Οι αγχώδεις άνθρωποι προτιμούν αριστερές οικονομικές πολιτικές, λέει μελέτη

Ιστορικά, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι δεξιές πολιτικές προσφέρουν ασφάλεια και σταθερότητα σε όσους νιώθουν ευάλωτοι, αλλά τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν το αντίθετο. Άτομα με υψηλό άγχος συχνά εμφανίζουν μεγαλύτερη ανησυχία και δυσφορία και στρέφονται σε πολιτικές που παρέχουν προστασία και αναδιανομή του πλούτου, υποδεικνύοντας ότι η ψυχολογία επηρεάζει την οικονομική ιδεολογία περισσότερο από ό,τι πιστεύαμε.

Η δύναμη της κοινωνικής υποστήριξης

Η «υπόθεση κοινωνικής υποστήριξης» προτείνει ότι η εξέλιξη του ανθρώπινου εγκεφάλου μάς έκανε να βλέπουμε την κοινωνική απομόνωση ως απειλή για την επιβίωση. Οι αρχαίοι άνθρωποι εξαρτιούνταν από την ομάδα τους για τροφή και φροντίδα σε περίπτωση τραυματισμού ή ασθένειας. Στη σύγχρονη εποχή, η στήριξη από το κράτος με μορφές όπως η υγειονομική περίθαλψη και η κοινωνική πρόνοια μπορεί να λειτουργεί ως σύγχρονη φροντίδα. Αυτό εξηγεί γιατί οι άνθρωποι που αισθάνονται ευάλωτοι στρέφονται σε πολιτικές που εξασφαλίζουν υλική ασφάλεια.

Όπως αναφέρεται στο PsyPost, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από τέσσερις μεγάλες δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ και την Ολλανδία, εξετάζοντας σχεδόν 18.000 συμμετέχοντες. Διαχώρισαν τις βασικές πτυχές της αγχώδους συμπεριφοράς: το άγχος, που συνδέεται με ευαλωτότητα, και τη συναισθηματική αστάθεια, που αφορά εναλλαγές διάθεσης. Η ανάλυση έδειξε ότι μόνο το άγχος σχετίζεται με στήριξη σε αριστερές οικονομικές πολιτικές, υποδεικνύοντας ότι η ευαλωτότητα, και όχι τα γενικά αρνητικά συναισθήματα, καθορίζει τις πολιτικές προτιμήσεις.

Άγχος vs οικονομική ασφάλεια

Η ανάλυση των δημοσκοπήσεων έδειξε ότι το άγχος ήταν ισχυρός δείκτης για την υποστήριξη μέτρων αναδιανομής. Άλλοι παράγοντες όπως η ιδιοκτησία ενός σπιτιού, η ασφάλιση ή η απασχόληση είχαν μικρότερη επίδραση. Αυτό υπογραμμίζει ότι η ψυχολογία του ατόμου, ειδικά η αίσθηση ευαλωτότητας, μπορεί να καθορίσει την οικονομική πολιτική στάση τόσο δυναμικά όσο και η προσωπική οικονομική κατάσταση, επαναπροσδιορίζοντας την κατανόηση των οικονομικών προτιμήσεων.

Η κοινωνική σύνδεση ρυθμίζει την επίδραση του άγχους στην πολιτική προτίμηση. Σε δείγματα από Ολλανδία και ΗΠΑ, τα άτομα με υψηλό άγχος που είχαν λίγες κοινωνικές σχέσεις ή λίγους φίλους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν πιο πιθανό να υποστηρίζουν πολιτικές αναδιανομής. Αντίθετα, όσοι ένιωθαν κοινωνικά ενταγμένοι δεν έδειξαν αυτή τη συσχέτιση. Αυτό δείχνει ότι η αίσθηση απομόνωσης ενισχύει την τάση να αναζητείται οικονομική ασφάλεια μέσω πολιτικών αριστερής κατεύθυνσης.

Στα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακά με 1.291 συμμετέχοντες, οι ερευνητές προκάλεσαν αίσθημα κοινωνικού αποκλεισμού δείχνοντας ότι οι συμμετέχοντες λάμβαναν λίγα likes σε μια ψεύτικη διαδικτυακή ομάδα. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τις δημοσκοπικές παρατηρήσεις: οι αγχώδεις που ένιωσαν απόρριψη υποστήριξαν περισσότερο μέτρα κοινωνικής πρόνοιας, ενώ όσοι ένιωθαν ένταξη ή είχαν χαμηλό άγχος δεν άλλαξαν τις στάσεις τους. Αυτό ενισχύει την θεωρία ότι η κοινωνική ευαλωτότητα συνδέεται με προτίμηση για οικονομική προστασία.

Το αποτέλεσμα αφορά κυρίως τις οικονομικές πολιτικές και όχι όλες τις κοινωνικές ή ηθικές θέσεις. Τα άτομα με άγχος δεν εμφανίζονται σταθερά αριστερά σε θέματα όπως το δικαίωμα στην άμβλωση ή στη μετανάστευση. Η τάση φαίνεται να συνδέεται με την ανάγκη για υλική και κοινωνική ασφάλεια και όχι με γενική ιδεολογική τοποθέτηση, γεγονός που δείχνει ότι η σχέση άγχους-πολιτικής είναι πολύπλοκη και εξαρτάται από τον τύπο πολιτικής και κοινωνικού πλαισίου.

Εξελικτικές ρίζες και πολιτική συμπεριφορά

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη ανοίγει δρόμους για περαιτέρω έρευνα σχετικά με το πώς η προσωπικότητα και η κοινωνική απομόνωση επηρεάζουν τις πολιτικές απόψεις σε διαφορετικά πλαίσια. Η κατανόηση των εξελικτικών ριζών της προσωπικότητας μπορεί να εξηγήσει άλλες πολιτικές συμπεριφορές και να προσφέρει νέες προσεγγίσεις στην πολιτική ψυχολογία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ψυχολογίας και της κοινωνικής στήριξης στις σύγχρονες πολιτικές προτιμήσεις.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό British Journal of Political Science.