Οι ορεινοί όγκοι του Πηλίου εμποδίζουν τους βόρειους ανέμους να μπουν στην Βόλο που είναι κτισμένος στις παρυφές του. Με αποτέλεσμα ο Βόλος να μην «καθαρίζεται» καθόλου από την πίσω του πλευρά.

Με τη ρυμοτομία των δεκαετιών του ’70 και του ’80, πολυώροφα κτίρια κάλυψαν όλη την παραλία σχηματίζοντας ένα φράγμα από μπετόν στον μοναδικό πνεύμονα του Βόλου, τη θάλασσα. Το ρυμοτομικό παράδοξο ολοκληρώθηκε με το χτίσιμο των διώροφων και τριώροφων σπιτιών πίσω από τις μεγάλες πολυκατοικίες.

Αν χτίζονταν εκείνα μπροστά, η πόλη σήμερα θα ανέπνεε. Έστω σε έναν βαθμό. Διότι ανατολικά και δυτικά της πόλης υπάρχουν τα δυο μεγάλα εργοστάσια: η Χαλυβουργία, η οποία φτιάχτηκε βορειοδυτικά, στην είσοδο δηλαδή της μοναδικής πηγής αέρα του Βόλου. Και η τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ – Lafarge που βρίσκεται στην Αγριά (νοτιοανατολικά), δηλαδή μόλις 3 χιλιόμετρα από το σημερινό κέντρο του Βόλου.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των δημοσιογράφων Τάσου Γιαννόπουλου και Κώστα Παπαντωνίου:  Ό,τι «καίνε» αυτά τα εργοστάσια εγκλωβίζεται στην πόλη, ενώ, όπως ανέδειξαν οι πρόσφατες κινητοποιήσεις των κατοίκων του Βόλου, δόθηκε από τον Δήμο Βόλου το πράσινο φως για την κατασκευή, εργοστασίου παραγωγής καύσιμης ύλης (Solid Recovered Fuel), το οποίο θα αποτελείται από υπολείμματα αποβλήτων και θα είναι κατάλληλο για χρήση από τσιμεντοβιομηχανίες (δηλαδή την ΑΓΕΤ) σε ποσοστό 27%.

Ο Ματθαίος Δραμητινός, γιατρός και πρώην διοικητής του Νοσοκομείου Βόλου, με δεκαπενταετή επιστημονική και κινηματική ενασχόληση με το ζήτημα της ρύπανσης, εξηγεί πώς ο Βόλος έχει εξελιχθεί σε μια πόλη-παγίδα επικίνδυνων μικρο-σωματιδίων με τρομακτικές για την υγεία των ανθρώπων συνέπειες. «Ξέρουμε ότι όταν είναι πολύ υψηλή η ρύπανση αυξάνονται οι εισαγωγές για αναπνευστικά, καρδιοαγγειακά και παιδικά άσθματα, έχουμε δηλαδή μια διακύμανση που ακολουθεί τις καμπύλες. Η περιοχή έχει 25% νοσηρότητα και θνησιμότητα παραπάνω από τον μέσο όρο της Ελλάδας. Έχει τα τετραπλάσια εγκεφαλικά επεισόδια από τον μέσο όρο των Ελλήνων. Γύρω στις τρεις φορές παραπάνω καρκίνο του ήπατος και του οισοφάγου και άλλες μορφές καρκίνου».

Σύμφωνα με την Φαίη Τζανετουλάκου, κάτοικο Βόλου, διδάκτορα Ιστορικής Τέχνης κι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Επιτροπής Αγώνα Πολιτών Βόλου, οι μετρήσεις θα πρέπει να γίνονται όχι μόνο στα PM2,5 και PM10, αλλά σε επιπλέον οκτώ είδη ρύπων: διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου, μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου, μόλυβδος, βενζόλιο, αμμωνία και πτητικές οργανικές ενώσεις. «Από μόνη της άλλωστε η εταιρεία έχει κάνει γνωστό ότι εκλύει 27 κιλά υδράργυρο τον χρόνο, 88 κιλά νικέλιο και γεμίζει την πόλη κάθε μέρα με 13.000.000 κανονικά κυβικά μέτρα καυσαερίων», επισημαίνει.

Αντίστοιχα ήταν τα ευρήματα από την επιστημονική ομάδα της Επιτροπής μετά από διενέργεια αναλύσεων εδάφους, πετρωμάτων και φυτικών οργανισμών προκειμένου να διαπιστωθεί η επιβάρυνση που έχει επέλθει στις περιοχές περιμετρικά της τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ από την πολύχρονη λειτουργία της.

Στις 2 Αυγούστου του 2018 οι αναλύσεις εδάφους και πετρώματος της παρούσας έρευνας έδειξαν υψηλή συγκέντρωση σε As (αρσενικό), 57,7 έως 719,4 ppm στα δείγματα που γειτνιάζουν με την τσιμεντοβιομηχανία, καθώς και συγκέντρωση 3,7 ppm στο δείγμα της εγγύς βλάστησης. Σε ανάλογη γεωχημική έρευνα στην περιοχή της χαλυβουργίας στη Β’ Βιομηχανική Ζώνη Βόλου, τρία επιβαρυμένα σε As δείγματα είχαν συγκεντρώσεις από 17,0 έως 19,3 ppm (Voudouris et al, 2014).

Οι συγκεντρώσεις σε Cr (χρώμιο), Ni (Νικέλιο), Sb (αντιμόνιο) και Cd (Κάδμιο) ξεπερνούσαν τα κρίσιμα όρια, σύμφωνα με το φινλανδικό δίκαιο του 2007 (threshold value). Επίσης η υψηλή συγκέντρωση σε Sr (στρόντιο) και Tl (θάλλιο) έχρηζε, σύμφωνα με την έρευνα, περαιτέρω διερεύνησης.

Ο Κ. Χατζηδάκης αναγνωρίζει τον μετρητή που ανήκει στο εθνικό δίκτυο του υπουργείου

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας απαντώντας, στα τέλη Ιουνίου, σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Μαγνησίας του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου επικαλέστηκε τον μετρητή που ανήκει στο εθνικό δίκτυο του υπουργείου, ο οποίος «δεν καταγράφει ανησυχητικά αποτελέσματα». Και δεν πήρε θέση για την άρση της αδειοδότησης της τσιμεντοβιομηχανίας της περιοχής για καύση RDF  και για τη δημιουργία του εργοστασίου παραγωγής SRF στο Βόλο.

Όσο αυξάνουν οι διαμαρτυρίες λιγοστεύουν οι μετρητές

«Το παράδοξο είναι ότι όσο φουντώνει το κίνημα, λιγοστεύουν οι κρατικοί μετρητές, σήμερα έχει απομείνει μόνο ένας, που μετράει κατά το δοκούν», σχολιάζει ο κ. Δραμητινός.

Η ΑΓΕΤ έχει κι εκείνη δίκτυο μετρήσεων, το οποίο αφορά έξι ρυπαντές, αλλά τα μέλη του κινήματος θεωρούν ότι είναι παραποιημένα τα στοιχεία που δημοσιοποιεί. Όπως λέει ο Μάρκος Βαξεβανόπουλος, κάτοικος της περιοχής, γεωλόγος και μέλος της Συνέλευσης κατά της Καύσης Σκουπιδιών, είναι χαρακτηριστικό ότι «σε στιγμές καπνιάς και ρυπαντικών επεισοδίων, το online καταγραφικό δείχνει μηδενικές τιμές, άρα υπάρχει σίγουρα νοθεία των μετρήσεων».

«Άλλωστε», συμπληρώνει, «ο έλεγχος στον Βόλο είναι δειγματοληπτικός, ένας έλεγχος ανά 1.000 τόνους σκουπιδιών. Κάτι αντίστοιχο γινόταν και στη Ρουμανία μέχρι που ένας υπάλληλος αποφάσισε να ελέγξει παραπάνω ποσότητα από την προκαθορισμένη και ανακάλυψε τοξικό περιεχόμενο από έναν μαφιόζο της βόρειας Ιταλίας. Μπορεί κάποιος να αποκλείσει ότι υπάρχει και εδώ ο ίδιος κίνδυνος;».

Την κατάσταση που επικρατεί στον Βόλο συμπληρώνει η αστυνομική βαρβαρότητα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον άγριο ξυλοδαρμό και βασανισμό του Βασίλη Μάγγου, καθώς και οι διώξεις από πλευράς της εταιρείας κατά μελών του κινήματος ενάντια στην καύση.

“Η κυβέρνηση προστατεύει με κάθε τρόπο την τσιμεντοβιομηχανία και όχι τους πολίτες. Στο συλλαλητήριο του Ιουνίου τα ΜΑΤ, μέσα από τα κάγκελα της ΑΓΕΤ, έριξαν αυθαίρετα δακρυγόνα μέσα στο πλήθος, ένα από τα οποία έπεσε στο κεφάλι μικρού παιδιού”, αναφέρει ο Μ. Βαξεβανόπουλος.