Έκθεση σοκ: Οι περισσότερες συγκρούσεις το 2025 από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου

Ο κόσμος εισήλθε το 2025 σε μια περίοδο έντονης και παρατεταμένης βίας, με τον υψηλότερο αριθμό συγκρούσεων στις οποίες εμπλέκεται τουλάχιστον ένα κράτος από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σύμφωνα με τη νέα ετήσια έκθεση Conflict Trends του Ινστιτούτου Ερευνών του Όσλο για την Ειρήνη (PRIO), που βασίζεται σε στοιχεία του Προγράμματος Δεδομένων Συγκρούσεων της Ουψάλα (UCDP). Η έκθεση καταγράφει 65 ενεργές συγκρούσεις σε 35 χώρες, τον μεγαλύτερο αριθμό από το 1946.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι οι διακρατικές συγκρούσεις διπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο, φτάνοντας τις οκτώ, επίσης σε υψηλό οκτώ δεκαετιών. Σύμφωνα με την έκθεση, η εικόνα αυτή αντανακλά μια διεθνή πραγματικότητα όπου πολλαπλές κρίσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα, χωρίς ουσιαστικά διαστήματα αποκλιμάκωσης.

Η ερευνήτρια του PRIO Σίρι Άας Ρούσταντ δήλωσε ότι τα στοιχεία του 2025 είναι «σοκαριστικά», υπογραμμίζοντας ότι φέτος είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί οποιοδήποτε θετικό στοιχείο στη συνολική εικόνα των συγκρούσεων. Όπως σημείωσε, αυτό που ξεχωρίζει τα τελευταία χρόνια είναι το σταθερά υψηλό επίπεδο παγκόσμιας έντασης και η ταυτόχρονη εξέλιξη πολλών μεγάλων πολέμων και εστιών βίας.

Από τις πιο φονικές χρονιές το 2025 - Σκοτώθηκαν πάνω από 255.000 άνθρωποι

Το 2025 ήταν επίσης μία από τις φονικότερες χρονιές μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η έκθεση εκτιμά ότι περισσότεροι από 255.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από συγκρούσεις και οργανωμένη πολιτική βία, ενώ περίπου 76.500 θάνατοι αποδίδονται σε άμεσες επιθέσεις εναντίον αμάχων. Το PRIO χαρακτηρίζει το 2025 ως ένα από τα πιο βίαια έτη της μεταψυχροπολεμικής περιόδου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατάσταση στο Σουδάν, όπου η πολιορκία και οι σφαγές στην πόλη Ελ Φάσερ συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες της εκτόξευσης των θανάτων αμάχων. Η έκθεση επισημαίνει ότι η κλίμακα της βίας σε ορισμένες συγκρούσεις έχει λάβει πλέον διαστάσεις μαζικής ανθρωπιστικής καταστροφής.

Η γεωγραφική κατανομή των συγκρούσεων δείχνει ότι η Αφρική παραμένει η ήπειρος με τα περισσότερα μέτωπα στα οποία εμπλέκεται κράτος, με 29 συγκρούσεις, ενώ ακολουθούν η Ασία, η Μέση Ανατολή, η αμερικανική ήπειρος και η Ευρώπη. Η έκθεση επισημαίνει ότι πέρα από τις πολεμικές εστίες που κυριαρχούν στη διεθνή επικαιρότητα, υπάρχουν και άλλες κρίσεις που λαμβάνουν σαφώς λιγότερη προσοχή, αλλά έχουν σοβαρό αποτύπωμα στους πληθυσμούς.

Το PRIO υπενθυμίζει ότι τα στοιχεία προέρχονται από το UCDP και διακρίνουν τρεις βασικές μορφές οργανωμένης βίας: συγκρούσεις με κρατική εμπλοκή, μη κρατικές συγκρούσεις και μονομερή βία κατά αμάχων. Η συνολική τάση, σύμφωνα με τους συντάκτες, δείχνει ότι το διεθνές σύστημα εισέρχεται σε μια πιο κατακερματισμένη και πιο επικίνδυνη εποχή, με ολοένα περισσότερες εστίες βίας και μικρότερα περιθώρια αποτελεσματικής αποκλιμάκωσης.