Πατίνι: Το δώρο γενεθλίων που έγινε εφιάλτης - H άγνοια σκοτώνει περισσότερο από την ταχύτητα

Η είδηση του θανάτου του 13χρονου στην Ηλεία δεν είναι απλώς ένα θλιβερό περιστατικό. Είναι η κορυφή ενός παγόβουνου παρανομίας που καταγράφεται καθημερινά στους δρόμους μας.

Αν ρίξει κανείς μια ματιά στα πρόσφατα στοιχεία της Τροχαίας Αττικής, η εικόνα είναι σοκαριστική: σε μόλις δύο ημέρες ελέγχων στο κέντρο της Αθήνας (Φεβρουάριος 2026), βεβαιώθηκαν 95 παραβάσεις σε 384 ελέγχους. Το συμπέρασμα; Ένας στους τέσσερις οδηγούς πατινιού κυκλοφορεί παρανομώντας.

Η «ακτινογραφία» της παραβατικότητας

Η κακή χρήση δεν είναι θεωρητική, αποτυπώνεται στα μπλόκα. Οι πιο συχνές παραβάσεις που καταγράφει η Τροχαία είναι:

• Η «αλλεργία» στο κράνος: Παρά το γεγονός ότι είναι το μόνο που χωρίζει τον αναβάτη από μια μοιραία πτώση, το 25% των οδηγών πιάνονται χωρίς αυτό.

• Αόρατοι αναβάτες: Δεκάδες πρόστιμα αφορούν την έλλειψη φωτισμού ή ανακλαστικών το βράδυ, μετατρέποντας τα πατίνια σε «κινούμενους στόχους».

• Παράνομη κίνηση: Χρήστες που «πετούν» πάνω σε πεζοδρόμια τρομοκρατώντας πεζούς ή, ακόμα χειρότερα, εισέρχονται σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας όπου η ταχύτητά τους (max 25 χλμ/ώρα) είναι συνταγή θανάτου

• Τα… πειραγμένα (χωρίς κόφτη ταχύτητας) πατίνια με τελική βενζινοκίνητου scooter

Το μάθημα από την Ιταλία: Τέλος στην ανοχή

Ενώ εμείς ακόμα μετράμε πρόστιμα και δυστυχώς θανάτους νέων ανθρώπων, η Ιταλία άλλαξε το παιχνίδι. Από τον Δεκέμβριο του 2024, ο ιταλικός ΚΟΚ αντιμετωπίζει τα πατίνια με τη σοβαρότητα αυτοκινήτου:

• Πινακίδες και Ασφάλιση: Κάθε πατίνι φέρει αριθμό κυκλοφορίας. Τέρμα η ανωνυμία του παραβάτη.

• Κράνος για όλους: Ανεξαρτήτως ηλικίας, η προστασία είναι υποχρεωτική.

• Απαγόρευση σε πεζοδρόμια: Τα πατίνια μένουν στον δρόμο ή στους ποδηλατοδρόμους, με όριο τα 20 χλμ/ώρα.

Γιατί αποτύχαμε στην παιδεία;

Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι η μικροκινητικότητα «πλάσαρε» το πατίνι ως ένα ελεύθερο, cool παιχνίδι για νέους, ξεχνώντας να διδάξει την ευθύνη. Η οδική παιδεία θα έπρεπε να ξεκινά από το πατίνι.

Είναι το πρώτο όχημα που έρχεται στα χέρια ενός εφήβου. Αν αντί για «παιχνίδι», του μαθαίναμε ότι είναι το πρώτο του βήμα ως οδηγός, σήμερα πολλά δυστυχήματα ίσως να μην είχαν γίνει.

Δεν είναι μόνο η αδιαφορία για το κράνος. Είναι ότι στείλαμε τα παιδιά μας να οδηγήσουν σε έναν δρόμο που δεν τα χωράει, με οχήματα που τα βαφτίσαμε παιχνίδια για να μην αναλάβουμε την ευθύνη της εκπαίδευσής τους. Η Τροχαία σταματά τους παραβάτες, αλλά ποιος θα σταματήσει την άγνοια που θεωρεί το πατίνι ακίνδυνο δώρο γενεθλίων;

Πολλοί χρήστες (και γονείς) δεν παρανομούν από πρόθεση, αλλά από άγνοια, επειδή το κράτος επέτρεψε την πώληση των πατινιών πριν προλάβει να εκπαιδεύσει τους πολίτες.

Η ευθύνη των γονέων (Το νομικό κενό)

Στην περίπτωση της Ηλείας, αλλά και στα μπλόκα της Τροχαίας, το μεγάλο «αγκάθι» είναι οι ανήλικοι. Ο νόμος (ΚΟΚ) ορίζει ότι για πατίνια με ταχύτητα έως 25 χλμ/ώρα, ο οδηγός πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 ετών. Αν είναι μικρότερος, πρέπει να συνοδεύεται από ενήλικα. Όταν ένας 13χρονος είναι μόνος του στο δρόμο με πατίνι, υπάρχει ήδη μια διπλή παρανομία (ηλικία και έλλειψη συνοδείας) που συχνά οι γονείς αγνοούν, θεωρώντας το πατίνι «ποδήλατο».

Η «παγίδα» της ταχύτητας και της κατασκευής

Πολλά πατίνια που κυκλοφορούν στο εμπόριο μπορούν με μια απλή αλλαγή στο λογισμικό (hacking) να ξεπεράσουν τα 25 χλμ/ώρα. Στα μπλόκα, η Τροχαία δυσκολεύεται να ελέγξει αν ένα πατίνι είναι «πειραγμένο». Έτσι, έχουμε οχήματα που τρέχουν σαν scooter αλλά κυκλοφορούν με κανόνες ποδηλάτου. Αυτό δημιουργεί μια ανισορροπία ασφάλειας στον δρόμο.

Η απουσία «χώρου»

Κατηγορούμε τους οδηγούς πατινιών ότι κλείνουν τον δρόμο ή τρομάζουν τους πεζούς. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ποδηλατόδρομοι. Ο οδηγός του πατινιού είναι «ξένος» παντού. Στο πεζοδρόμιο ενοχλεί, στον δρόμο κινδυνεύει. Αυτή η «έλλειψη στέγης» στο οδικό δίκτυο οδηγεί στην παραβατικότητα αναγκαστικά.

Η επόμενη μέρα

Η αστυνόμευση βοηθά, αλλά δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε το «ιταλικό μοντέλο» για να περιορίσουμε την αναρχία και, κυρίως, χρειαζόμαστε τη μικροκινητικότητα στα σχολεία. Το πατίνι δεν είναι εχθρός, είναι η ευκαιρία μας να φτιάξουμε μια νέα γενιά οδηγών που σέβονται τη ζωή – τη δική τους και των άλλων.

Ας μην περιμένουμε το επόμενο «μαύρο» δελτίο της Τροχαίας για να δράσουμε.