Μοναδικό εύρημα ανακάλυψαν οι επιστήμονες στη Ρωσία. Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται κουφάρι αρκούδας από την Εποχή των Παγετώνων σε τόσο καλή κατάσταση. Κτηνοτρόφοι ταράνδων στο ρωσικό αρχιπέλαγος της Αρκτικής, είναι αυτοί που βρήκαν το κουφάρι αρκούδας των σπηλαίων, όπως ανακοίνωσαν ερευνητές τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου.

Η αρκούδα, που αποκαλύφθηκε χάρη στο λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost) ανακαλύφθηκε στα νησιά Lyakhovsky με πολλά μέλη αλλά και τα δόντια της να είναι ανέπαφα. Μέχρι τώρα, οι επιστήμονες μπόρεσαν να ανακαλύψουν μόνο οστά των αρκούδων, που εξαφανίστηκαν πριν από 15.000 χρόνια. Οι επιστήμονες του Βορειοανατολικού Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου στο Γιακούτσκ, το κορυφαίο κέντρο έρευνας για μαμούθ και άλλα προϊστορικά είδη, χαρακτήρισαν το εύρημα πρωτοποριακό.

Σε μια δήλωση που εξέδωσε το πανεπιστήμιο, η ερευνήτρια Λένα Γκριγκόριεβα τόνισε ότι αυτή ήταν η πρώτη ανακάλυψη ενός λειψάνου αρκούδας που περιλαμβάνει μαλακούς ιστούς. «Είναι πλήρως διατηρημένο, με όλα τα εσωτερικά όργανα στη θέση τους, συμπεριλαμβανομένης και της μύτης του», είπε ο Γκριγκόριεβα. «Αυτό το εύρημα έχει μεγάλη σημασία για ολόκληρο τον κόσμο».

Μια προκαταρκτική ανάλυση έδειξε ότι η ενήλικη αρκούδα έζησε πριν από 22.000 έως 39.500 χρόνια. «Είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθεί περαιτέρω ανάλυση για να προσδιοριστεί η ακριβής ηλικία της αρκούδας», ανέφερε ο ερευνητής Maxim Cheprasov. Τα τελευταία χρόνια, στην περιοχή των νησιών Lyakhovsky έχουν σημειωθεί σημαντικές ανακαλύψεις όπως μαμούθ, ρινόκεροι, πουλάρια και μικρά λιοντάρια, καθώς το permafrost λιώνει με ταχείς ρυθμούς.

Αρκούδα των σπηλαίων

Η αρκούδα των σπηλαίων ήταν είδος μεγάλης αρκούδας που εξαφανίστηκε πριν από 24.000 χρόνια κατά την τελευταία Περίοδο των Παγετώνων. Ζούσε κατά το Πλειστόκαινο στην Κεντρική και Νότια Ευρώπη από τα Πυρηναία μέχρι τον Καύκασο. Ονομάστηκε «αρκούδα των σπηλαίων», επειδή τα περισσότερα απολιθώματά της βρέθηκαν μέσα σε σπηλιές.

Το μέγεθος της αρκούδας των σπηλαίων ήταν μεγαλύτερο από αυτό της καφέ αρκούδας (κατά περίπου 30%). Όταν στεκόταν όρθια έφτανε σε ύψος τα 2,5 μ. και βάρος τα 400-500 κιλά στα αρσενικά και τα 200-250 κιλά στα θηλυκά. Η αρκούδα των σπηλαίων είχε ογκώδη και εύρωστη κατασκευή, με πολύ μεγάλο κεφάλι, μέτωπο έντονα αναθολωμένο, πόδια κοντά, δυνατά σαγόνια, μικρά αυτιά και τα αρσενικά είχαν έως και διπλάσιο βάρος από τα θηλυκά.

Στην Ελλάδα

Στον ελλαδικό χώρο ίχνη της αρκούδας των σπηλαίων έχουν βρεθεί εκτός από το σπηλαιοπάρκο Αριδαίας, στη Μηλιά Γρεβενών, στο σπήλαιο Περάματος Ιωαννίνων, στο σπήλαιο Πετραλώνων, στο Διμήνι Μαγνησίας, στο Εμποριό της Χίου, στη Σκοτεινή Θαρρουνίων της Εύβοιας, στο Απήδημα Λακωνίας και στην ευρύτερη περιοχή της Αρεόπολης στην Ανατολική Μάνη.

Εξαφάνιση

Τα πιο πρόσφατα απολιθώματα χρονολογούνται πριν από 24.000 χρόνια. Η Ευαγγελία Τσουκαλά, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Παλαιοντολογίας του τμήματος Γεωλογίας στο Α.Π.Θ, λέει ότι ο άνθρωπος του Νεάντερταλ εξολόθρευσε την αρκούδα των σπηλαίων και εξηγεί πως στην προσπάθειά του να προστατευτεί από το δριμύ ψύχος ήρθε αντιμέτωπος με τη γιγαντιαία αρκούδα, κυρίως όταν αυτή ήταν σε λήθαργο, άρα αδύναμη και ανίκανη να αμυνθεί.

Όπως έχει αποδειχθεί, η ανθρώπινη δραστηριότητα επιτάχυνε την εξαφάνιση της αρκούδας των σπηλαίων είτε με το κυνήγι είτε με δείγματα τελετουργικών συμπεριφορών που αφορούσαν τα οστά της. Ο ανταγωνισμός, παρότι άνισος ως προς το μέγεθος των δύο αντιπάλων, έφερε νικητή τον άνθρωπο, ο οποίος δεν μπορούσε να ανεχθεί τη φυτοφάγα αρκούδα να του περιορίζει την τροφή. Αλλά και να του καταλαμβάνει χώρο στα ασφαλή και πιο ζεστά -σε σχέση με το εξωτερικό περιβάλλον – σπήλαια. Επιπλέον εκμεταλλεύτηκε αρκετά το κρέας και τη γούνα της.