«Επανασύνδεση» με Βρυξέλλες ετοιμάζει ο Μάγιαρ στην Ουγγαρία αλλά όχι σε όλα - Τα «σκοτεινά» σημεία

Μία μεγάλη διαπραγμάτευση μεταξύ δύο φιλικών πλέον μερών αναμένεται να ξεκινήσει μεταξύ Βουδαπέστης και Βρυξελλών το αμέσως επόμενο διάστημα, μετά τη μεγάλη πολιτική ανατροπή που συνέβη στην Ουγγαρία στις εκλογές της Κυριακής του Πάσχα.

Ο επόμενος πρωθυπουργός της χώρας, Πέτερ Μάγιαρ, συνέτριψε τον Όρμπαν βάζοντας τέλος σε μία διακυβέρνηση -κατά πολλούς καθεστώς- 16 χρόνων. Ο 45χρονος Μάγιαρ έχει ήδη ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του για το πώς θα κινηθεί. Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Politico, γνωρίζει ακριβώς τι θέλει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και οι Βρυξέλλες ξέρουν τι να περιμένουν από εκείνον.

Παρ’ όλο που ο Μάγιαρ σχεδόν σίγουρα δεν θα αναλάβει καθήκοντα πριν από τις 5 Μαΐου, έχει ήδη έρθει σε επαφή με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν -με την οποία μίλησε τηλεφωνικά τη Δευτέρα (13/4) το βράδυ- ξεκινώντας την αποκατάσταση των σχέσεων της Ουγγαρίας με την ΕΕ.

«Ξεπαγώνοντας» κονδύλια και αφαιρώντας πρόστιμα

Για τη νέα κυβέρνηση του ηγέτη του Tisza, του κόμματος που αριθμεί πλέον 138 από τις 199 έδρες του ουγγρικού κοινοβουλίου, πρώτη προτεραιότητα είναι να αποδεσμεύσει τα 18 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης επί Όρμπαν.

Ο Μάγιαρ επιδιώκει επίσης πρόσβαση σε περίπου 16 δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκά δάνεια για την άμυνα αλλά και να τερματίσει το πρόστιμο του 1 εκατομυρίου ευρώ την ημέρα που έχει επιβληθεί λόγω της άρνησης της Ουγγαρίας να συμμορφωθεί με τη μεταναστευτική νομοθεσία.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται απλώς να παραχωρήσουν αυτά τα οφέλη σε έναν νέο ηγέτη που παραμένει ακόμη άγνωστος στην κυβερνητική πρακτική. Ο Μάγιαρ έχει αρκετά εμπόδια να ξεπεράσει για να εξασφαλίσει τα χρήματα και να αποδείξει ότι είναι αποφασισμένος να αλλάξει ριζικά το αυταρχικό κράτος που αφήνει πίσω του ο Όρμπαν.

Τι θέλουν οι Βρυξέλλες από τον Μάγιαρ

Παράλληλα, οι Βρυξέλλες έχουν και τις δικές τους πολιτικές προτεραιότητες που ο Μάγιαρ θα κληθεί να ικανοποιήσει. Πρώτιστος στόχος της ΕΕ είναι η Ουγγαρία να άρει το βέτο του Όρμπαν σε ένα κρίσιμο δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο και να στηρίξει ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει επίσης η Ουγγαρία να σταματήσει να αντιτίθεται στην έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.

Για τον Μάγιαρ ο χρόνος είναι περιορισμένος, καθώς κινδυνεύει να χάσει ένα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κονδυλίων εάν δεν εφαρμόσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου μέχρι τον ερχόμενο Αύγουστο.

«Μπορώ να πω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε (τα χρήματα) πίσω στη χώρα, και μάλιστα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μαγιάρ σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα του Πάσχα.

Στην τηλεφωνική του ομιλία με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χθες το βράδυ, ο Μάγιαρ δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, ενώ τόνισε επίσης τη σημασία της εφαρμογής μέτρων κατά της διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και της προστασίας της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

«Φυσικά, θα ξεκινήσουμε να συνεργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό … ώστε να επιτευχθεί γρήγορη και καθυστερημένη πρόοδος προς όφελος του ουγγρικού λαού», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Πρόθυμος αλλά με... διαφωνίες

Την πρώτη πλήρη ημέρα του ως εν αναμονή πρωθυπουργός, ο Μαγιάρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε επίπεδο ΕΕ και ότι θέλει «να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων».

Στην τρίωρη συνέντευξή του χθες, άφησε έντονα να εννοηθεί ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς το Κίεβο. Δήλωσε ότι η Βουδαπέστη είχε ήδη συμφωνήσει σε αυτή τη χρηματοδότηση σε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο και ότι τώρα θα ήθελε «να είναι συνεπής» με αυτή τη δέσμευση.

Τόνισε επίσης ότι διαθέτει πλέον κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο, η οποία θα του επιτρέψει να προχωρήσει σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη για να συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ και να αποδεσμεύσει κονδύλια.

Ωστόσο, ο Πέτερ Μάγιαρ ξεκαθαρίζει τις αποστάσεις του με τις Βρυξέλλες σε μία σειρά από ζητήματα, στα οποία η Ουγγαρία φαίνεται ότι δεν θα απομακρυνθεί πολύ από τη γραμμή της προηγούμενης κυβέρνησης της χώρας.

Ο Μάγιαρ αντιτίθεται σε μια ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, τονίζοντας απλώς ότι η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει τις χώρες που είναι έτοιμες να ενταχθούν αντί να τις κρατά σε αναμονή».

Σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο Guardian, ο Μάγιαρ δήλωσε ότι ελπίζει πως η επιθετικότητα της Ρωσίας στην Ουκρανία θα τερματιστεί σύντομα και στη συνέχεια η Ευρώπη θα άρει «άμεσα» τις κυρώσεις. «Καταλαβαίνω τα ηθικά ζητήματα... αλλά ας μην αυτοπυροβολούμαστε στο πόδι», είπε, εγείροντας ανησυχίες για το οικονομικό κόστος.

Η Ουκρανία αποτελεί ευαίσθητο θέμα για τον Μάγιαρ -δεδομένου του έντονου αντιαουκρανικού αισθήματος στην Ουγγαρία- αλλά οι διπλωμάτες εκφράζουν αισιοδοξία ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός.

Ανάγκη για επιστροφή στη ρωσική ενέργεια

Οι απόψεις του Μάγιαρ θυμίζουν τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ , ο οποίος επικρίθηκε έντονα επειδή δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει την πρόσβαση σε φθηνή ρωσική ενέργεια.

Ειδικά η ενέργεια παραμένει ένα ευαίσθητο θέμα. Ενώ το Tisza του Μάγιαρ έχει υποσχεθεί να καταργήσει σταδιακά τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία έως το 2035, η ΕΕ θέλει να κινηθεί πολύ πιο γρήγορα - ελπίζει να τερματίσει όλες τις ρωσικές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2027.

Οι αναλυτές υποδηλώνουν ότι κεντρικό ρόλο θα διαδραματίσει η πιθανή επιλογή του Μάγιαρ για υπουργό Εξωτερικών, η Ανίτα Όρμπαν, πρώην διπλωμάτης, χωρίς συγγένεια με τον σημερινό πρωθυπουργό, η οποία έχει γράψει βιβλία για το πώς το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί την ενέργεια ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.

«Ο Μάγιαρ είναι ένας εθνικός συντηρητικός πολιτικός του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος», δήλωσε ο Ντάνιελ Χεγκεντούς, ανώτερος επισκέπτης ερευνητής στο German Marshall Fund, αναφερόμενος στη συμμετοχή του ανερχόμενου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας στην κεντροδεξιά πολιτική οικογένεια της ευρωβουλής. «Νομίζω ότι κατανοεί πως το πολιτικό του μέλλον και η επιτυχία του συνδέονται, με κάποιον τρόπο, με τον εκδημοκρατισμό της Ουγγαρίας».

Μακριά από φιλομεταναστευτικές θέσεις

Η πολιτική για το άσυλο και τη μετανάστευση ενδέχεται επίσης να προκαλέσει εντάσεις. Η Ουγγαρία τιμωρείται με πρόστιμο 1 εκατομμυρίου ευρώ την ημέρα για παραβίαση των κανόνων ασύλου της ΕΕ, κάτι που αποτελεί ένα πρώιμο πρόβλημα για μια νέα κυβέρνηση που θέλει να σταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά. Ο Μάγιαρ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ευρώπη «διαχειρίστηκε λανθασμένα» τη μετανάστευση, αναφερόμενος στα γεγονότα του 2015, όταν περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι ζήτησαν καθεστώς πρόσφυγα. Είπε ότι «οι περισσότερες χώρες» συνειδητοποίησαν «αρκετά αργά» ότι η αρχική τους στάση δεν ήταν σωστή.

Ωστόσο, οι απόψεις του Μάγιαρ -που είναι γενικά συντηρητικές απέναντι στο μεταναστευτικό- συμβαδίζουν με τη γενικότερη τάση της ΕΕ. Από το 2015, οι πολιτικές της ΕΕ έχουν γίνει πιο αυστηρές, για παράδειγμα με αυξανόμενη υποστήριξη σε δημιουργία κέντρων υποδοχής μεταναστών εκτός Ευρώπης και με αυστηρότερες διαδικασίες επιστροφών. Παράλληλα, παραμένει ασαφές πώς ο Μάγιαρ θα χειριστεί ζητήματα όπως ο αντι-ΛΟΑΤΚΙ νόμος του Όρμπαν.

Οι ηγέτες της ΕΕ θα έχουν σύντομα την ευκαιρία να αξιολογήσουν τον Μάγιαρ ως πρωθυπουργό. Τα πρώτα του ταξίδια, στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής, θα είναι στη Βαρσοβία και στη συνέχεια στη Βιέννη. Για ορισμένους αναλυτές, η απουσία του Βερολίνου – βασικού οικονομικού εταίρου της Ουγγαρίας – από τη λίστα αυτή φαίνεται σαν υποβάθμιση.

Οι προσδοκίες της Gen Z

Ο Λάζλο Άντορ, πρώην επίτροπος της ΕΕ από την Ουγγαρία και σοσιαλδημοκράτης, δήλωσε: «Νομίζω ότι είναι αναπόφευκτο η Ουγγαρία να ξεκινήσει αυτό το νέο κεφάλαιο επανένταξης στις ευρωπαϊκές πολιτικές και αξίες, κάτι που απαιτείται ιδιαίτερα από τη νεότερη γενιά».

Όπως ανέφερε ο Άντορ, η Gen Ζ διαδραμάτισε καθοριστικό αλλά υποτιμημένο ρόλο στη σαρωτική νίκη του Μαγιάρ. Πρόκειται για «τους νέους ανθρώπους που έχουν περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες και έχουν αποκλειστεί από το Erasmus», εξαιτίας της οικονομικής στασιμότητας και των διαφορών με την ΕΕ που επηρέασαν τη συμμετοχή της Ουγγαρίας στο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών. «Περίμεναν σιωπηλά τη στιγμή που αυτό θα μπορούσε να αλλάξει μέσω των εκλογών», τόνισε.