Η Χούντα... πάνω από το Ηράκλειο - Η πρώτη πορεία

Η Χούντα... πάνω από το Ηράκλειο - Η πρώτη πορεία
Λίγες ώρες μετά την επιβολή της χούντας, την 21η Απριλίου 1967, ένα στρατιωτικό αεροπλάνο πετά πάνω από την πόλη του Ηρακλείου πετώντας φέιγ βολάν, με συνθήματα υπέρ του πραξικοπήματος, καλώντας τους πολίτες να συμμορφώνονται στο νέο καθεστώς...

Το ντοκουμέντο, ένα φιλμ των 8mm, κινηματογράφησε ο Steve Burre, αξιωματικός της τότε αμερικανικής βάσης των Γουρνών.

Εκείνη την πρώτη ημέρα της δικτατορίας στο Ηράκλειο οργανώθηκε και η πρώτη αντιδικτατορική διαδήλωση σε όλη την Ελλάδα! Ήταν η μόνη που έγινε το πρώτο 24ωρο. Τις λεπτομέρειες εκείνης της λαμπρής αλλά άγνωστης - για τους πολλούς και στις λεπτομέρειές της- διαδήλωσης περιέγραψε στο Candianews με κείμενό του ο νομικός (φοιτητής τότε) Δημήτρης Ξυριτάκης

"Το Ηράκλειο μπορεί να υπερηφανευθεί ότι είναι η ΜΟΝΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ , η οποία, από την πρώτη κιόλας ημέρα επιβολής του καθεστώτος, προέβαλε μαζική και ενεργό αντίσταση στη χούντα. Το γεγονός δεν είναι , όσο θα έπρεπε, γνωστό και αξίζει να το περιγράψουμε με κάθε συντομία:

Ήδη από τις απογευματινές ώρες της 21ης Απριλίου 1967 μερικές εκατοντάδες Ηρακλειωτών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους νέοι, συγκεντρώθηκαν αυθόρμητα στην Πλατεία Ελευθερίας και άρχισαν να βροντοφωνάζουν συνθήματα υπέρ της δημοκρατίας και κατά της χούντας.

Στους χωροφύλακες που τους κάλεσαν, - με αρκετή αμηχανία πρέπει να πούμε- να απομακρυνθούν, απάντησαν με καθιστική διαμαρτυρία . Επειδή ο διοικητής της χωροφυλακής Σαβιολάκης, γνωστός από την αντιστασιακή του δράση στην κατοχή, θεωρείτο αξιωματικός δημοκρατικών αρχών, ο τότε φρούραρχος Απόστολος Τζουβελέκης αποφάσισε να στείλει δύο λόχους στρατιώτες – μαθητές της ΣΕΑΠ- για την καταστολή της διαδήλωσης.

Οι στρατιώτες με πλήρη πολεμική εξάρτυση και με τα τουφέκια τους γεμάτα σφαίρες και τις λόγχες επί των όπλων κατέφθασαν στην Πλατεία Ελευθερίας και άρχισαν να κινούνται προς το μέρος των διαδηλωτών.

Οι διαδηλωτές κινήθηκαν προς το Μεϊντάνι και λίγο αργότερα , όταν άρχισε να νυκτώνει, προς το Καμαράκι. Στο σημείο αυτό στήθηκαν οδοφράγματα από καφάσια και έπιπλα (τραπέζια, καρέκλες) στα οποία έβαλαν φωτιά.

Το βίντεο - ντοκουμέντο



Καθώς τα πνεύματα γίνονταν όλο και πιο θερμά άρχισαν να γίνονται συμπλοκές μεταξύ των διαδηλωτών και των ένοπλων στρατιωτών, οι οποίοι, προ του κινδύνου να αφοπλισθούν από το εξαγριωμένο πλήθος, άρχισαν να πυροβολούν αρχικά στον αέρα και αργότερα στο ψαχνό.

Κάποιος νέος διαδηλωτής ονόματι Άγγελος Τσαγκαράκης τραυματίσθηκε σοβαρά στο μηρό από σφαίρα.

Ανάμεσα στους διαδηλωτές διακρίνονταν τα πρόσωπα γνωστών νέων της προδικτατορικής ΕΔΗΝ όπως ο Γιάγκος Σκουλάς, ο Αναστάσιος Μαρματάκης, ο Ηρακλής Ξενικάκης, οι Μάριος και Κάτια Ιωαννίδη, Μιχάλης Γιαννακάκης, Δημήτριος Καλαιτζάκης, ο προαναφερόμενος Άγγελος Τσαγκαράκης και άλλοι πολλοί.

Αυτοί οι τελευταίο όμως συνελήφθησαν για να παραπεμφθούν τον Σεπτέμβρη του 1967 στο Έκτακτο Στρατοδικείο Χανίων, το οποίο με την με αριθμό 62/1967 απόφασή του τους καταδίκασε όλους σε ποινές φυλάκισης τριών ετών τον καθένα . πλην του Τσαγκαράκη, του οποίου ανέβαλε τη δίκη εξ αιτίας του σοβαρού τραυματισμού του.

Επακολούθησαν και άλλες πράξεις αντίστασης για τις οποίες το Έκτακτο Στρατοδικείο Χανίων χρειάστηκε να επιβάλει βαριές και ενίοτε εξοντωτικές ποινές σε συμπολίτες μας.

Λίγες ημέρες μετά τη δικτατορία , στη διάρκεια της Μεγαλοβδομάδας 15 περίπου νέοι, κατά το πλείστον φοιτητές του Συλλόγου Κρητών Σπουδαστών, που προέρχονταν από το χώρο της ΕΔΗΝ και της Νεολαίας Λαμπράκη, συναντήθηκαν μυστικά στο εκκλησάκι της Αγίας Ειρήνης και αποφάσισαν να οργανωθούν σε κοινή δράση εναντίον της δικτατορίας.

Πρώτος καρπός της απόφασης αυτής υπήρξε η διανομή χιλιάδων αυτοσχέδιων προκηρύξεων αντιδικτατορικού περιεχομένου στις αμέσως επόμενες ημέρες. Από τους μετασχόντες στη συνάντησή μας αυτή μπορώ να θυμηθώ σήμερα τα ακόλουθα πρόσωπα: Νίκος Γιανναδάκης,Κώστας και Χρήστος Κληρονόμος, Γιώργος Δραμουντάνης, Κώστας Καρυωτάκης, Κώστας Γιούργος, και ο υποφαινόμενος.

Δυστυχώς δεν υπήρξε άλλη συνέχεια της πρωτοβουλίας αυτής γιατί δεν υπήρξε συμφωνία ως προς το είδος την μορφή του αγώνα, αν δηλαδή θα έπρεπε να διεξαχθεί αποκλειστικά με πολιτικά μέσα (προκηρύξεις, μυστικές συναντήσεις κ.λ.π) ή να περιλαμβάνει και δυναμικές ενέργειες όπως ρίψη αυτοσχέδιων βομβών, πράξεις δολιοφθοράς και γενικά ότι θα αποκαλούσαμε σήμερα «ένοπλη προπαγάνδα» .

Στη διάρκεια του 1967 το Ηράκλειο γνώρισε έντονα τη δράση και των δύο προαναφερόμενων μορφών αντίστασης:

ης ΠΑΜ Νέων Ηρακλείου και της ΔΕΚΑ Κρήτης. Η δράση όμως και των δύο οργανώσεων, αν και εντυπωσιακή σε ένταση και αποτελεσματικότητα ως προς τους τιθέμενους στόχους δεν κράτησε για πολύ.

Ο ενθουσιασμός των μελών τους, συνδυαζόμενος με την προσδοκία της επικείμενης πτώσης του καθεστώτος καθώς και η παντελής έλλειψη συνωμοτικής πείρας είχε αποτέλεσμα να εξαρθρωθούν τελείως και οι δύο οργανώσεις ύστερα από ολιγόμηνη δράση.
 
Πηγή: Candia News