Επίδομα ανεργίας: Οι αλλαγές που έρχονται το 2026 - Πότε θα... κόβεται και πώς θα διαμορφώνεται

Τεκτονικές αλλαγές στο καθεστώς του επιδόματος ανεργίας δρομολογούνται για το 2026, με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εργασίας να μεταβάλλει τόσο τους όρους χορήγησης όσο και τον τρόπο υπολογισμού της επιδότησης.

Το επίδομα ανεργίας αναμορφώνεται πλήρως και η βασική κατεύθυνση των παρεμβάσεων είναι η στενότερη σύνδεση του επιδόματος με την ενεργή συμμετοχή των ανέργων στην αγορά εργασίας, καθώς και η ενίσχυση του ανταποδοτικού χαρακτήρα του συστήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, η αποδοχή προσφερόμενων θέσεων εργασίας καθίσταται καθοριστικός παράγοντας για τη διατήρηση του επιδόματος. Πρακτικά, οι άνεργοι που λαμβάνουν προτάσεις απασχόλησης από τη ΔΥΠΑ θα καλούνται να τις αποδέχονται, εφόσον αυτές είναι συναφείς με τα προσόντα και τα ενδιαφέροντά τους και βρίσκονται σε εύλογη απόσταση από τον τόπο κατοικίας τους. Σε περίπτωση άρνησης τριών διαδοχικών προτάσεων, προβλέπεται διακοπή της επιδότησης.

Παράλληλα, το ίδιο το επίδομα αλλάζει φιλοσοφία. Το νέο μοντέλο προβλέπει «εμπροσθοβαρή» καταβολή, με υψηλότερα ποσά στους πρώτους μήνες ανεργίας, τα οποία μειώνονται σταδιακά όσο παρατείνεται η περίοδος εκτός αγοράς εργασίας. Η συνολική διάρκεια επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με τον ασφαλιστικό βίο του δικαιούχου.

Οι τρεις πυλώνες του επιδόματος

Η νέα δομή του επιδόματος στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Το σταθερό μέρος καταβάλλεται σε όλους τους δικαιούχους και υπολογίζεται ως ποσοστό του ημερομισθίου, ξεκινώντας από υψηλότερα επίπεδα στους πρώτους μήνες και αποκλιμακούμενο στη συνέχεια. Το μεταβλητό μέρος αφορά όσους διαθέτουν μεγαλύτερη προϋπηρεσία και υψηλότερες αποδοχές, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της παροχής, υπό την προϋπόθεση συμπλήρωσης τουλάχιστον 900 ημερών ασφάλισης την τελευταία τετραετία. Παράλληλα, προβλέπονται προσαυξήσεις, όπως επιδόματα τέκνων, δώρα εορτών και ενισχύσεις για μονογονεϊκές οικογένειες.

Σε αντίθεση με το ισχύον καθεστώς, το ύψος της επιδότησης δεν θα είναι ενιαίο, αλλά θα διαφοροποιείται ανάλογα με το εισόδημα και τον ασφαλιστικό χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι για ανέργους με περιορισμένη προϋπηρεσία ή χαμηλές αποδοχές, το ποσό μπορεί να διαμορφώνεται χαμηλότερα από τα σημερινά επίπεδα των 565 ευρώ, όπως ισχύουν μετά την τελευταία αναπροσαρμογή.

Το νέο σύστημα εφαρμόζεται ήδη σε πιλοτική μορφή, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 100 εκατ. ευρώ. Η πιλοτική φάση έχει παραταθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προσαρμογές πριν από την πλήρη εφαρμογή του μέτρου. Στη φάση αυτή προβλέπεται προστασία ώστε το επίδομα να μην υποχωρεί κάτω από τα σημερινά επίπεδα, πρόβλεψη που δεν θα διατηρηθεί απαραίτητα κατά την καθολική εφαρμογή.

Περιορισμένη κάλυψη ανέργων

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κάλυψη των ανέργων παραμένει περιορισμένη. Από τους περίπου 903.928 εγγεγραμμένους στη ΔΥΠΑ, επίδομα λαμβάνουν 258.684, δηλαδή περίπου τρεις στους δέκα.

Υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Εργασίας επισημαίνουν οτι οι προωθουμενες αλλαγές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την αγορά εργασίας, με έμφαση στην αύξηση της απασχόλησης, τη βελτίωση των δεξιοτήτων και την προσαρμογή στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται, μεταξύ άλλων, από την τεχνητή νοημοσύνη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας.