Καρκίνος του μαστού: Οι γάτες μπορεί να κρύβουν το μυστικό για τη θεραπεία

Μια νέα μελέτη αναδεικνύει τον ρόλο των οικόσιτων γατών στην κατανόηση του καρκίνου του μαστού στους ανθρώπους. Ερευνητές από το Wellcome Sanger Institute στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Ontario Veterinary College στον Καναδά και το Πανεπιστήμιο της Βέρνης στη Ελβετία ανέλυσαν δείγματα όγκων από σχεδόν 500 γάτες σε πέντε χώρες, ανακαλύπτοντας γενετικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη καρκίνου. Οι μεταλλάξεις αυτές φαίνεται να μοιάζουν με εκείνες που συναντάμε στον ανθρώπινο καρκίνο, ανοίγοντας τον δρόμο για κοινές θεραπείες τόσο για γάτες όσο και για ανθρώπους.

Γάτες και άνθρωποι έχουν γενετικές ομοιότητες

Οι γάτες, όπως και οι ιδιοκτήτες τους, εκτίθενται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, αναφέρεται στο MedicalXpress. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες αιτίες μπορεί να είναι κοινές και για τα δύο είδη. Οι επιστήμονες εξέτασαν DNA από ήδη συλλεχθέντα δείγματα ιστών για διαγνωστικούς λόγους και ανακάλυψαν ότι ορισμένες γενετικές αλλαγές που εμφανίζονται στους όγκους των γατών έχουν άμεσες ομοιότητες με εκείνες που συναντάμε στον ανθρώπινο καρκίνο, όπως στον καρκίνο του μαστού.

Στόχευση συγκεκριμένων γονιδίων ανοίγει δρόμους θεραπειών

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι γάτες θα μπορούσαν να αποτελέσουν πολύτιμο μοντέλο για τη μελέτη του καρκίνου. Η ανάλυση περιλάμβανε πάνω από 1.000 γονίδια συνδεδεμένα με τον ανθρώπινο καρκίνο σε δείγματα όγκων και φυσιολογικών ιστών, καλύπτοντας 13 διαφορετικούς τύπους καρκίνου στις γάτες. Η σύγκριση των γενετικών αλλαγών με εκείνες των ανθρώπων και των σκύλων έδειξε ότι για ορισμένους τύπους όγκων, οι μοριακοί μηχανισμοί ανάπτυξης του καρκίνου είναι εκπληκτικά παρόμοιοι.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι καρκίνοι του μαστού στις γάτες, οι οποίοι είναι συχνοί και επιθετικοί. Η ανάλυση έδειξε ότι επτά γονίδια ευθύνονται για την ανάπτυξη της νόσου όταν μεταλλάσσονται. Το πιο κοινό ήταν το FBXW7, που παρουσίαζε αλλαγές σε πάνω από το 50% των όγκων. Στους ανθρώπους, οι μεταλλάξεις στο ίδιο γονίδιο συνδέονται με χειρότερη πρόγνωση στον καρκίνο του μαστού, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις γάτες.

Επιπλέον, η μελέτη έδειξε ότι ορισμένα χημειοθεραπευτικά φάρμακα ήταν πιο αποτελεσματικά σε όγκους γάτας με μεταλλάξεις στο FBXW7. Παρότι τα αποτελέσματα προέκυψαν από εργαστηριακά δείγματα και χρειάζονται περαιτέρω έρευνα, η ανακάλυψη ανοίγει την προοπτική ανάπτυξης θεραπειών που θα μπορούσαν να ωφελήσουν τόσο τις γάτες με καρκίνο του μαστού όσο και τους ανθρώπους ασθενείς.

Ένα δεύτερο σημαντικό γονίδιο ήταν το PIK3CA, με μεταλλάξεις στο 47% των όγκων μαστού στις γάτες, το οποίο επίσης συναντάται στον ανθρώπινο καρκίνο και αντιμετωπίζεται με στοχευμένους αναστολείς PI3K. Οι ομοιότητες με ανθρώπινες μεταλλάξεις παρατηρήθηκαν και σε άλλους τύπους όγκων, όπως στο αίμα, τα οστά, τους πνεύμονες, το δέρμα, το γαστρεντερικό και το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Η "One Medicine" φέρνει τη γνώση σε δράση

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι επιτυχημένες θεραπείες στον άνθρωπο θα μπορούσαν να δοκιμαστούν σε γάτες, ενώ τα δεδομένα από κλινικές μελέτες σε γάτες θα μπορούσαν να ενημερώσουν αντίστοιχες ανθρώπινες δοκιμές. Αυτή η προσέγγιση, γνωστή ως "One Medicine", ενισχύει τη ροή γνώσης μεταξύ κτηνιατρικής και ιατρικής, ωφελώντας και τα δύο είδη.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η γενετική των όγκων των γατών δεν είναι πλέον «μαύρο κουτί». Η κατανόηση των μηχανισμών πίσω από τον καρκίνο των γατών θα βοηθήσει στην ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών και στην πρόληψη της νόσου. Τα ευρήματα ανοίγουν το δρόμο για τη λεγόμενη «ακριβή ογκολογία» για γάτες, που θα προσφέρει επιλογές ανάλογες με αυτές που ήδη υπάρχουν για σκύλους και, στο μέλλον, πιθανόν και για ανθρώπους.

Η πρόσβαση σε ένα μεγάλο σύνολο δειγμάτων επέτρεψε στους επιστήμονες να αξιολογήσουν την ανταπόκριση των όγκων σε φάρμακα με τρόπο που δεν ήταν ποτέ προηγουμένως δυνατός. Η μελέτη αυτή θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες προόδους στην κτηνιατρική ογκολογία, θέτοντας τις βάσεις για θεραπείες που μπορεί να εφαρμοστούν ταυτόχρονα σε γάτες και ανθρώπους.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Science.