Ενοίκιο:Σε μία περίοδο που το θέμα της πρώτης κατοικίας αναστατώνει πολλούς, επαναφέρουμε στην εποικαιρότητα τηνέρευνα που φέρει τον τίτλο: «Χωρο-κοινωνικές επιπτώσεις της Airbnb βραχυπρόθεσμης μίσθωσης ακινήτων στην πόλη της Αθήνας».
Αυτό που παρατηρείται είναι το γεγονός ότι: «Ενώ οι μισθολογικές απολαβές των εργαζομένων στην Ελλάδα παραμένουν καθηλωμένες (σημειώνοντας πτώση 0,3% το 2018 στον ιδιωτικό τομέα), τα ενοίκια στην Αττική τρέχουν σε ανοδική πορεία με ρυθμούς 10% μέσα στο 2019. Αποτέλεσμα, ένα διαμέρισμα περίπου 100 τετραγωνικά σε προάστιο της Αττικής να ενοικιάζεται από 650 ώς 850 ευρώ το μήνα, όταν ο μέσος μισθός του ιδιωτικού τομέα είναι 921,53 ευρώ μικτά (λιγότερο από 740 ευρώ καθαρά)».

Την ίδια στιγμή «Οι κτηματομεσίτες ζητάνε από την Πολιτεία να λάβει μέτρα για «να περιορίσει τις κοινωνικές συνέπειες του υψηλού κόστους ακινήτων», όπως για παράδειγμα «η ανασύσταση ενός φορέα κοινωνικής στέγασης που απουσιάζει μετά την κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας».
Το φαινομενικά παράδοξο να υιοθετούν αιτήματα υπέρ της επιστροφής σε κάποια μορφή κράτους πρόνοιας οι εκπρόσωποι των πλέον ανταγωνιστικών επιχειρηματικών κλάδων εξηγείται, αν λάβουμε υπόψη ότι το ιδιωτικό κεφάλαιο πάντοτε παρασιτούσε εις βάρος του Δημοσίου, απομυζώντας επιδοτήσεις, πόρους και υποδομές.

Παρατηρείται έντονη Κερδοσκοπία
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές σε πρόσφατη δημοσίευση στην αγγλόφωνη ακαδημαϊκή επιθεώρηση «Urban Research And Practice», οι επιπτώσεις της βραχυπρόθεσμης μίσθωσης ακινήτων είναι πολλαπλές και αντιφατικές, με την άνοδο τον ενοικίων να είναι μόνο μία από αυτές.

«Η Airbnb και αντίστοιχες πλατφόρμες δεν προσέφεραν μόνο στρατηγικές επιβίωσης για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα, αλλά και ευκαιρίες για κερδοσκοπία επί της γης και των ακινήτων, για τα ανώτερα στρώματα, κτηματομεσιτικές εταιρίες και επενδυτές που δραστηριοποιούνται στον αναδυόμενο τομέα της αγοράς βραχυπρόθεσμης μίσθωσης», γράφουν, προσθέτοντας ότι ο τομέας αυτός έχει μεγαλύτερα περιθώρια κερδοσκοπίας, λόγω και της υψηλής φοροδιαφυγής.

Υπερ-τουρισμός
Ολόκληρες περιοχές της Αθήνας αλλάζουν χαρακτήρα, οι παλιοί κάτοικοι εκτοπίζονται, ενώ οι πρακτικές του «υπερ-τουρισμού» μετατρέπουν συνοικίες σε μονοκαλλιέργειες υπηρεσιών για τους τουρίστες.Ο Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, διδάκτορας Αστικής Κοινωνικής Γεωγραφίας, από τους συντάκτες της έρευνας δηλώνει: «Έχουμε καταγράψει κινητοποιήσεις, π.χ. οι διαμαρτυρίες των ΕΛΜΕ για τη δυσκολία των εκπαιδευτικών να νοικιάσουν σπίτι σε νησιά με υψηλό τουρισμό ή των φοιτητών που δεν βρίσκουν στέγη σε πόλεις όπως το Ρέθυμνο και τα Χανιά, διαδήλωση στο Κουκάκι ενάντια στο Airbnb κ.ά. Όμως για την ώρα παραμένουν σε επίπεδο διαμαρτυρίας και όχι συλλογικής διεκδίκησης».

Ο ίδιος ερμηνεύει την έλλειψη ενός συγκροτημένου κινήματος για τη στέγη στην Ελλάδα με ιστορικούς όρους: «Οι αιτίες χρονολογούνται σε βάθος δεκαετιών. Η Ελλάδα μέχρι πρόσφατα είχε από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης πανευρωπαϊκά. Μειώθηκαν δραστικά την περίοδο της κρίσης, αλλά πάλι δεν είναι στο επίπεδο άλλων χωρών».

Προτάσεις
Όπως παραδέχεται, «δεν υπάρχει κάποιο λαμπρό συνολικό παράδειγμα αντιμετώπισης της ακριβής στέγης στην Ευρώπη. Υπάρχουν μοντέλα κοινωνικής στέγης, συλλογικής ιδιοκτησίας, συνεταιριστικές κατοικίες, αξιοποίηση των κενών κτιρίων, που στην Ευρώπη δοκιμάζονται χρόνια, αλλά εδώ είναι σχεδόν ανύπαρκτα.Πρόσφατα ο Δήμος του Βερολίνου αγόρασε 6.000 διαμερίσματα από ιδιωτικές εταιρείες για να τα εντάξει σε προγράμματα κοινωνικής κατοικίας. Δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε τον Δήμο Αθηναίων να ξοδεύει εκατομμύρια για να αγοράσει ακίνητα ιδιωτών. Όμως μια λύση θα ήταν η αξιοποίηση των πολλών κενών κτιρίων».

Μια λύση που προτείνουν οι ερευνητές είναι: «Νόμοι για τη βραχυχρόνια μίσθωση να μη βάζουν μόνο ποσοτικούς και χρονικούς περιορισμούς (π.χ. μέχρι δύο διαμερίσματα ανά ΑΦΜ και μέχρι 90 ή 60 μέρες τον χρόνο, μέτρο που ωστόσο δεν εφαρμόστηκε), αλλά να λαμβάνουν υπόψη και τη χωρική διάσταση, που απουσιάζει σχεδόν παντελώς.

Όταν τα ενοίκια στο κέντρο της Αθήνας αυξήθηκαν 30% τη διετία 2016-18 (στοιχεία Re-Max), όταν σε γειτονιές που θεωρούνται λαϊκές όπως το Αιγάλεω και η Καισαριανή τα ενοίκια καλπάζουν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς (ετήσια αύξηση 34% και 31% αντίστοιχα σύμφωνα με το spitogatos.gr), τότε είναι φανερό ότι οι δήμοι, οι γειτονιές, τα κινήματα πόλης οφείλουν να πάρουν δυναμικά θέση».

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις