Γνωστό συντηρητικό τροφίμων συνδέεται με περιστατικά αυτοκτονιών ειδικά σε άντρες

Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφει με ανησυχητική σαφήνεια την αύξηση θανάτων που συνδέονται με την κατανάλωση συντηρητικών, κυρίως νιτρώδους νατρίου. Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για ένα σοβαρό και αναδυόμενο ζήτημα δημόσιας υγείας, με δυσανάλογη παρουσία νεαρών ανδρών μεταξύ των θυμάτων.

Η έρευνα βασίστηκε σε αναδρομική ανάλυση 201 περιστατικών που εξετάστηκαν από το 2019 έως το 2024. Τα δείγματα είχαν σταλεί από ιατροδικαστικές αρχές στο μοναδικό εργαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου που πραγματοποιεί εξειδικευμένες μετρήσεις νιτρωδών ουσιών μετά θάνατον. Από αυτά, οι αρχές έδωσαν άδεια χρήσης στοιχείων για 164 υποθέσεις.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι στο 87% των περιστατικών υπήρχαν βιοχημικά ευρήματα που επιβεβαίωναν έκθεση σε νιτρώδη ή νιτρικά άλατα. Οι συγκεντρώσεις που μετρήθηκαν ήταν έως και 100 φορές υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα που συναντώνται στον ανθρώπινο οργανισμό.

Γιατί το νιτρώδες νάτριο γίνεται θανατηφόρο σε μεγάλες δόσεις 

Το νιτρώδες νάτριο χρησιμοποιείται νόμιμα στη βιομηχανία τροφίμων, κυρίως ως συντηρητικό σε επεξεργασμένα κρέατα, αλλά και σε άλλες εφαρμογές. Ωστόσο, σε υψηλές δόσεις γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο. Μπορεί να μετατρέψει την αιμοσφαιρίνη σε μεθαιμοσφαιρίνη, μια μορφή που δεν μεταφέρει σωστά οξυγόνο. Αυτό οδηγεί σε σοβαρή υποξία, κυάνωση, κατάρρευση του κυκλοφορικού και τελικά καρδιακή ανακοπή.

Οι νέοι άνδρες στο επίκεντρο των ανησυχητικών στοιχείων 

Η μελέτη έδειξε ότι η ηλικία των θυμάτων κυμαινόταν από 14 έως 82 έτη. Η μέση ηλικία ήταν μόλις 28 έτη, ενώ το 71% των περιπτώσεων αφορούσε άτομα της Generation Z και των Millennials. Ιδιαίτερα ανησυχητικό εύρημα ήταν ότι το 4% των θυμάτων ήταν ανήλικοι κάτω των 18 ετών. Οι άνδρες αποτελούσαν περίπου το 68% των περιστατικών. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτή η πλειοψηφία των νεαρών ανδρών ίσως σχετίζεται με μεγαλύτερη έκθεση σε διαδικτυακό περιεχόμενο που προωθεί επικίνδυνες πρακτικές αυτοκτονίας ή δίνει οδηγίες πρόσβασης στις ουσίες.

Για την έρευνα αναλύθηκαν δείγματα αίματος, υαλοειδούς υγρού από τα μάτια, ούρων, γαστρικού περιεχομένου και άλλων υγρών. Οι ερευνητές θεωρούν ότι το υαλοειδές υγρό ίσως αποτελεί το πιο αξιόπιστο δείγμα για μεταθανάτια διάγνωση, επειδή επηρεάζεται λιγότερο από χημικές μεταβολές που συμβαίνουν στο αίμα μετά τον θάνατο. Σε περίπου 13% των υποθέσεων δεν εντοπίστηκαν αυξημένα επίπεδα. Αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπήρξε έκθεση. Είναι πιθανό οι ουσίες να είχαν ήδη μεταβολιστεί ή αλλοιωθεί μέχρι τη στιγμή της ανάλυσης.

Οι ειδικοί ζητούν περιορισμούς και άμεση ιατρική ετοιμότητα 

Η μελέτη τονίζει επίσης ότι υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που επέζησαν μετά από έγκαιρη ιατρική βοήθεια. Το βασικό αντίδοτο είναι το methylene blue, φάρμακο που βοηθά στην αποκατάσταση της φυσιολογικής αιμοσφαιρίνης. Οι ερευνητές προτείνουν να υπάρχει διαθέσιμο σε ασθενοφόρα και τμήματα επειγόντων περιστατικών, ώστε να κερδίζεται πολύτιμος χρόνος.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με αυτές τις ουσίες πιθανότατα υποεκτιμώνται. Επειδή δεν γίνεται συστηματικός έλεγχος σε κάθε ύποπτο περιστατικό, αρκετές περιπτώσεις μπορεί να μην ταυτοποιούνται ποτέ. Γι’ αυτό οι συγγραφείς της μελέτης συστήνουν στις κυβερνήσεις να εξετάσουν περιορισμούς στην ελεύθερη πώληση νιτρωδών αλάτων, να διενεργούν αυστηρότερους ελέγχους στη διαδικτυακή διακίνηση και να μεριμνούν για την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση υγειονομικών και διασωστών. Όπως επισημαίνουν, η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορούν να σώσουν ζωές.