Παπασταύρου: Από διάδρομος διέλευσης, η Ελλάδα σε κόμβο διατλαντικής ενεργειακής ασφάλειας

Ένα νέο, συνεκτικό ενεργειακό αφήγημα εθνικής και γεωπολιτικής σημασίας επιχειρεί να οικοδομήσει η Ελλάδα, με αιχμή τον Κάθετο Διάδρομο, τις έρευνες υδρογονανθράκων με τη Chevron , την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (GSI) και το διαχρονικό πρόβλημα του υψηλού βιομηχανικού κόστους ενέργειας.

Το πλαίσιο αυτό ανέπτυξε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου  μιλώντας στο Athens Energy Summit, στέλνοντας σαφές μήνυμα: η Ελλάδα παύει να λειτουργεί ως απλός «διάδρομος διέλευσης» και διεκδικεί ρόλο κρίσιμου κόμβου για την ευρωπαϊκή και διατλαντική ενεργειακή ασφάλεια.

Κάθετος Διάδρομος: Έργο εθνικής και διατλαντικής σημασίας

Ο Κάθετος Διάδρομος χαρακτηρίστηκε από τον υπουργό ως «ιστορικό έργο», καθώς –όπως σημείωσε– είναι «η πρώτη φορά που ένα ενεργειακό προϊόν ξεκινά από την Ελλάδα και φτάνει μέχρι την Ουκρανία χωρίς ενδιάμεσες στάσεις».

«Όλοι οι συνεργαζόμενοι θα εργαστούν από κοινού για να πετύχει», υπογράμμισε, ξεκαθαρίζοντας ότι η επιτυχία του έργου αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για την Ελλάδα, ωστόσο, ο Κάθετος Διάδρομος «δεν είναι απλώς φυσικό αέριο». Είναι έργο στρατηγικής και εθνικής σημασίας, που συνδέεται με κρίσιμες υποδομές – από τις σιδηροδρομικές διασυνδέσεις έως τις εμπορευματικές μεταφορές. Όπως τόνισε, «η Ευρώπη πρέπει να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο και χρειάζεται αξιόπιστους προμηθευτές», επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή συνεργασία είναι κατεξοχήν διατλαντική υπόθεση.

Chevron: Πράσινο φως, επενδύσεις δισ. και έρευνες από το 2026

Στο μέτωπο των υδρογονανθράκων, ο κ. Παπασταύρου ανακοίνωσε ότι «το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε τις τέσσερις συμβάσεις» με τη Chevron, με επόμενο βήμα την υπογραφή τους.  «Τις επόμενες δύο εβδομάδες αναμένονται οι εκπρόσωποι της εταιρείας για τις υπογραφές και αμέσως μετά οι συμβάσεις θα κατατεθούν στη Βουλή», ανέφερε, δίνοντας και το χρονοδιάγραμμα: οι έρευνες στο πεδίο προβλέπεται να ξεκινήσουν το φθινόπωρο του 2026.

Το επενδυτικό αποτύπωμα μόνο αμελητέο δεν είναι, καθώς εκτιμάται στα 5 έως 7 δισ. ευρώ. Ο υπουργός ήταν σαφής: «Το κρίσιμο δεν είναι οι απειλές από τη Λιβύη, αλλά αν υπάρχουν επαρκή κοιτάσματα», μεταφέροντας το βάρος της συζήτησης στην τεχνική και γεωλογική πραγματικότητα.

Αναφερόμενος στις περιφερειακές εξελίξεις, σημείωσε ότι και η Τουρκία προχωρά με MOU για υδρογονάνθρακες, υπογραμμίζοντας ότι «όλες οι χώρες της Μεσογείου θέλουν να αναπτύξουν τα φυσικά τους κοιτάσματα», σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.

GSI και IMEC: Κομμάτια ενός μεγαλύτερου γεωοικονομικού παζλ

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (GSI), ο υπουργός παραδέχθηκε ότι υπήρξαν «αμφίσημα μηνύματα», ωστόσο ξεκαθάρισε πως στο δεύτερο μισό του 2025 υπάρχει ομόθυμη απόφαση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας να προχωρήσει η αξιολόγηση του έργου από αξιόπιστο διεθνή οίκο – διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. 

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμφωνία ΕΕ–Ινδία, η οποία, όπως είπε, επαναφέρει δυναμικά τη συζήτηση για τον IMEC. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου προς την Ευρώπη, με το GSI να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωοικονομικό σχέδιο. Η επικαιροποίηση των οικονομικών στοιχείων, τόνισε, μπορεί να δώσει νέα ώθηση και να προσελκύσει επενδυτές.

Βιομηχανικό κόστος ενέργειας: «Κοντά στη λύση»

Κλείνοντας, ο κ. Παπασταύρου εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για το υψηλό βιομηχανικό κόστος ενέργειας. «Είμαστε κοντά σε μία διευθέτηση, πάντα εντός του κοινοτικού πλαισίου», είπε, ξεκαθαρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν επιθυμεί κινήσεις που θα εκληφθούν ως μονομερείς.

Παραδέχθηκε ότι η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να είναι αργή, αλλά, όπως σημείωσε, «υπάρχει συνείδηση ότι το θέμα πρέπει να κλείσει και είμαστε κοντά».