Γιάννης Κεφαλογιάννης: 18.800 πυροσβέστες και 85 εναέρια μέσα στην «ενεργή μάχη» με τις φλόγες

Για τη νέα αντιπυρική περίοδο και την ετοιμότητα της Πολιτικής Προστασίας μίλησε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Documento».

Αρκούν το ανθρώπινο δυναμικό και τα πτητικά μέσα πυρόσβεσης για τις προκλήσεις της νέας αντιπυρικής περιόδου; Είναι έτοιμος ο μηχανισμός και ποιος είναι ο πήχης με φόντο τα νέα δεδομένα που θέτει η κλιματική κρίση;

Η ετοιμότητα στην πολιτική προστασία δεν είναι μια κατάσταση που κατακτάται οριστικά· είναι μια διαρκής διαδικασία εγρήγορσης και προσαρμογής. Υπό τα δεδομένα της κλιματικής κρίσης, κανένα σύστημα δεν μπορεί να θεωρείται «επαρκές» με την παλαιά έννοια της αυτάρκειας· θα ήταν στρατηγικά λανθασμένο να καλλιεργηθεί μια τέτοια βεβαιότητα. Από αυτή τη σκοπιά, ο πήχης δεν είναι η πλήρης αποφυγή πυρκαγιών – κάτι που δεν ήταν ποτέ ρεαλιστικό. Έχουμε θέσει, αντίθετα, δύο σαφείς στόχους: να περιορίζουμε την έκταση και την ένταση των συμβάντων μέσω πρόληψης και έγκαιρης απόκρισης και, πάνω απ’ όλα, να προστατεύουμε την ανθρώπινη ζωή.

Είναι έτοιμος ο μηχανισμός; Θα έλεγα ότι είναι πιο προετοιμασμένος, καλύτερα συντονισμένος και πιο ενισχυμένος από προηγούμενα χρόνια. Το ανθρώπινο δυναμικό του Πυροσβεστικού Σώματος ανέρχεται σε περίπου 18.800 στελέχη, αυξημένο κατά 800 σε σχέση με πέρυσι, ενώ ο στόλος των 85 εναέριων μέσων είναι από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη. Οι αριθμοί αυτοί, ωστόσο, δεν πρέπει να αποτελούν για κανέναν λόγο εφησυχασμού. Η αποτελεσματικότητα δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των μέσων ή του προσωπικού, αλλά από τον βαθμό ετοιμότητας, τον συντονισμό και – κυρίως – την έγκαιρη επέμβαση.

Είστε σε θέση να διαβεβαιώσετε πως οι συμβασιούχοι πυροσβέστες δεν θα προβούν σε νέες κινητοποιήσεις κι αυτό το καλοκαίρι;

Θα ήταν θεσμικά και πολιτικά άστοχο να «διαβεβαιώσει» κανείς ότι δεν θα υπάρξουν κινητοποιήσεις. Σε μια δημοκρατική κοινωνία, η έκφραση αιτημάτων και διεκδικήσεων είναι απολύτως θεμιτή. Αυτό που μπορώ να πω με ειλικρίνεια είναι ότι εργαζόμαστε συστηματικά ώστε να αντιμετωπίζονται οι αιτίες που γεννούν την ένταση και την αβεβαιότητα.

Έχουν ήδη γίνει βήματα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της σταθερότητας και της προοπτικής αυτών των ανθρώπων, τόσο σε επίπεδο συνθηκών εργασίας όσο και σε επίπεδο θεσμικής κατοχύρωσης του ρόλου τους. Παράλληλα, διατηρούμε ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο με τους εκπροσώπους τους, με στόχο να βρίσκονται ρεαλιστικές και βιώσιμες λύσεις. Αυτός είναι, άλλωστε, ο βασικός λόγος που από τον Μάρτιο του 2025 μέχρι και σήμερα δεν υπήρξαν νέες κινητοποιήσεις εκ μέρους τους.

Η δική μας ευθύνη είναι διπλή: αφενός να διασφαλίσουμε την επιχειρησιακή ετοιμότητα του μηχανισμού χωρίς διαταραχές σε μια κρίσιμη περίοδο, και αφετέρου να διαμορφώσουμε ένα πιο δίκαιο και προβλέψιμο πλαίσιο για όσους υπηρετούν σε αυτόν.

Γιατί αναθεωρήσατε το Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κρίσεων, το οποίο θεσπίστηκε το 2020; Ποιες είναι οι νέες απαιτήσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τι συνέπειες προβλέπονται στους Δήμους που δεν θα υλοποιήσουν τα προαπαιτούμενα;

Ο Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων που θεσπίστηκε το 2020 αποτέλεσε μια ουσιαστική τομή, θέτοντας ένα ενιαίο πλαίσιο συντονισμού και απόκρισης. Αυτό που κάναμε είναι να τον βελτιώσουμε με βάση την εμπειρία του πεδίου.

Η «Ενεργή Μάχη» - το νέο θεσμικό πλαίσιο- συγκροτεί έναν πιο συνεκτικό και λειτουργικό μηχανισμό, με ενιαίους κανόνες και μεγαλύτερη επιχειρησιακή συνοχή. Στην πράξη σημαίνει ταχύτερες αποφάσεις, σαφέστερους ρόλους, καλύτερη διασύνδεση κέντρου και πεδίου και ουσιαστική αξιοποίηση της τεχνολογίας. Παράλληλα, ενισχύεται θεσμικά μια ολιστική προσέγγιση που δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην επιστημονική γνώση και στον συντονισμό των φορέων.

Ως προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν δημιουργούμε νέες απαιτήσεις. Αντίθετα, αποσαφηνίζουμε τον ρόλο της και τον εντάσσουμε σε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο, αντιμετωπίζοντας ασάφειες και επικαλύψεις. Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαλειτουργικότητα και η συνεργασία, διευκολύνοντας τους Δήμους με καλύτερα εργαλεία, σαφέστερες διαδικασίες και μεγαλύτερη επιχειρησιακή υποστήριξη.

Έχετε ενδείξεις ότι οι πολίτες δεν θα πειθαρχήσουν στο προληπτικό μέτρο καθαρισμού οικοπέδων και επιμένετε τόσο στις δημόσιες τοποθετήσεις σας;

Ο καθαρισμός των οικοπέδων είναι μια απλή αλλά κρίσιμη πράξη, που μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά την εξάπλωση μιας πυρκαγιάς. Η επιμονή μου στις δημόσιες τοποθετήσεις είναι, αν θέλετε, μια έκφραση ευθύνης και αγωνίας, ώστε να ενημερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας. θέλουμε να τους διευκολύνουμε ουσιαστικά σε αυτή τους την υποχρέωση. Γι’ αυτό φέτος φέρνουμε ένα πιο σαφές και πρακτικό πλαίσιο, με συγκεκριμένες λύσεις: Πρώτον, ξεκαθαρίζουμε ποιος έχει την ευθύνη: αν, για παράδειγμα, ένα οικόπεδο είναι μισθωμένο, την ευθύνη έχει ο μισθωτής που το χρησιμοποιεί. Δεύτερον, λύνουμε ασάφειες: μια καλλιεργούμενη έκταση δεν έχει την ίδια υποχρέωση με ένα εγκαταλελειμμένο οικόπεδο με ξερά χόρτα. Τρίτον, κάνουμε πιο εύκολη τη διαδικασία: ένας ηλικιωμένος θα έχει τη δυνατότητα να πάει στο ΚΕΠ της γειτονιάς του και να υποβάλει εκεί τη δήλωση, χωρίς ταλαιπωρία. Τέταρτον, δίνουμε πρακτική λύση στο «πού πετάω τα κλαδιά»: οι Δήμοι μπορούν πλέον να ορίζουν όχι μόνο πράσινα σημεία, αλλά και άλλους κατάλληλους χώρους, Τέλος, εξορθολογίζουμε τα πρόστιμα: διαφοροποιούμε την περίπτωση εκείνου που καθάρισε αλλά δεν δήλωσε, από εκείνον που δεν έκανε τίποτα. Με απλά λόγια, ους δίνουμε στους πολίτες τα εργαλεία για να καθαρίσουν σωστά και χωρίς εμπόδια. Και αυτό, τελικά, είναι το κλειδί για να πετύχει το μέτρο.

Ο Νίκος Δένδιας εξήγγειλε πως το πρώην στρατιωτικό αεροδρόμιο Αγρινίου θα μετατραπεί σε βάση πυροσβεστικών εναέριων μέσων. Μπορείτε να μας αποσαφηνίσετε τι ακριβώς σκοπεύετε να κάνετε;

Στις πιο προηγμένες χώρες στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η εναέρια πυρόσβεση δεν βασίζεται μόνο στην απόκτηση μέσων, αλλά στη δημιουργία ολοκληρωμένων αεροπορικών βάσεων που υποστηρίζουν τη συντήρηση, την ετοιμότητα και τη διαθεσιμότητα του στόλου. Εκεί κρίνονται τελικά η ταχύτητα απόκρισης και η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Στην Ελλάδα, ο στόλος των ιδιόκτητων εναέριων μέσων διευρύνεται σταδιακά, μέσω του προγράμματος ΑΙΓΙΣ, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιούμε κάθε χρόνο και έναν σημαντικό αριθμό μισθωμένων μέσων. Και οι δύο αυτές κατηγορίες απαιτούν χώρους στάθμευσης, τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης και διαχείρισης επιχειρήσεων.

Το πρώην στρατιωτικό αεροδρόμιο Αγρινίου προσφέρει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα: να δημιουργηθεί μια ενιαία, οργανωμένη βάση που θα συγκεντρώνει κρίσιμες λειτουργίες, βελτιώνοντας τη διαθεσιμότητα των μέσων, μειώνοντας τους χρόνους εκτός επιχειρησιακής δράσης και ενισχύοντας τον συνολικό σχεδιασμό.

Παράλληλα, επιδιώκουμε να αναπτυχθεί ένα ευρύτερο οικοσύστημα αεροπορικής υποστήριξης και τεχνογνωσίας, που θα επιτρέψει στη χώρα να μην εξαρτάται αποκλειστικά από εξωτερικούς παρόχους, αλλά να αποκτήσει εγχώρια ικανότητα συντήρησης και υποστήριξης. Δεν πρόκειται επομένως μόνο για μια νέα υποδομή αλλά για μια επένδυση στην επιχειρησιακή αυτονομία, την ανθεκτικότητα του μηχανισμού και την αναβάθμιση της χώρας σε έναν τομέα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.