Η Shakira δεν χωράει εύκολα σε κανένα από τα κουτάκια της pop κουλτούρας. Αν τη δεις επιφανειακά, είναι η απόλυτη performer: το «λένε» τα στάδια, τα νούμερα, οι viral αναρτήσεις στα social media, το αθάνατο “Waka Waka” που έγραψε για το Μουντιάλ του 2010, ένα από τα πολύ λίγα τραγούδια που θυμόμαστε από μια ποδοσφαιρική διοργάνωση και το “Dai Dai”, η πρόσφατη «ανάθεση» για το Μουντιάλ του 2026.
Καθόλου άσχημα, θα πεις, για το κορίτσι από την Κολομβία που απορρίφθηκε από τη σχολική χορωδία, επειδή ο δάσκαλος θεώρησε τη φωνή της πολύ δυνατή και περίεργη. Συμμαθητές της έλεγαν ότι ακούγεται σαν κατσίκα. Παρόλα αυτά, αυτό δεν την αποθάρρυνε. Αντίθετα, ατσάλωσε την επιθυμία της να γίνει performer. Από πολύ μικρή ηλικία έστηνε αυτοσχέδιες εμφανίσεις και χόρευε belly dance σε σχολικές εκδηλώσεις, δείχνοντας ότι η σκηνή ήταν το φυσικό της περιβάλλον, ακόμη κι όταν κανείς δεν την έπαιρνε στα σοβαρά.
Η κολομβιανή superstar δεν έγινε ποτέ το καλογυαλισμένο προϊόν των δισκογραφικών και των περιοδικών. Ενώ μπορούσε, δεν κεφαλαιοποίησε ποτέ το success story, ούτε το rags to riches παραμύθι της ζωής της για να σε συγκινήσει. Το λέει σχεδόν κυνικά: έχει περάσει απώλειες, προδοσίες, ρήξεις, δικαστικές μάχες, δημόσιο διασυρμό. Aν κάτι τη διαφοροποιεί από το στερεότυπο της ποπ ντίβας είναι ότι δεν προσπαθεί να κρύψει τα «άπλυτα».
Αντίθετα, δείχνει επίτηδες τις ρωγμές. Κάτω από την επιφάνεια, πίσω από τους προβολείς και τα μικρόφωνα, υπάρχει ένας άνθρωπος που μοιάζει να έχει το μαγικό ραβδάκι, που λειτουργεί διαρκώς στο όριο και κάθε φορά που είναι κοντά στην κατάρρευση αναγεννάται προσωπικά και δημιουργικά. Και εκεί βρίσκεται ίσως η πιο ανθρώπινη, αλλά και πιο δυναμική της πλευρά: δεν πουλάει για τελειότητα, πουλάει επιβίωση.
Η προδοσία που έγινε τραγούδι και παγκόσμιο φαινόμενο
Πιο χαρακτηριστικό όλων, το διαζύγιο με τον Gerard Piqué ήταν η απόλυτη προδοσία που τσαλάκωσε την εικόνα της. Εκεί, αντί να κρυφτεί, έκανε κάτι σχεδόν αντίθετο: μετέτρεψε το προσωπικό της χάος σε δημιουργία. Πάρε για παράδειγμα το “Te Felicito”: «Η πληγή που μου προκάλεσες δεν άνοιξε το δέρμα μου μα μου άνοιξε τα μάτια, που έγιναν κατακόκκινα από το κλάμα που έριξα για σένα».
Ή το “Monotonia”: «Ξαφνικά έγινες άλλος, δεν έδειχνες πια ενδιαφέρον, το χειρότερο είναι ότι δεν έφταιγες εσύ ούτε εγώ, ήταν φταίξιμο της μονοτονίας». Και τελικά δεν κρατήθηκε. «Σου έπεφτα πολλή, γι' αυτό και είσαι με μια σα και του λόγου σου, έγραψε στο εκρηκτικό “Bzrp Music Sessions #53/66”. Δημόσιες εξομολογήσεις με ρυθμό.
Και κάπου εκεί φαίνεται και η πιο edgy πλευρά της: δεν ζητάει άδεια. Ούτε για το συναίσθημα, ούτε για την έκφραση, ούτε για την οργή της. Όταν της είπαν να «μαλακώσει» τους στίχους, η απάντηση ήταν σχεδόν προκλητική: είμαι καλλιτέχνης, είμαι γυναίκα, είμαι πληγωμένη. Δεν είναι ρόλος, είναι στάση. Και αυτό εξηγεί γιατί το κοινό δεν την παρακολουθεί απλώς· την ακολουθεί σαν να βλέπει κάποιον που ζει αυτό που οι άλλοι φοβούνται να παραδεχτούν.
Την ίδια στιγμή, όμως, δεν είναι μια φιγούρα εγκλωβισμένη στο δράμα. Το αντίθετο. Υπάρχει μια σχεδόν πεισματική πειθαρχία πίσω από όλη αυτή την ένταση. Μέσα στο απόλυτο προσωπικό της ναυάγιο, συνέχισε να δουλεύει, να εμφανίζεται, να χτίζει projects, να ανεβαίνει σε set και να δίνει το 110 τοις εκατό, όπως λένε συνεργάτες της. Δεν είναι αντοχή, είναι εμμονή με την επιβίωση.
Κάτι που μας φέρνει στο τελευταίο επεισόδιο αυτής της διαδικασίας κατάρρευσης και αναγέννησης. Πριν από τρία χρόνια είχε βρεθεί στο επίκεντρο της ισπανικής εφορίας και ενός πολύκροτου σκανδάλου φοροδιαφυγής. Η κατάληξη; Θρίαμβος. Πριν μέρες κέρδισε την επιστροφή 55 εκατομμυρίων ευρώ από το ισπανικό δημόσιο. Αυτοί που την έστησαν στον τοίχο στην αρχή της υπόθεσης ήταν πολλοί. Αλλά η Shakira πήρε δύναμη από τα εκατομμύρια των fans, είπε ένα μεγάλο «περιμένετε και θα δείτε» και τελικά καθάρισε το όνομά της πανηγυρικά.
Φιλανθρωπία και η Shakira που ξαναβρίσκει τον εαυτό της
Και μετά έρχεται το άλλο κομμάτι, που συχνά χάνεται μέσα στα άπειρα δημοσιεύματα: η Shakira της προσφοράς στα παιδιά. Μέσα από το Fundación Pies Descalzos έχει στηρίξει χιλιάδες παιδιά παρέχοντας τροφή, εκπαίδευση και κοινωνική υποστήριξη. Δεν πρόκειται για «PR philanthropy», αλλά για οργανωμένο δίκτυο σχολείων και υποστήριξης κοινοτήτων, που η ίδια παρακολουθεί στενά. Εκτός αυτού είναι πρέσβειρα της UNICEF από το 2003, δουλεύοντας σε πολλά προγράμματα για παιδιά, ενώ από το 2006 έχει ιδρύσει το ίδρυμα América Latina en Acción Solidaria που στηρίζει παιδιά στη Λατινική Αμερική.
Στο τέλος, αυτό που μένει δεν είναι ούτε τα νούμερα, ούτε τα ρεκόρ, ούτε καν τα viral diss τραγούδια. Είναι η αίσθηση ότι η Shakira κινείται σαν άτομο που έχει συμφιλιωθεί με το χάος. Δεν το δραματοποιεί πια, δεν το φοβάται, δεν το κρύβει. Το χρησιμοποιεί. Και ίσως γι’ αυτό, όταν τη βλέπεις σήμερα -είτε σε ένα ντονατσάδικο στο Μαϊάμι, είτε πάνω σε stage με 2 εκατομμύρια fans, όπως σε ένα πρόσφατο live στο Ρίο ντε Τζανέιρο- δεν μοιάζει απλώς με superstar. Μοιάζει με κάποιον που πέρασε μέσα από φωτιά και έμαθε όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά και να χορεύει μέσα της.
Σήμερα η Shakira δηλώνει ότι έχει ξαναβρεί τον εαυτό της, είναι ξανά sexy και έχει ανακτήσει τον αέρα της. Και συνεχίζει να πιστεύει στην αγάπη κρίνοντας από το πώς κοιτάει στα μάτια τον πατέρα της, η μητέρα της.