Νέα έρευνα: Εκατομμύρια ασθενείς με καρκίνο του μαστού θα μπορούσαν να αποφύγουν τη χημειοθεραπεία

Μια μεγάλη διεθνής κλινική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο μια σημαντική αλλαγή στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, καθώς δείχνει ότι χιλιάδες γυναίκες θα μπορούσαν να αποφύγουν με ασφάλεια τη χημειοθεραπεία χωρίς να επηρεάζεται ουσιαστικά η πορεία της νόσου τους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, στο επίκεντρο βρίσκεται το γονιδιακό τεστ Prosigna, το οποίο αναλύει τη δραστηριότητα 50 γονιδίων και εκτιμά τον κίνδυνο υποτροπής, βοηθώντας τους γιατρούς να διακρίνουν ποιες ασθενείς έχουν πραγματικό όφελος από τη χημειοθεραπεία και ποιες όχι.

Η μελέτη OPTIMA, με επικεφαλής το University College London, περιέλαβε πάνω από 4.400 ασθενείς άνω των 40 ετών από έξι χώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου το 68% των συμμετεχουσών, όσες δηλαδή είχαν χαμηλό σκορ στο τεστ, μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μόνο με ορμονοθεραπεία χωρίς να λάβουν χημειοθεραπεία. Πέντε χρόνια μετά, το ποσοστό επιβίωσης χωρίς διηθητικό καρκίνο του μαστού ήταν 93,7% σε αυτή την ομάδα, έναντι 94,9% στις ασθενείς που έκαναν και χημειοθεραπεία — μια διαφορά που οι ερευνητές θεωρούν κλινικά μικρή για αυτόν τον πληθυσμό.

Σε ποια κατηγορία ασθενών εστίασε η έρευνα

Τα ευρήματα αφορούν κυρίως άτομα με ορμονοευαίσθητο, πρώιμο καρκίνο του μαστού, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων όπου η νόσος έχει φτάσει σε γειτονικούς λεμφαδένες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μέχρι σήμερα πολλές από αυτές τις ασθενείς οδηγούνταν σε χημειοθεραπεία προληπτικά, παρότι για ένα μεγάλο ποσοστό το όφελος είναι τελικά πολύ περιορισμένο.

Η σημασία της εξέλιξης είναι μεγάλη όχι μόνο για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας αλλά και για την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η χημειοθεραπεία συνδέεται συχνά με έντονη κόπωση, ναυτία, τριχόπτωση, εξασθένηση του ανοσοποιητικού και προβλήματα γονιμότητας. Αν το τεστ ενσωματωθεί ευρύτερα στην κλινική πρακτική, εκτιμάται ότι μόνο στο βρετανικό NHS περισσότεροι από 5.000 ασθενείς τον χρόνο θα μπορούσαν να αποφύγουν αυτή τη θεραπεία.

Ο καθηγητής Ντέιβιντ Μάιλς χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «ικανοποιητικά για να αλλάξουν την πρακτική», τονίζοντας ότι οι γιατροί μπορούν πλέον να εντοπίζουν με πολύ μεγαλύτερη σιγουριά τις γυναίκες που δεν θα ωφεληθούν ουσιαστικά από τη χημειοθεραπεία. Όπως είπε, για χρόνια η ιατρική έδινε τη θεραπεία σε πολύ περισσότερες γυναίκες από όσες τελικά είχαν πραγματικό όφελος.

«Τεράστια ανακούφιση»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν και οι προσωπικές μαρτυρίες ασθενών. Η 64χρονη Κάρεν Μπόναμ, που συμμετείχε στη δοκιμή, είπε ότι η δυνατότητα να αποφύγει τη χημειοθεραπεία χάρη στο τεστ ήταν «τεράστια ανακούφιση». Αντί για χημειοθεραπεία, ακολούθησε ακτινοθεραπεία και ορμονοθεραπεία και σήμερα παραμένει καλά.

Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στην ετήσια συνάντηση της American Society of Clinical Oncology στο Σικάγο και ήδη θεωρούνται από τους ειδικούς ένα από τα πιο σημαντικά δεδομένα της φετινής διοργάνωσης για τον καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο τα ίδια συμπεράσματα θα ισχύσουν και για ασθενείς κάτω των 40 ετών, καθώς για αυτή την ηλικιακή ομάδα απαιτούνται ακόμη περισσότερα χρόνια παρακολούθησης.

Σε κάθε περίπτωση, η νέα αυτή προσέγγιση ενισχύει την τάση προς πιο εξατομικευμένη ογκολογική θεραπεία, όπου οι αποφάσεις δεν θα βασίζονται μόνο στο γενικό πρωτόκολλο, αλλά και στο μοριακό προφίλ του όγκου κάθε ασθενούς.