Καρκίνος του παγκρέατος: Το ελαιόλαδο έχει ένα συστατικό που βοηθά την ανάπτυξη όγκων

Σύμφωνα με νέα μελέτη, για τον καρκίνο του παγκρέατος, δεν είναι απλώς η ποσότητα λίπους στη διατροφή που έχει σημασία, αλλά κυρίως το είδος του λίπους που καταναλώνουμε. Ορισμένα λιπαρά φαίνεται να «τροφοδοτούν» την ανάπτυξη όγκων, ενώ άλλα μπορούν να την επιβραδύνουν ή και να την περιορίσουν.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cancer Discovery, δείχνει ότι τα διαφορετικά λιπαρά έχουν πολύ διαφορετική επίδραση στην εξέλιξη του καρκίνου του παγκρέατος. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι μέχρι τώρα η επιστημονική συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στο συνολικό λίπος της διατροφής, όμως πλέον φαίνεται πως το κρίσιμο σημείο είναι η ποιότητα των λιπαρών.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Σε πειράματα σε ποντίκια, οι ερευνητές εξέτασαν διάφορες δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος, όλες με τις ίδιες θερμίδες αλλά με διαφορετικές πηγές λιπαρών. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακά διαφορετικό ανάλογα με τον τύπο του λίπους. Ορισμένα λιπαρά επιτάχυναν την ανάπτυξη όγκων στο πάγκρεας, ενώ άλλα είχαν προστατευτική δράση. Ένα από τα πιο απρόσμενα ευρήματα αφορά το ελαϊκό οξύ, ένα μονοακόρεστο λιπαρό που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στο ελαιόλαδο, αλλά και σε άλλες τροφές όπως τα φιστίκια και ορισμένα φυτικά έλαια. Παρότι θεωρείται γενικά «υγιεινό» για την καρδιά, στη συγκεκριμένη μελέτη φάνηκε ότι σε ποντίκια που είχαν προδιάθεση για καρκίνο του παγκρέατος, το ελαϊκό οξύ σχετίστηκε με ταχύτερη ανάπτυξη όγκων.

Τα ωμέγα-3 ως προστατευτικός παράγοντας 

Αντίθετα, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται κυρίως στο ιχθυέλαιο και τα λιπαρά ψάρια, έδειξαν προστατευτική δράση. Όταν τα ποντίκια κατανάλωναν διατροφή πλούσια σε αυτά τα λιπαρά, η εξέλιξη της νόσου μειωνόταν σημαντικά, σε κάποιες περιπτώσεις έως και κατά 50% σε σύγκριση με άλλες δίαιτες.

Οι επιστήμονες προσπάθησαν να εξηγήσουν τον μηχανισμό πίσω από αυτά τα αποτελέσματα και εστίασαν σε μια διαδικασία που σχετίζεται με το πώς πεθαίνουν τα καρκινικά κύτταρα. Διαπίστωσαν ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά, όπως τα ωμέγα-3, οξειδώνονται πιο εύκολα μέσα στα κύτταρα. Αυτή η οξείδωση κάνει τα καρκινικά κύτταρα πιο ευάλωτα και οδηγεί πιο εύκολα στον θάνατό τους. Αντίθετα, τα μονοακόρεστα λιπαρά, όπως το ελαϊκό οξύ, είναι πιο «ανθεκτικά» στην οξείδωση. Αυτό σημαίνει ότι προστατεύουν τα καρκινικά κύτταρα από αυτή τη διαδικασία, βοηθώντας τα να επιβιώνουν και να συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Επιπλέον, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσο αυξανόταν η αναλογία μονοακόρεστων προς πολυακόρεστα λιπαρά στη διατροφή, τόσο χειροτέρευε η εξέλιξη της νόσου στα ποντίκια. Όταν όμως αυξάνονταν τα πολυακόρεστα λιπαρά, η πορεία του καρκίνου βελτιωνόταν.

Γιατί τα αποτελέσματα διαφέρουν ανά φύλο 

Εντύπωση προκαλεί επίσης η διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα των ποντικιών. Το ελαϊκό οξύ φάνηκε να ενισχύει την ανάπτυξη όγκων κυρίως στα αρσενικά, ενώ στα θηλυκά δεν είχε σημαντική επίδραση. Αντίθετα, τα ωμέγα-3 έδειξαν προστατευτική δράση και στα δύο φύλα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, στο μέλλον ίσως μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς η ισορροπία διαφορετικών λιπαρών στη διατροφή επηρεάζει τον κίνδυνο καρκίνου, αλλά και αν αυτή η ισορροπία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και ως πρώιμος δείκτης κινδύνου ή ως μέρος προληπτικών στρατηγικών.