Καρκίνος του μαστού: Ένα βακτήριο του στόματος ευθύνεται για την ανάπτυξη όγκων

Επιστήμονες βρήκαν ότι ένα κοινό βακτήριο που ζει στο στόμα μπορεί να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του καρκίνου του μαστού . Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Johns Hopkins Kimmel Cancer Center, δείχνει ότι το μικρόβιο μπορεί να μεταφερθεί μέσω του αίματος στους ιστούς του μαστού, προκαλώντας φλεγμονή, βλάβες στο DNA και κυτταρικές αλλαγές που ευνοούν την ταχύτερη ανάπτυξη των όγκων. Το βακτήριο αυτό, γνωστό για την εμπλοκή του στις ουλίτιδες, φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο την αρχική εμφάνιση του καρκίνου, αλλά και την ικανότητα εξάπλωσής του.

Το μικρόβιο που ταξιδεύει από το στόμα στον μαστό

Όπως διαβάζουμε στο SciTechDaily, το Fusobacterium nucleatum, όπως ονομάζεται, είχε προηγουμένως συνδεθεί με καρκίνους του εντέρου και άλλους τύπους καρκίνου. Η νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι μπορεί επίσης να φτάσει στον μαστό, να εγκατασταθεί στον ιστό και να προκαλέσει φλεγμονή και άλλες κυτταρικές αλλαγές που προηγούνται της καρκινογένεσης. Τα πειράματα σε μοντέλα ζώων έδειξαν ότι το βακτήριο επιτάχυνε την ανάπτυξη όγκων και διευκόλυνε τη μετάσταση των καρκινικών κυττάρων από τον μαστό στους πνεύμονες.

Πρώιμες κυτταρικές αλλαγές και φλεγμονή

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η έρευνα ξεκίνησε με βάση προηγούμενες επιδημιολογικές μελέτες που συνέδεαν την περιοδοντική νόσο με τον καρκίνο του μαστού. Στα πειράματα με ποντίκια, η εισαγωγή του F. nucleatum στον αγωγό του μαστού προκάλεσε σχηματισμό μεταπλαστικών και υπερπλαστικών αλλοιώσεων, δηλαδή μη φυσιολογικών κυτταρικών αλλαγών. Οι αλλοιώσεις συνοδεύονταν από φλεγμονή, βλάβες στο DNA και αυξημένη κυτταρική διαίρεση, γεγονός που δημιουργεί ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη όγκων. Η είσοδος του βακτηρίου στο αίμα επιτάχυνε ακόμα περισσότερο την ανάπτυξη και διάδοση των ήδη υπαρχόντων όγκων.

Σε μοριακό επίπεδο, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το βακτήριο προκαλεί βλάβες στο DNA και ενεργοποιεί μηχανισμούς επισκευής που συχνά εισάγουν λάθη. Ένας από αυτούς τους μηχανισμούς, η λεγόμενη «μη ομολογική σύνδεση άκρων»(nonhomologous end joining), επιδιορθώνει γρήγορα τα σπασμένα τμήματα του DNA αλλά με αυξημένη πιθανότητα σφαλμάτων. Η έκθεση στα βακτήρια αυξάνει επίσης την παραγωγή μιας πρωτεΐνης, της PKcs, που σχετίζεται με την κινητικότητα και την επιθετικότητα των καρκινικών κυττάρων, καθώς και με την αντίσταση στη χημειοθεραπεία.

Γενετική προδιάθεση και μεγαλύτερος κίνδυνος

Ιδιαίτερα ευάλωτα φαίνονται τα κύτταρα του μαστού με μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA1. Αυτά τα κύτταρα εκφράζουν υψηλότερα επίπεδα μιας επιφανειακής ουσίας που διευκολύνει την πρόσδεση και είσοδο του βακτηρίου, οδηγώντας σε μεγαλύτερη συσσώρευση και παρατεταμένη παρουσία του F. nucleatum. Αυτό ενισχύει τη βλάβη του DNA και τις καρκινογόνες επιδράσεις του μικροβίου, καθιστώντας τους φορείς των BRCA1 μεταλλάξεων πιο ευάλωτους σε επιθετικές μορφές καρκίνου.

Τα ευρήματα δείχνουν μια σύνδεση μεταξύ μικροβίων του στόματος και του κινδύνου για καρκίνο του μαστού, ιδιαίτερα σε άτομα με γενετική προδιάθεση. Το βακτήριο φαίνεται να λειτουργεί ως περιβαλλοντικός παράγοντας που συνεργάζεται με τις κληρονομικές μεταλλάξεις, ενισχύοντας την ανάπτυξη και την επιθετικότητα των όγκων. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να αξιολογηθούν οι κλινικές επιπτώσεις και για να εξεταστεί αν η στοματική υγιεινή θα μπορούσε να θεωρηθεί παράγοντας πρόληψης του καρκίνου του μαστού.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο Cell Communication and Signaling.