Το ένα τρίτο των παγετώνων στις Άλπεις έχει λιώσει μέσα σε μια δεκαετία. Από τους μέχρι πρότινος πέντε μικρούς παγετώνες στις γερμανικές Άλπεις, μόνο τέσσερις θα απομείνουν σύντομα λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Πριν από λίγο καιρό, οι παγετώνες των Άλπεων θεωρούνταν ακόμη «αιώνιος» πάγος.

Στα μέσα του 19ου αιώνα οι παγετώνες κάλυπταν ακόμη μεγάλες περιοχές στις Άλπεις. Έκτοτε λιώνουν συνεχώς με σύντομες διακοπές και γι’ αυτό δεν μπορεί πια να γίνεται λόγος για «αιώνιους» πάγους. Η απώλεια της έκτασης των παγετώνων έχει αυξηθεί ραγδαία από την αλλαγή της χιλιετίας, δήλωσε ο γεωεπιστήμονας του Μονάχου Κρίστοφ Μάιερ στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa).

Κατά την τελευταία έρευνα στα τέλη του 2018, οι γερμανικοί παγετώνες καταλάμβαναν 44,6 εκτάρια με όγκο πάγου περίπου 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι το ένα τρίτο των παγετώνων έχει λιώσει μέσα σε μια δεκαετία, αφού το 2010 ήταν 70 εκτάρια, ενώ πριν 200 χρόνια ήταν περίπου 400 εκτάρια. Σύμφωνα με τον επιστημονικό ορισμό, παγετώνας είναι μεγάλες μάζες πάγου που κινούνται σαν ένα ποτάμι, αν και πολύ αργά.

Τύποι παγετώνων

Οι παγετώνες παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία τόσο ως προς τη μορφή τους όσο και ως προς το μέγεθός τους. Συνήθως όμως διακρίνονται στους τέσσερις ακόλουθους τύπους:

  • Ηπειρωτικοί παγετώνες: Χαρακτηρίζονται εκείνοι που αποτελούν συνεχή και εκτεταμένα στρώματα πάγου που καλύπτουν ολόκληρη σχεδόν Ήπειρο. Τέτοιοι υφίστανται σήμερα μόνο δύο, της Γροιλανδίας και του Νότιου Πόλου.
  • Παγετώνες Α’ Τάξης: Χαρακτηρίζονται εκείνοι που παρουσιάζουν μορφή ποταμού και οι οποίοι καταλήγουν στη θάλασσα.
  • Παγετώνες Β’ Τάξης: Χαρακτηρίζονται εκείνοι που πλησιάζουν μεν προς τη θάλασσα αλλά δεν καταλήγουν σ΄ αυτή, επομένως δεν δημιουργούν παγόβουνα.
  • Παγετώνες Γ’ Τάξης: Χαρακτηρίζονται εκείνοι που αποτελούν πλευρικούς βραχίονες παγετώνων Β’ Τάξης που από τήξη έχουν αποσπασθεί από τον κύριο κορμό τους και έχουν καταστεί ανεξάρτητοι. Οι περισσότεροι σήμερα στον κόσμο παγετώνες είναι αυτής της κατηγορίας. Οι τελευταίοι τρεις τύποι παγετώνων λέγονται επίσης και αλπικοί παγετώνες ή παγετώνες των κοιλάδων.

Engabreen, Scandinavia

Οι παγετώνες σήμερα

Πάμπολλοι είναι οι παγετώνες της Γ΄ Τάξης που κατέρχονται σήμερα από τις Άλπεις, τα Πυρηναία, τον Καύκασο, τα βουνά της Σκανδιναβίας, τη χερσόνησο της Νέας Ζηλανδίας και βεβαίως τις χιονοσκεπείς οροσειρές της Ασίας. Περισσότεροι των 1000 έχουν παρατηρηθεί στις Άλπεις καταλαμβάνοντας έκταση 1.200 τετραγωνικών μιλίων. Οι μεγαλύτεροι εξ’ αυτών, μήκους 10-15 μιλίων, μοιάζουν με ποταμούς που κατεβαίνουν μέσα από δάση μέχρι τα 1.800 έως 1.200 μ. υψόμετρο από την επιφάνεια της θάλασσας. Πολλοί επίσης είναι και οι παγετώνες του Καυκάσου που φθάνουν κατερχόμενοι μέχρι τα 1.800 μ.

Αντίθετα, όμοιοι παγετώνες της Νορβηγίας φθάνουν τα 300 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ ένας και μόνο (της Ευρώπης) καταλήγει στη θάλασσα στο φιόρδ Ζοκούλ που χαρακτηρίζεται και ως A’ τάξης. Γενικά οι παγετώνες της Νορβηγίας θεωρούνται οι επιβλητικότεροι και μεγαλοπρεπέστεροι του κόσμου.

Οι παγετώνες της Νέας Ζηλανδίας σχεδόν συναγωνίζονται εκείνους των Άλπεων σε μέγεθος και ωραιότητα καθόσον ρέουν ανάμεσα από δάση και κατάφυτες εκτάσεις. Οι παγετώνες της Β. Αμερικής αφθονούν στην Αλάσκα, ενώ στα Βραχώδη Όρη και στην οροσειρά της Σιέρρα Νεβάδα θεωρούνται σχεδόν ασήμαντοι όπως επίσης το ίδιο ασήμαντοι χαρακτηρίζονται κάποιοι μικροί στις Άνδεις στη Ν. Αμερική.

Αντίθετα στην Ασία σε χιλιάδες ανέρχονται οι παγετώνες στα Ιμαλάια και στις οροσειρές Καρακοράμ, Κουέν-Λουν, και Τιέν-Σαν. Μεγαλύτεροι εξ αυτών είναι οι ονομαστοί Μπιάφο και Μπαλτόρο Καρακοράμ μήκους 30-35 μιλίων που κατέρχονται μέχρι τα 3.600 έως 3.400 μ. υψόμετρο.