Τα αποτελέσματα των συναντήσεων με τους Προέδρους των ΗΠΑ κρίνονται κυρίως από όσα λέγονται και συμφωνούνται πίσω από κλειστές πόρτες και όχι σε δημόσια θέα. Προφανώς εκεί εδράζει την αισιοδοξία που εξέφρασε το Μέγαρο Μαξίμου, μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο και την συνάντηση που είχε η ελληνική αντιπροσωπεία με τον αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.

Θετική αποτίμηση από την κυβέρνηση

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ικανοποιημένος από τα αποτελέσματα γιατί «ειπώθηκαν όσα έπρεπε να ειπωθούν» όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται. Η κυβέρνηση αναφέρεται φυσικά στο σύνολο των επαφών που υπήρξαν τόσο κατά την «κεκλεισμένων των θυρών» συνάντηση Τραμπ – Μητσοτάκη όσο και των συζητήσεων ανάμεσα στις διπλωματικές αντιπροσωπείες των δύο χωρών όπου παραβρέθηκαν ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο αμερικανός ομόλογός του Μάικ Πομπέο.

Σύμφωνα με πληροφορίες το πλέον ουσιώδεςθέμα που τέθηκε από ελληνικής πλευράς ήταν να υπάρξουν αμερικανικές εγγυήσεις ότι η Τουρκία δεν θα πραγματοποιήσει επιχειρήσεις στην υποτιθέμενη αποκλειστική ζώνη που έχει οριστεί από το μνημόνιο Λιβύης – Τουρκίας, κατά παράβαση και παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Μάλιστα ο πρωθυπουργός φέρεται να ανέφερε πως«είχαμε μία πολύ καλύτερη κατανόηση και του ίδιου του προέδρου Τραμπ για τις γεωπολιτικές προκλήσεις της περιοχής και πως μπορούμε να είμαστε μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος».

Δημοσιογραφικά η συνάντηση μπορεί – για την ώρα- να αποτιμηθεί πάντως μόνον από την δημόσια εικόνα που υπήρξε. Αυτή της παρουσίας των δύο ηγετών μπροστά από το τζάκι του Λευκού Οίκου. Από εκεί προκύπτουν δύο αρνητικά στοιχεία, δύο θετικά και ένα σημαντικό ερωτηματικό.

Τα αρνητικά

Είναι σαφές ότι δεν μπορεί να χαρακτηριστεί επιτυχία – τουλάχιστον στο επικοινωνιακό επίπεδο- η μεταβολή του εθιμοτυπικού στιγμιότυπου του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ντόναλντ Τραμπ στις περίφημες «κίτρινες καρέκλες» του Λευκού Οίκου, σε μία άτυπη συνέντευξη 13 ερωτήσεων και 20 λεπτών του Προέδρου των ΗΠΑ. Στοιχείο που φάνηκε να αντιλαμβάνεται την ώρα εκείνη και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Αναγκάστηκε δύο φορές να παρέμβει ανάμεσα στις καταιγιστικές ερωτήσεις των δημοσιογράφων για την στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του στρατηγού Σουλεϊμανί στο Ιράκ και άλλα θέματα. Η μία παρέμβαση υπήρξεήταν όταν έγινε αναφορά στην συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης και μία ακόμη όταν έγινε ερώτηση για τα αεροσκάφη F-35.

Κατά την διάρκεια της 20λεπτης δημόσιας τοποθέτησης του Ντόναλντ Τραμπ δεν υπήρξε η –πολυπόθητη από την ελληνική διπλωματία – φραστική καταδίκη των ενεργειών της Άγκυρας. Αντιθέτως ο πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός στις δηλώσεις του που αφορούσαν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το θέμα της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης, το «προσπέρασε» διπλωματικά αναφερόμενος αποκλειστικά στην κατάσταση που επικρατεί στην Λιβύη. Επισήμανε μάλιστα πώς για τις εξελίξεις στην περιοχή συζητά και με άλλα ισχυρά κράτη όπως η Γερμανία και η Ρωσία. Μάλιστα ακόμη και όταν στον Ντόναλντ Τράμπ επισημάνθηκε σε δημοσιογραφική ερώτηση η ειδική σχέση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με το Ιράν, απάντησε ότι ο τούρκος πρόεδρος κρίνει τις εξελίξεις με βάση τις δικές του προτεραιότητες. «Διαφωνώ μαζί του αλλά πρέπει να λάβει υπόψη την κοινή γνώμη της χώρας του» ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ όταν του ζητήθηκε σχόλιο για το πώς αντιλαμβάνεται την δήλωση Ερντογάν ότι ο στρατηγός Σουλεϊμανί είναι μάρτυρας.

Τα θετικά

Στα θετικά στοιχεία της δημόσιας εικόνας της επίσκεψης Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο μπορεί να καταμετρηθεί η δημόσια παρέμβασή του πρωθυπουργού στην άτυπη συνέντευξη όπου ανέπτυξε τις ελληνικές θέσεις για την συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε με σαφήνεια πως « είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος. Στην πραγματικότητα προκαλεί μεγάλη ανησυχία και αστάθεια σε μία περιοχή που ήδη είναι ιδιαίτερα προβληματική». Απευθυνόμενος στον Ντόναλντ Τραμπ είπε πως «εμείς, λοιπόν, προσβλέπουμε στη δική σας υποστήριξη για να διασφαλιστεί ότι αυτού του είδους προκλητικές συμφωνίες δεν τίθενται σε ισχύ. Και γενικότερα νομίζω πως στην ανατολική Μεσόγειο πρέπει να απόσχουμε από κάθε τύπου δραστηριότητα που προκαλεί ανάφλεξη και δεν προάγει την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια. Προσδοκούμε στη δική σας υποστήριξη επί του ζητήματος διότι είναι πολύ σημαντικό για τη χώρα μου».

Το δεύτερο θετικό στοιχείο ήταν τα κολακευτικά λόγια του Ντόναλντ Τραμπ για την ελληνική οικονομία. Ο αμερικανός πρόεδρος εξήρε τις προσπάθειες της Ελλάδας για έξοδο από την οικονομική κρίση, με την έναρξη των δηλώσεων των δύο ηγετών. Στην συνέχεια μάλιστα επισήμανε ότι «μιλάμε για μία από τις μεγαλύτερες ανακάμψεις στον κόσμο. Η Ελλάδα και η ανάκαμψή της αποτελούν μια τεράστια επιτυχία».

Το ερωτηματικό

Ερωτηματικό αποτελεί το θέμα των αεροσκαφών F-35. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε δημόσια το θέμα λέγοντας ότι « η Ελλάδα, κ. Πρόεδρε, ενδιαφέρεται για συμμετοχή στο πρόγραμμα των F-35. Όπως γνωρίζετε ήδη αναβαθμίζουμε τα F-16 μας κι αυτό το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί το 2023-24, οπότε ενδιαφερόμαστε πολύ να λάβουμε μέρος στο πρόγραμμα των F-35 μετά από αυτό». Πάντως έθεσε και την δημοσιονομική παράμετρο επισημαίνοντας πως «είμαι βέβαιος πως οι ΗΠΑ θα λάβουν υπόψη τους το γεγονός ότι η Ελλάδα βγαίνει από μία οικονομική κρίση, ώστε η δόμηση του προγράμματος να γίνει με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο για τη χώρα μου». Ο Ντόναλντ Τράμπ δεν σχολίασε με κάποιο τρόπο την αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όμως στην συνέχει μίλησε για την σημασία που είχε για τον «κουρασμένο» όπως τον αποκάλεσε στόλο της Ελλάδας η αναβάθμιση των αεροσκαφών τύπου F-16

Για φιάσκο μιλά ο ΣΥΡΙΖΑ

Πάντως για διπλωματική αποτυχία και φιάσκο κάνει λόγο η αξιωματική αντιπολίτευση. Σύμφωνα με σχόλιο του γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ: «Η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, όχι μόνο δεν προσέφερε κάτι στη χώρα σε μια δύσκολη στιγμή κλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή, αλλά κατέληξε σε πρωτοφανές φιάσκο.

Η εικόνα του Έλληνα Πρωθυπουργού να παρακολουθεί τον Πρόεδρο Τραμπ να παραχωρεί για περίπου είκοσι λεπτά, μόνος του, συνέντευξη Τύπου στα μέσα ενημέρωσης, δεν είναι προσβλητική για τον κ. Μητσοτάκη, αλλά για τη χώρα, που τη μετατρέπει σε κομπάρσο των εξελίξεων.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος μίλησε μόνος του αγνοώντας τον Έλληνα Πρωθυπουργό, αλλά ότι σε αλλεπάλληλες ερωτήσεις δεν βρήκε ούτε μια λέξη να πει εις βάρος της Τουρκίας, τη στιγμή που προβαίνει στις πιο επιθετικές, προκλητικές και επικίνδυνες ενέργειες της τελευταίας 20ετιας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο.Αυτό που συνέβη σήμερα λοιπόν δεν είναι μόνο μια διπλωματική αποτυχία του κ. Μητσοτάκη και της κυβέρνησης του σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για τη χώρα μας, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μια μελανή στιγμή για τις διεθνείς μας σχέσεις».

Προβληματισμός στο ΚΙΝ.ΑΛ

Προβληματισμός καταγράφεται στο Κίνημα Αλλαγής από την συνάντηση Μητσοτάκη – Τραμπ. Όπως επισημαίνει το γραφείο τύπου του ΚΙΝ.ΑΛ«ηεικόνα του θεατή Πρωθυπουργού στη συνέντευξη του κ. Τραμπ, προβλημάτισε σοβαρά τους Έλληνες. Ο κ. Μητσοτάκης όφειλε να προβάλλει δημόσια ενώπιον του κ. Τραμπ, τις εθνικές μας θέσεις απέναντι στην Τουρκική επιθετικότητα. Δεν το έπραξε.Περιμένουμε την επίσημη ενημέρωση για το περιεχόμενο των συνομιλιών».

Ανήσυχο το ΚΚΕ

Για κίνδυνο εμπλοκής σε πολεμικά σχέδια κάνει λόγο σε ανακοίνωση του το ΚΚΕ. Χαρακτηριστικά σημειώνειότι «όπως και οι προηγούμενες συναντήσεις Ελλήνων πρωθυπουργών με προέδρους των ΗΠΑ, έτσι και η συνάντηση Μητσοτάκη – Τραμπ ένα αποτέλεσμα μπορεί να έχει: Αφ' ενός τη μεγαλύτερη εμπλοκή της χώρας μας στα επικίνδυνα αμερικανοΝΑΤΟικά σχέδια που κλιμακώνονται στην ευρύτερη περιοχή, αφ' ετέρου τη συνεχή διάψευση ότι αυτή η πολιτική δήθεν θα προστατεύσει την ειρήνη και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας».