Η «κόπωση των ειδήσεων»: Γιατί όλο και περισσότεροι κλείνουν το κινητό τους το πρωί

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται πως απομακρύνονται από τη συνήθεια να ελέγχουν τις ειδήσεις μόλις ξυπνήσουν, καθώς η συνεχής ροή αρνητικών γεγονότων δημιουργεί ένα αίσθημα ψυχικής εξάντλησης.

Η λεγόμενη «κόπωση από τις ειδήσεις» (news fatigue) αποτελεί πλέον παγκόσμιο φαινόμενο, με πολλούς ανθρώπους να περιγράφουν την καθημερινή ενημέρωση ως ένα ασταμάτητο κύμα κρίσεων, πολέμων, καταστροφών και αρνητικών εξελίξεων.

Η υπερβολική ενημέρωση οδηγεί στην αποφυγή

Σύμφωνα με την Έκθεση Ψηφιακών Ειδήσεων 2025 του Reuters Institute, περίπου το 40% των ανθρώπων παγκοσμίως δηλώνει ότι αποφεύγει τις ειδήσεις τουλάχιστον περιστασιακά — το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Σε ορισμένες χώρες, όπως ο Καναδάς, το ποσοστό αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Οι περισσότεροι αναφέρουν ότι η συνεχής έκθεση στην επικαιρότητα τους προκαλεί άγχος, κακή διάθεση και την αίσθηση ότι δεν μπορούν να επηρεάσουν τα γεγονότα που παρακολουθούν.

Το αποτέλεσμα είναι ότι αρκετοί επιλέγουν να προστατεύσουν τον εαυτό τους μειώνοντας την επαφή τους με την ενημέρωση, ιδιαίτερα μέσω κινητού τηλεφώνου και κοινωνικών δικτύων.

Ο εγκέφαλος δεν είναι φτιαγμένος για μια παγκόσμια κρίση κάθε λεπτό

Ο ψυχολόγος Άλι Τζασέμι από το Πανεπιστήμιο Wilfrid Laurier εξηγεί ότι η αποφυγή ειδήσεων δεν σημαίνει απαραίτητα αδιαφορία για την κοινωνία ή την πολιτική. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του εγκεφάλου απέναντι σε έναν υπερβολικό όγκο πληροφοριών.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξελίχθηκε ώστε να εντοπίζει κινδύνους και να αντιδρά γρήγορα σε απειλές. Αυτή η τάση, γνωστή ως «αρνητική προκατάληψη» (negativity bias), κάνει τους ανθρώπους να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στα αρνητικά γεγονότα και να τα θυμούνται περισσότερο.

Το πρόβλημα είναι ότι ο εγκέφαλος παραμένει ουσιαστικά ίδιος, ενώ ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνουμε πληροφορίες έχει αλλάξει δραματικά.

Στο παρελθόν, οι κίνδυνοι ήταν άμεσοι και τοπικοί. Σήμερα, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ένας άνθρωπος μπορεί να πληροφορηθεί για πολέμους, οικονομικές κρίσεις και καταστροφές σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Οι αρνητικοί τίτλοι κερδίζουν την προσοχή

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Human Behaviour ανέλυσε περισσότερους από 105.000 πραγματικούς τίτλους ειδήσεων και εκατομμύρια αλληλεπιδράσεις χρηστών.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο περισσότερες αρνητικές λέξεις περιείχε ένας τίτλος, τόσο αυξανόταν η πιθανότητα κάποιος να κάνει κλικ. Αντίθετα, οι θετικές διατυπώσεις είχαν μικρότερη επίδραση στην προσέλκυση ενδιαφέροντος.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το σώμα συχνά αντιδρά στις αρνητικές ειδήσεις πριν ακόμη ο εγκέφαλος αξιολογήσει αν η πληροφορία είναι πραγματικά σημαντική.

Όταν η ενημέρωση γίνεται πρόβλημα

Οι ερευνητές χρησιμοποιούν πλέον τον όρο «Προβληματική Κατανάλωση Ειδήσεων» (Problematic News Consumption) για να περιγράψουν την υπερβολική ενασχόληση με την επικαιρότητα, όταν αυτή επηρεάζει την καθημερινή ζωή.

Σε αμερικανική μελέτη του 2022, περίπου το 17% των ενηλίκων εμφάνιζε σοβαρά σημάδια αυτού του φαινομένου.

Η συνεχής ανανέωση της ροής ειδήσεων, ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα, μπορεί να δημιουργήσει έναν κύκλο όπου ο χρήστης αναζητά περισσότερη ενημέρωση, αλλά τελικά αισθάνεται περισσότερο στρες και αδυναμία.

Η λύση δεν είναι η αποσύνδεση, αλλά ο έλεγχος

Οι ειδικοί δεν προτείνουν την πλήρη αποχή από τις ειδήσεις. Αντίθετα, προτείνουν μια πιο συνειδητή σχέση με την ενημέρωση:

• συγκεκριμένες ώρες μέσα στην ημέρα για την παρακολούθηση ειδήσεων,
• επιλογή αξιόπιστων και αναλυτικών πηγών,
• περιορισμό της ατελείωτης κύλισης στα κοινωνικά δίκτυα,
• αποφυγή περιεχομένου που στοχεύει κυρίως στον θυμό και την έντονη αντίδραση.

Οι ειδήσεις πιθανότατα δεν θα γίνουν λιγότερο δύσκολες. Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο τις καταναλώνουμε. Ο εγκέφαλος δεν σχεδιάστηκε για να διαχειρίζεται την πίεση μιας παγκόσμιας κρίσης κάθε λίγα λεπτά — μπορεί όμως να μάθει να προσαρμόζεται.