιστών όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τα σχέδια για την ενίσχυση της εγχώριας μεταποιητικής βιομηχανίας.

Ενίσχυση των δεξιοτήτων

Παράλληλα, οι εργοδότες σε ολόκληρη την Ένωση συνεχίζουν να αναφέρουν δυσκολίες στην εξεύρεση εργαζομένων με τα κατάλληλα προσόντα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων ανέφερε έλλειψη δεξιοτήτων το 2023. Μέχρι το 2024, το 77% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων λειτουργούσε ως εμπόδιο στις επενδύσεις.

Τα ευρήματα ενισχύουν το κεντρικό μήνυμα αυτού του πακέτου μέτρων: η οικονομική ανθεκτικότητα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Για πρώτη φορά, οι συστάσεις της ΕΕ που συνοδεύουν το πακέτο θα περιλαμβάνουν ειδική έμφαση στην τοποθέτηση της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της εκπαίδευσης ενηλίκων, των δεξιοτήτων STEM και της επανεκπαίδευσης στο επίκεντρο του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ.

«Η επένδυση στους ανθρώπους είναι η ισχυρότερη στρατηγική ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και το θεμέλιο μιας Ένωσης που μπορεί να ξεπεράσει σε καινοτομία, να υπερισχύσει στον ανταγωνισμό και να αντέξει οποιαδήποτε πρόκληση», δήλωσε ο Mînzatu. «Αυτό είναι που αλλάζει με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο: το ανθρώπινο κεφάλαιο αντιμετωπίζεται πλέον ως βασικός μοχλός ανταγωνιστικότητας, με συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για κάθε κράτος μέλος».