Οι άνδρες βλέπουν ερωτικά υπονοούμενα εκεί όπου δεν υπάρχουν, όταν είναι διεγερμένοι, λέει μελέτη

Πολλοί άνδρες πιστεύουν ότι μπορούν εύκολα να καταλάβουν πότε μια γυναίκα ενδιαφέρεται ερωτικά για αυτούς. Στην πράξη όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και συχνά επηρεάζεται από τον τρόπο που οι ίδιοι βλέπουν τον εαυτό τους. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι όταν ένας άνδρας νιώθει ελκυστικός και σεξουαλικά διεγερμένος, είναι πολύ πιο πιθανό να ερμηνεύσει ουδέτερες ή αμφίσημες συμπεριφορές μιας γυναίκας ως ένδειξη ερωτικού ενδιαφέροντος, ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει.

Τι είναι η σεξουαλική υπερεκτίμηση

Όπως εξηγείται στο PsyPost, το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «σεξουαλική υπερεκτίμηση»: η τάση ορισμένων ανδρών να βλέπουν ερωτικά υπονοούμενα εκεί όπου δεν υπάρχουν. Αντίθετα, οι γυναίκες τείνουν συχνότερα να υποτιμούν το ενδιαφέρον ενός άνδρα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μακροχρόνιες δεσμεύσεις. Και στις δύο περιπτώσεις, οι άνθρωποι βασίζονται σε ασαφή κοινωνικά σήματα – βλέμματα, χειρονομίες, μικρές πράξεις ευγένειας – τα οποία αφήνουν μεγάλο περιθώριο παρερμηνείας.

Σύμφωνα με την εξελικτική ψυχολογία, εξηγούνται αυτές οι διαφορές. Πιο συγκεκριμένα, άνδρες και γυναίκες έχουν εξελιχθεί ώστε να αποφεύγουν λάθη που θα είχαν για τους ίδιους μεγαλύτερο κόστος. Για παράδειγμα, για έναν άνδρα το πιο «επικίνδυνο» λάθος θεωρείται να χάσει μια πιθανή σεξουαλική ευκαιρία. Στον αντίποδα, για μια γυναίκα, το μεγαλύτερο ρίσκο θα ήταν να επενδύσει συναισθηματικά ή αναπαραγωγικά σε έναν σύντροφο που δεν θα προσφέρει σταθερότητα ή/και φροντίδα. 

Πώς έγινε το πείραμα και τι εξέτασε

Σε αυτό το πλαίσιο, ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν πώς επηρεάζεται η αυτοεκτίμηση ενός άνδρα από την εμφάνιση μιας γυναίκας και από το αν νιώθει ότι εκείνη στρέφει το ενδιαφέρον της προς τον ίδιο. Στην έρευνα συμμετείχαν 180 νεαροί φοιτητές, οι οποίοι κλήθηκαν να συμμετάσχουν διαδικτυακά σε ένα πείραμα βασισμένο σε φανταστικά σενάρια.

Αρχικά, όλοι οι συμμετέχοντες είδαν τη φωτογραφία μιας νεαρής γυναίκας, η οποία παρουσιαζόταν είτε ως ιδιαίτερα ελκυστική είτε ως λιγότερο ελκυστική. Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να αξιολογήσουν διάφορες συμπεριφορές της γυναίκας, όπως την ανταλλαγή τηλεφώνου ή μια πρόσκληση για δείπνο, και να κρίνουν αν αυτές υποδήλωναν σεξουαλικό ενδιαφέρον. Σε κάποιες περιπτώσεις, τους ζητήθηκε να φανταστούν ότι οι συμπεριφορές αυτές απευθύνονταν στους ίδιους, ενώ σε άλλες ότι απευθύνονταν σε έναν άγνωστο άνδρα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ίδια η εμφάνιση της γυναίκας δεν καθόριζε άμεσα το αν οι άνδρες θα έβλεπαν σεξουαλικό ενδιαφέρον στη συμπεριφορά της. Αντίθετα, καθοριστικό ρόλο έπαιζε το πώς ένιωθαν οι ίδιοι εκείνη τη στιγμή. Όσοι δήλωναν μεγαλύτερη σεξουαλική διέγερση ή θεωρούσαν τον εαυτό τους πιο ελκυστικό, είχαν σαφώς μεγαλύτερη τάση να ερμηνεύουν τις πράξεις της γυναίκας ως ερωτικό μήνυμα.

Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι άνδρες ένιωθαν πιο έντονη διέγερση όταν έβλεπαν τη φωτογραφία της ελκυστικής γυναίκας, αλλά κυρίως όταν φαντάζονταν ότι εκείνη απευθυνόταν προσωπικά σε αυτούς. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι περίμεναν οι ερευνητές, η προσοχή μιας ελκυστικής γυναίκας δεν αύξανε απαραίτητα την αυτοεκτίμησή τους. Μάλιστα, όταν οι συμμετέχοντες φαντάζονταν ότι η γυναίκα ενδιαφερόταν για κάποιον άλλο, έτειναν να αισθάνονται λιγότερο ελκυστικοί οι ίδιοι.

Τι δείχνουν τα ευρήματα για τις ανθρώπινες σχέσεις

Η έρευνα επιχειρεί να φωτίσει σημαντικές πτυχές της κοινωνικής αντίληψης, αν και βασίστηκε σε στατικές εικόνες και υποθετικά σενάρια, που απέχουν αρκετά από την πολυπλοκότητα των πραγματικών ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων. Ωστόσο, τα ευρήματα επισημαίνουν πως ο υποκειμενικός παράγοντας είναι σημαντικός, καθώς οι ερμηνείες των ανδρών γύρω από το σεξουαλικό ενδιαφέρον δεν βασίζονται τόσο σε αντικειμενικά σήματα, όσο στη δική τους ψυχολογική κατάσταση και αυτοεικόνα.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Behavioral Sciences.