Επιστροφές φόρου: Γιατί χιλιάδες φορολογούμενοι δεν έχουν πάρει τα χρήματά τους

Στα συρτάρια της εφορίας λιμνάζουν επιστροφές φόρου σε χιλιάδες φορολογούμενους που δεν έχουν δηλώσει αριθμό τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) για τη πίστωση των χρημάτων και στοιχεία επικοινωνίας ή δεν έχουν υποβάλει τα αναγκαία δικαιολογητικά για την ολοκλήρωση των διαδικασιών.

Με βάση στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τον Απρίλιο από τις εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες επιστροφές φόρων ύψους 737 εκατ. ευρώ, τα 191 εκατ. ευρώ δεν μπορούν να καταβληθούν λόγω υπαιτιότητας των δικαιούχων.

Την ίδια ώρα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων - ΑΑΔΕ ενεργοποιεί νέο μοντέλο με αυτοματοποιημένες διαδικασίες για τον περιορισμό των εκκρεμών επιστροφών με επίκεντρο τις αιτήσεις που παραμένουν σε αναμονή για περισσότερες από 90 ημέρες.

Επιτάχυνση διαδικασιών για διεκπεραίωση εκκρεμών αιτημάτων

Ειδικότερα το Επιχειρησιακό Σχέδιο για το 2026 προβλέπει:

- Αυτοματοποιημένη διεκπεραίωση αιτημάτων επιστροφής ΦΠΑ σε ποσοστό άνω του 95% εκτός αιτημάτων που δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν με υπαιτιότητα φορολογουμένου.

- Διεκπεραίωση εντός 90 ημερών, των εκκρεμών μη ληξιπρόθεσμων επιστροφών πλην επιστροφών ΦΠΑ της 31/12/2025 και των υποβληθέντων αιτημάτων επιστροφών έτους 2026 στις περιπτώσεις που δεν υπόκεινται σε έλεγχο.

- Μείωση του πλήθους του στοκ των επιστροφών φόρου άνω των 90 ημερών στις 700.000 έως το τέλος του έτους.

- Τα εκκρεμή αιτήματα στο τέλος του έτους δεν θα υπερβαίνουν το 4%.

Με το νέο σύστημα τα αιτήματα για τις επιστροφές ΦΠΑ ελέγχονται με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου. Κατά προτεραιότητα διεκπεραιώνονται τα αιτήματα επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στη «χρυσή λίστα». Πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν ελεγχθεί για τουλάχιστον τρεις φορολογικές περιόδους και το σύνολο των επιστραφέντων ποσών δεν διαφέρει από το αιτούμενο ποσό σε ποσοστό άνω του 5%, δεν έχουν υποπέσει σε φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις και δεν χαρακτηρίζονται ύποπτες για συμμετοχή σε απάτη που αφορά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

Τι ισχύει για τα πιστωτικά εκκαθαριστικά σημειώματα

Όσον αφορά στις επιστροφές φόρου εισοδήματος από την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων ισχύουν τα εξής:

- Οι επιστροφές φόρου εισοδήματος σε όσους δεν έχουν φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές ή δέσμευση ενημερότητας αποστέλλονται στην Τράπεζα της Ελλάδος για άμεση επιστροφή σε εβδομαδιαία βάση. Πριν την επιστροφή του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων στους δικαιούχους, διεξάγονται διασταυρώσεις στο αρχείο του Taxisnet προκειμένου να διαπιστωθεί, εάν οι δικαιούχοι της επιστροφής είναι φορολογικά ενήμεροι η έχουν οφειλές στο Δημόσιο.

- Οι επιστροφές φόρου εισοδήματος σε όσους δεν έχουν δέσμευση ενημερότητας αλλά έχουν φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές συμψηφίζονται κεντρικά ανά εβδομάδα. Όσοι συμψηφισμοί δεν θα μπορούν να διενεργηθούν κεντρικά, διεκπεραιώνονται στον συντομότερο δυνατό χρόνο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες, ΔΟΥ / ΚΕΒΕΙΣ, χωρίς να απαιτείται υποβολή αιτήματος επιστροφής από τον φορολογούμενο. Για παράδειγμα για φορολογούμενο με ΕΝΦΙΑ ύψους 500 ευρώ που δικαιούται επιστροφή 200 ευρώ μετά το συμψηφισμό η οφειλή του θα μειωθεί στα 300 ευρώ και ανάλογα θα προσαρμοσθούν οι επόμενες μηνιαίες δόσεις για την αποπληρωμή του ΕΝΦΙΑ. Σε περίπτωση που η επιστροφή ανέρχεται σε 200 ευρώ και οι οφειλές του φορολογούμενοι είναι 100 ευρώ μετά τον συμψηφισμό θα λάβει 100 ευρώ.

- Χρεωστικό υπόλοιπο, που οφείλεται βάσει αρχικής εμπρόθεσμης ή εκπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος Φυσικών Προσώπων συμψηφίζεται αυτόματα με το τυχόν πιστωτικό ποσό που προκύπτει από την εκκαθάριση της δήλωσης.

- Οφειλές από τον φόρο εισοδήματος συμψηφίζονται κατά προτεραιότητα με δικαιώματα επιστροφής, που υπάρχουν ή θα γεννηθούν μέχρι τις 31 Ιουλίου 2025, ώστε σε περίπτωση εξόφλησης του φόρου εισοδήματος μέσω του συμψηφισμού, να χορηγείται το ποσοστό έκπτωσης που αντιστοιχεί στον χρόνο υποβολής της δήλωσης. Για παράδειγμα αν η επιστροφή φόρου ανέρχεται σε 250 ευρώ και οι οφειλές είναι 250 ευρώ και συνεπώς μετά το συμψηφισμό εξοφλείται η οφειλή που έχει βεβαιωθεί μέχρι τις 31 Ιουλίου τότε παρέχεται η κλιμακωτή έκπτωση 2%-4% ανάλογα με το χρόνο υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

- Πιστωτικά ποσά του ενός συζύγου δεν συμψηφίζονται με τυχόν χρεωστικά του άλλου, και στην περίπτωση που έχουν και οι δύο πιστωτικά ποσά, επιστρέφονται στον κάθε δικαιούχο χωριστά. Η επιστροφή του φόρου των συζύγων/ ΜΣΣ που προκύπτει από την κοινή τους δήλωσή καταχωρίζεται στα βιβλία επιστρεπτέων ποσών της Δ.Ο.Υ. του υπόχρεου, ακόμη και στις περιπτώσεις που οι σύζυγοι έχουν διαφορετική Δ.Ο.Υ. λόγω του ότι ένας εκ των δύο ή και οι δύο) ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα ή λόγω διαφορετικής φορολογικής κατοικίας.