Υπερπτήσεις Αιγαίο: Σε αλλεπάλληλες υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά προχώρησαν μαχητικά αεροσκάφη της Τουρκικής πολεμικής αεροπορίας, την ώρα που οι στρατιωτικές επιτροπές των Ελλάδας- Τουρκίας συζητούν στην Αθήνα τα ΜΟΕ για τη μείωση της έντασης στο Αιγαίο.

Συγκεκριμένα, ζεύγος τουρκικών F-16, λίγο πριν τις 2 το μεσημέρι, πέταξε διαδοχικά σε ύψος 24.000 ποδών πάνω από τους Λειψούς, τους Αρκιούς και το Αγαθονήσι. Νωρίτερα, στις 11 το πρωί, πάνω από τις Οινούσσες και τη Παναγιά είχαν πέταξαν άλλα δύο τουρκικά F-16. Τα τούρκικα αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά.

Όπως όλα δείχνουν, η Άγκυρα δεν δείχνει καμία διάθεση αποκλιμάκωσης και συνεχίζει τη ίδια επιθετική τακτική στο Αιγαίο αλλά και εμπρηστική ρητορική. Οι υπερπτήσεις από την αρχή του χρόνου, δηλαδή σε ένα δίμηνο, έχουν φτάσει τις 97 ενώ όλη τη χρονιά πέρυσι ήταν 124.

Ο προηγούμενος γύρος συνομιλιών μεταξύ στρατιωτικών επιτροπών για τα ΜΟΕ πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα, μεταξύ 17 και 21 Ιουνίου, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις εκλογές στην Ελλάδα. Είχε προηγηθεί ανάλογη συνάντηση μεταξύ των στρατιωτικών επιτροπών των δύο χωρών στην Αθήνα, από τις 20 έως τις 25 Μαΐου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις συναντήσεις αυτές οι δύο πλευρές κατέληξαν να επεξεργάζονταν ένα κείμενο 20 σημείων. Οι συνομιλίες «πάγωσαν» μετά την υπογραφή του μνημονίου της Άγκυρας με την κυβέρνηση Αλ Σάρατζ της Τρίπολης, για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.

ΜΟΕ σε κλίμα έντασης και προκλήσεων

Η επανεκκίνηση των ΜΟΕ πραγματοποιείται μέσα σε κλίμα περιρρέουσας έντασης, με την τουρκική πλευρά (τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Χουλουσί Ακάρ κ.ά.) να μην παραλείπει να μας υπενθυμίζει όλες εκείνες τις πάγιες τουρκικές αξιώσεις (την αμφισβήτηση του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί σειράς νησιών και βραχονησίδων κ.ά.), ενώ παράλληλα απαιτεί «να μπει στον πάγο» και το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από τις αρχές του έτους έως και τις 13 Φεβρουαρίου η Τουρκία προχώρησε σε συνολικά 837 παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου (ΕΕΧ).

Συγκριτικά, κατά το αντίστοιχο διάστημα του 2019, οι παραβιάσεις του ΕΕΧ δεν είχαν ξεπεράσει τις 413. Ενα πρόσθετο στοιχείο, που όμως προβληματίζει, είναι και εκείνο των υπερπτήσεων τουρκικών πολεμικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά που έχουν επίσης πολλαπλασιαστεί. Από τις αρχές του φετινού έτους έως και τις 13 Φεβρουαρίου οι υπερπτήσεις εθνικού εδάφους ανήλθαν σε 92. Συγκριτικά, ακριβώς το ίδιο χρονικό διάστημα πέρυσι, εκείνες δεν είχαν ξεπεράσει τις… 7.

Και μπορεί η επιδίωξη της τουρκική πλευράς να είναι να ανοίξει στις συζητήσεις αυτές όλο το φάσμα των ελληνοτουρκικών, ωστόσο θέση της ελληνικής πλευράς στις προηγούμενες συναντήσεις ήταν η συζήτηση μεταξύ των στρατιωτικών επιτροπών να παραμείνει σε θέματα που αφορούν την εφαρμογή του μνημονίου Παπούλια – Γιλμάζ.

Η ελληνική πλευρά θα προτείνει μεταξύ άλλων την ενεργοποίηση τηλεφωνικής γραμμής ανάμεσα στο Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας στη Λάρισα και στην τουρκική διοίκηση τακτικής αεροπορίας στο Εσκί Σεχίρ, με σκοπό την άμεση επικοινωνία σε περίπτωση σοβαρής εμπλοκής στον αέρα και τη δυνατότητα επίλυσης πιθανών επεισοδίων στον Έβρο σε επίπεδο τοπικών διοικήσεων. Επίσης, θα επαναλάβει ότι η Τουρκία πρέπει να σταματήσει τις συνεχείς παραβιάσεις του Εθνικού Εναερίου Χώρου, τις παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων και τις υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά.

Παναγιωτόπουλος: Καμία πρόοδος στα ΜΟΕ αν συνεχιστούν οι προκλήσεις

Μήνυμα προς την Άγκυρα ότι δεν θα υπάρξει πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) εάν συνεχιστούν οι υπερπτήσεις στο Αιγαίο έστειλε ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, σε δηλώσεις του την Κυριακή από την Καβάλα: «Όπως ξέρετε, αυτές τις μέρες ξεκινά ο διάλογος για τα ΜΟΕ. Αυτό που είπα, και είναι γνωστό στον ομόλογό μου, τον Τούρκο Υπουργό Αμυνας Χουλουσί Ακάρ, είναι ότι για να έχει νόημα αυτός ο διάλογος πρέπει να συνοδεύεται και από συμπεριφορές που κατατείνουν στη μείωση των εντάσεων στην περιοχή. Και αυτό εξαρτάται και από τις προθέσεις της γείτονος», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παναγιωτόπουλος και πρόσθεσε:

«Επομένως, αν επιδείξουμε όλοι τη σωστή συμπεριφορά θα έχει νόημα ο διάλογος για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και την ίδια την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης. Αν, από τη μία συζητάμε, και από την άλλη έχουμε όλα αυτά με τις υπερπτήσεις και τις παραβιάσεις στο Αιγαίο, τότε δεν θα υπάρξει η πρόοδος, που όλοι θα θέλαμε να υπάρξει». «Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, πως χθες δεν είχαμε καμία παραβίαση στον εθνικό εναέριο χώρο. Δεν ξέρω αν πρόκειται, βέβαια, για σύμπτωση ή αν έχει πειστεί ο ομόλογός μου, θα δούμε. Ο διάλογος πάντως συνεχίζεται πρέπει να γίνεται ακόμα και σε περιόδους έντασης, καλό κάνει κακό δεν κάνει», κατέληξε στη δήλωσή του ο υπουργός Άμυνας.

Υπενθυμίζεται ότι πριν από την έναρξη του νέου κύκλου συζητήσεων για τα ΜΟΕ, υπήρξε και κατ’ ιδίαν συνάντηση των υπουργών Άμυνας των δύο χωρών, Νίκου Παναγιωτόπουλου και Χουλουσί Ακάρ στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, στις 12 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκεια της συναντήσεώς του με τον κ. Ακάρ, ο κ. Παναγιωτόπουλος τόνισε τη σημασία των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και την ανάγκη η Τουρκία να απέχει από ενέργειες που τροφοδοτούν την ένταση. Επρόκειτο για τη δεύτερη συνάντηση των δύο υπουργών, καθώς είχαν συναντηθεί ξανά στις 15 Οκτωβρίου.

Στις 10 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο των τακτικών πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας, αντιπροσωπείες των δύο χωρών με επικεφαλής, τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβη Θεμιστοκλή Δεμίρη, και τον υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, πρέσβη Σεντάτ Ονάλ, συναντήθηκαν στην Άγκυρα.

Αρνείται συνάντηση με Τσαβούσογλου ο Δένδιας

Ενδεικτικές της δυσκολίας του εγχειρήματος είναι και οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην ΕΡΤ πως υπό τις παρούσες συνθήκες είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη η πραγματοποίηση μιας συνάντησης με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου. Ο λόγος είναι ότι μια τέτοια συνάντηση θα πρέπει να αποτυπώνει μια προσπάθεια εξομάλυνσης της έντασης και όχι επιβεβαίωση του τεταμένου κλίματος.

Μάλιστα ο κ. Δένδιας επεσήμανε αυτήν την πτυχή την ώρα που είναι και γνωστές είναι οι φιλικές σχέσεις του σε προσωπικό επίπεδο με τον κ. Τασούσογλου και παράλληλα είναι καλεσμένος και θα μετάσχει στο διπλωματικό Φόρουμ της Αττάλειας στα τέλη Μαρτίου. Κατά πολλούς, εφόσον η συζήτηση για τα ΜΟΕ εξελιχθεί ομαλά και ταυτόχρονα ακολουθήσει κύκλος επαφών σε επίπεδο γενικών γραμματέων των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για συνάντηση σε υψηλότερο επίπεδο ή ακόμα και σε επίπεδο κορυφής.

Τα «αγκάθια» του διαλόγου

Ωστόσο, η Άγκυρα επιμένει σε κινήσεις αμφισβήτησης, καθώς καθημερινά σημειώνονται δεκάδες υπερπτήσεις τουρκικών αεροσκαφών πάνω από τον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας. Παράλληλα, η κυβέρνηση Ερντογάν δείχνει να επαναφέρει διαρκώς στο τραπέζι των συζητήσεων ένα αίτημα προς την ελληνική πλευρά, το οποίο πρακτικά δεν μπορεί να εφαρμοστεί: να πιέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Αναστασιάδη, ώστε να αναστείλει το πρόγραμμα των γεωτρήσεων της Λευκωσίας εντός της υφαλοκρηπίδας, αλλά και μέσα στην κυπριακή ΑΟΖ.

Ταυτόχρονα, η επικείμενη ανάρτηση από πλευράς της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ του «επίσημου» χάρτη με τις συντεταγμένες θαλάσσιας δικαιοδοσίας που ορίζει το Μνημόνιο Συνεργασίας Άγκυρας – Τρίπολης, δυναμιτίζει ακόμη περισσότερο το κλίμα ανάμεσα στις δύο χώρες. Καλά πληροφορημένες πηγές εκτιμούν πως η Τουρκία επιδιώκει, μέσω της εξέλιξης αυτής, να δημιουργήσει ένα οιονεί τετελεσμένο γεγονός στην Ανατολική Μεσόγειο, «πατώντας» πάνω στη συμφωνία Ερντογάν – Σάρατζ που είχε υπογραφεί στις 27 Νοεμβρίου 2019.

Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε αναβάθμιση της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης, καθώς ο χάρτης θαλασσίων ζωνών θα αποκτούσε χαρακτήρα επίσημου εγγράφου στις βάσεις δεδομένων του ΟΗΕ, ενδεχόμενο στο οποίο η ελληνική πλευρά έχει δηλώσει ρητά ότι αντιτίθεται, με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκο Δένδια, να ζητά από τον ΟΗΕ να μην προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση και να υπογραμμίζει τον αυθαίρετο και άκυρο χαρακτήρα της συγκεκριμένης συμφωνίας.

Ακολουθήστε το Flash.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις