Οι Ιρανοί διπλωμάτες «χτύπησαν» ξανά - Επικό τρολάρισμα στον Τραμπ για την «Επιχείρηση Ελευθερία»

Με ένα νέο βίντεο που ήδη κάνει τον γύρο του διαδικτύου, η Τεχεράνη επέλεξε ξανά τη σάτιρα και το τρολάρισμα για να απαντήσει στον Ντόναλντ Τραμπ και στην απόφασή του να «παγώσει» την «Επιχείρηση Ελευθερία» για τα Στενά του Ορμούζ.

Η πρεσβεία του Ιράν στη Νότια Αφρική ανήρτησε στον λογαριασμό της στο X ένα βίντεο στο οποίο εμφανίζεται ένας οξυγονοκολλητής να επισκευάζει ένα μεταλλικό κάγκελο. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, όμως, διαπιστώνει ότι έχει εγκλωβιστεί ο ίδιος μέσα στην κατασκευή που μόλις ολοκλήρωσε.

Το υπονοούμενο ήταν ξεκάθαρο: σύμφωνα με την ιρανική αφήγηση, ο Τραμπ έχει «παγιδευτεί» από τις ίδιες τις κινήσεις του στη Μέση Ανατολή και ειδικά γύρω από την κρίση στο Στενό του Ορμούζ.

Το timing μόνο τυχαίο δεν θεωρείται, καθώς το βίντεο δημοσιεύθηκε λίγο πριν από την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να αναστείλει την «Επιχείρηση Ελευθερίας» στο Στενό του Ορμούζ - μια κίνηση που παρακολουθείται στενά διεθνώς λόγω των επιπτώσεων στις ενεργειακές ροές και στην παγκόσμια ασφάλεια.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη ανάρτηση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, είναι μέρος μιας πολύ πιο οργανωμένης και απρόσμενα αποτελεσματικής ψηφιακής καμπάνιας του Ιράν, η οποία τους τελευταίους μήνες έχει μετατρέψει επίσημους διπλωματικούς λογαριασμούς σε πραγματικές «viral μηχανές».

Από τις διπλωματικές ανακοινώσεις στα memes τύπου Gen Z

Μέχρι πρόσφατα, οι λογαριασμοί ιρανικών πρεσβειών στο X είχαν περιορισμένη απήχηση και αναπαρήγαγαν κυρίως τυπικές δηλώσεις του υπουργείου Εξωτερικών και επίσημες ανακοινώσεις.

Όλα άλλαξαν όταν ξεκίνησε η νέα φάση της σύγκρουσης ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.

Σύμφωνα με ανάλυση του France 24, οι ιρανικές διπλωματικές αποστολές σε χώρες όπως η Νότια Αφρική, η Ταϊλάνδη, η Ζιμπάμπουε και το Ηνωμένο Βασίλειο άρχισαν να δημοσιεύουν memes, σατιρικά βίντεο και αναρτήσεις γεμάτες αναφορές στην ποπ κουλτούρα, υιοθετώντας μια αισθητική που θυμίζει περισσότερο content creators της Gen Z παρά διπλωμάτες.

Ανάμεσα στα posts που έγιναν viral ήταν μια φωτογραφία με παιδικό τιμόνι-παιχνίδι, όταν ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «μοιραστούν» τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ με το Ιράν. Η ανάρτηση συγκέντρωσε σχεδόν 4 εκατομμύρια προβολές.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η ιρανική πρεσβεία στη Ζιμπάμπουε απάντησε ειρωνικά σε ανάρτηση του Τραμπ για προθεσμία που έληγε «στις 8 το πρωί ώρα Ανατολικής Ακτής», ζητώντας του να τη μεταφέρει… μεταξύ 1 και 2 το μεσημέρι. Το post ξεπέρασε τα 6 εκατομμύρια views.

Οι αναρτήσεις περιλαμβάνουν αναφορές σε σειρές όπως τα «Φιλαράκια» και ταινίες όπως οι «Πειρατές της Καραϊβικής», ενώ σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται viral formats, Lego animations και ειρωνικά reaction memes που θυμίζουν TikTok και την κουλτούρα του internet.

Η «νέα γενιά» διπλωματών του Ιράν

Σύμφωνα με τον Ιρανό δημοσιογράφο Ali Pourtabatabaei, πίσω από αυτή τη στροφή βρίσκεται μια νεότερη γενιά Ιρανών διπλωματών, που ανέλαβε πιο ενεργό ρόλο όταν η παραδοσιακή κρατική επικοινωνία άρχισε να χάνει έδαφος στα social media.

Όπως εξηγεί, οι παλαιότερες γενιές διπλωματών συνειδητοποίησαν ότι οι κλασικές ανακοινώσεις και η «ξύλινη» γλώσσα δεν είχαν καμία απήχηση στο διεθνές κοινό, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες που καταναλώνουν πληροφορία μέσα από memes, βίντεο μικρής διάρκειας και χιουμοριστικό περιεχόμενο.

Έτσι, νεότεροι διπλωμάτες - περισσότερο εξοικειωμένοι με την παγκόσμια ποπ κουλτούρα και τις δυναμικές των social media - απέκτησαν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων λόγω της πολεμικής συγκυρίας.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό.

Σύμφωνα με μελέτη του «Ινσιτούτου Στρατηγικού Διαλόγου», μέσα στις πρώτες 50 ημέρες της σύγκρουσης, οι αναρτήσεις ιρανικών πρεσβειών και άλλων επίσημων λογαριασμών συγκέντρωσαν περίπου 900 εκατομμύρια προβολές και 22 εκατομμύρια likes - αριθμοί πολλαπλάσιοι σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο.

Και κάπως έτσι, λογαριασμοί που μέχρι πρόσφατα περνούσαν σχεδόν απαρατήρητοι μετατράπηκαν σε ένα από τα πιο απρόβλεπτα «όπλα» της ψηφιακής προπαγάνδας στη σύγχρονη γεωπολιτική σύγκρουση.