Σίγουρα σας έχει τύχει να πέσετε με τα μούτρα στα γλυκά ή στο πρόχειρο φαγητό μετά από μια δύσκολη μέρα, όχι όμως να επιλέξετε να φάτε μια σαλάτα εάν νιώθετε συναισθηματικά φορτισμένοι.

Έχουμε εμπειρικά διαπιστώσει ότι το στρες μάς σπρώχνει στην ανθυγιεινή διατροφή, όμως τώρα οι επιστήμονες έχουν στα χέρια τους τεκμήρια για τις βιολογικές διεργασίες που ενθαρρύνουν αυτή τη συμπεριφορά.

Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Neuron, όταν βιώνουμε στρες, ακόμη και σε ήπια επίπεδα, η επιθυμία για γευστικό φαγητό υπερισχύει της λογικής σκέψης να φάμε υγιεινά επειδή το σήμα που αποστέλλει ο εγκέφαλος όσον αφορά το πρώτο είναι πιο ισχυρό από τις αγαθές μας προθέσεις.

Η διαπίστωση αυτή προέκυψε βάσει λειτουργικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (fMRI) που πραγματοποίησαν οι ερευνητές σε 51 άτομα.

Ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να επιλέξουν μεταξύ διαφόρων τροφών ενώ οι ερευνητές παρακολουθούσαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα με τη βοήθεια του μαγνητικού τομογράφου, ώστε να διαπιστωθεί πώς η διαδικασία λήψης αποφάσεων επηρέαζε τον εγκέφαλό τους.

Οι συγκεκριμένοι συμμετέχοντες επιλέχθηκαν επειδή είχαν δηλώσει προηγουμένως την πρόθεσή τους να διάγουν ένα υγιεινό τρόπο ζωής, είχαν όμως παραδεχθεί ότι ορισμένες φορές κάνουν ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές.

Πριν ξεκινήσει το πείραμα, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να βαθμολογήσουν ορισμένες τροφές ως νόστιμες ή υγιεινές ώστε να γνωρίζουν οι ερευνητές τις ατομικές τους προτιμήσεις και να αξιολογήσουν πιο αντικειμενικά τις επιλογές τους.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Οι 29 από αυτούς έπρεπε να υποβληθούν σε ένα στρεσογόνο ερέθισμα –συγκεκριμένα να βουτήξουν το χέρι τους σε παγωμένο νερό– όταν κοιτούσαν τις φωτογραφίες με τις τροφές. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου.

Οι απεικονίσεις έδειξαν αυξημένη ενεργοποίηση σε τρεις περιοχές του εγκεφάλου, με την αλληλεπίδραση μεταξύ τους να μεταβάλλεται όταν οι συμμετέχοντες έπρεπε να επιλέξουν κάποια από τις τροφές.

Οι συμμετέχοντες στην ομάδα του παγωμένου νερού επέλεξαν σε περισσότερες περιπτώσεις τις νόστιμες αλλά ανθυγιεινές τροφές.

Οι επικρατούσες θεωρίες εξηγούν τέτοιου είδους συμπεριφορές με βάση την επίδραση της κορτιζόλης, η οποία αποκαλείται συχνά «ορμόνη του στρες».

Στην εν λόγω μελέτη ο ρόλος της ορμόνης φάνηκε να είναι εμφανής αλλά όχι καθοριστικός ως μεμονωμένος παράγοντας για την υπερφαγία λόγω στρες.