Διαστάσεις λαμβάνει στην Ελλάδα το φαινόμενο του διαδικτυακού εκβιασμού με «ροζ» περιεχόμενο. Θύματα είναι κυρίως γυναίκες. Ενδεικτικό της ανησυχητικής αυτής εξέλιξης είναι ότι η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, μόνο το 2018, εξιχνίασε 492 τέτοιες καταγγελίες.

Σε σχετικό ρεπορτάζ του ANT1, γίνεται εκτενής αναφορά στο λεγόμενο sextortion. Στην περίπτωση αυτή, ο θύτης δημοσιοποιεί φωτογραφίες ή βίντεο με ερωτικές στιγμές εν αγνοία του θύματος, με οικονομικά κίνητρα ή πρόθεση εκδίκησης, την ώρα που τα θύματα βιώνουν μια πραγματική κακοποίηση.

Πού και πώς μπορεί να συμβεί

Οι διαδικτυακοί δράστες προσεγγίζουν τα θύματά τους, συνήθως, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (π.χ., Facebook, Twitter), παριστάνοντας συνομήλικους του ιδίου ή του αντιθέτου φύλου ή οικειοποιώντας την ταυτότητα ενός ελκυστικού άνδρα ή μίας ελκυστικής γυναίκας. Κατά τη διάρκεια της μεταξύ τους επικοινωνίας και των συνομιλιών που αναπτύσσουν, αφού αποκτήσουν την εμπιστοσύνη των θυμάτων και τα κάνουν να αισθανθούν όμορφα και οικεία, αξιώνουν υλικό ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (φωτογραφίες ή και βίντεο). Αφού παραλάβουν το σχετικό υλικό, στη συνέχεια, οι διαδικτυακοί δράστες, υπό την απειλή να δημοσιεύσουν το υλικό στο διαδίκτυο ή να το αποστείλουν στο οικείο περιβάλλον των θυμάτων, αποκαλύπτουν τους πραγματικούς τους σκοπούς, που είναι κυρίως σεξουαλικού ή και οικονομικού ενδιαφέροντος. Ειδικότερα, οι δράστες απαιτούν είτε την παραγωγή πρωτότυπου υλικού πορνογραφίας (φωτογραφίες ή και βίντεο με πορνογραφικό περιεχόμενο) είτε την κατ’ ιδίαν συνάντηση με τα θύματά τους είτε την καταβολή κάποιου σημαντικού χρηματικού ποσού.

Τι μπορείς να κάνεις αν πέσεις θύμα σεξουαλικού εξαναγκασμού και εκβιασμού;

Πολλά από τα περιστατικά σεξουαλικού διαδικτυακού εκβιασμού και εξαναγκασμού δεν καταγγέλλονται στις αρμόδιες Αρχές, είτε γιατί τα θύματα αισθάνονται ντροπή για το υλικό που κλήθηκαν να παράγουν είτε γιατί δε γνωρίζουν ότι έχει διαπραχθεί έγκλημα σε βάρος τους. Για τον λόγο αυτό, η πανευρωπαϊκή εκστρατεία ενημέρωσης «Say No!» απευθύνεται σε άτομα που στοχοποιούνται από επιτήδειους και συμβουλεύει: «Μην ενδώσετε, πληρώνοντας τον εκβιασμό και μην αισθάνεστε ντροπή να το καταγγείλετε στις αρμόδιες Αρχές επιβολής του νόμου (Αστυνομικές Αρχές)».

Σε περίπτωση που έχετε πέσει θύμα διαδικτυακού σεξουαλικού εξαναγκασμού και εκβιασμού, προτείνεται όπως ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα:

  • Διατηρήστε τη ψυχραιμία σας
  • Μην αποστείλετε άλλο υλικό ή καταβάλετε οποιοδήποτε χρηματικό ποσό και διακόψτε κάθε επικοινωνία με τον δράστη
  • Μην διαγράψετε τα αποδεικτικά στοιχεία
  • Κρατήσετε στιγμιότυπα οθόνης (screenshots) των αποδεικτικών στοιχείων (π.χ., συνομιλίες, e-mail)
  • Xρησιμοποιήστε τα ενσωματωμένα εργαλεία αναφοράς και καταγγελιών του μέσου κοινωνικής δικτύωσης, στο οποίο έχετε πέσει θύμα
  • «Μπλοκάρετε» το διαδικτυακό δράστη
  • ΜΗΝ ΦΟΒΑΣΤΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΤΕ! Αναφέρετε το συμβάν στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή καλέστε για άμεση βοήθεια και καθοδήγηση, στη δωρεάν ανώνυμη Γραμμή Βοήθειας (Helpline) και Καταγγελιών (Hotline) 1480.

Πώς να αποφύγετε να γίνετε θύμα διαδικτυακού σεξουαλικού εξαναγκασμού και εκβιασμού:

  • Ενεργοποιήστε τις ρυθμίσεις απορρήτου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο Διαδίκτυο
  • Αποφύγετε αιτήματα φιλίας από αγνώστους/ες και μην επικοινωνείτε με άτομα στο Διαδίκτυο, τα οποία δεν γνωρίζετε προσωπικά
  • Μην μοιράζεστε/κοινοποιείτε προσωπικές πληροφορίες, φωτογραφικό υλικό ή άλλο περιεχόμενο σε άτομα εκτός του φιλικού σας πλαισίου
  • Μην μοιράζεστε/στέλνετε υλικό (π.χ., εικόνες, βίντεο) ευαίσθητου περιεχομένου στο διαδίκτυο ή συμμετέχετε σε σεξουαλική συμπεριφορά μέσω web καμερών
  • Μην ανοίγετε συνημμένα αρχεία και συνδέσμους από άτομα που δεν γνωρίζετε
  • Απενεργοποιήστε τις ηλεκτρονικές σας συσκευές και τις web κάμερες, όταν δεν τις χρησιμοποιείτε
  • Ενημερωθείτε για τους κινδύνους στο Διαδίκτυο και μάθετε πώς να τους αντιμετωπίσετε με ασφάλεια και υπευθυνότητα.