Τοαντισηπτικόαντιμικροβιακόσαπούνιγια το πλύσιμο τωνχεριώνδεν είναι πιο αποτελεσματικό από το κοινό σαπούνι, σύμφωνα με μια νέα νοτιοκορεατική επιστημονική έρευνα. Έχουν προηγηθεί άλλες μελέτες που κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα.Οι ιοί που «χτυπούν» το αναπνευστικό σύστημα, όπως ο νέος κορωνοϊός, η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα, μπορούν να εξαπλωθούν μέσω των χεριών μας. Αν κάποιος είναι άρρωστος, μπορεί με το χέρι του να αγγίξει κάποια βλέννα και αμέσως ιικά σταγονίδια θα κολλήσουν σε αυτό.

Από εκεί τα ιικά σταγονίδια (όπως οκορωνοϊός) θα παραμείνουν στα χέρια μας και ίσως μπουν στο σώμα μας αν ακουμπήσουμε τα χέρια μας στο πρόσωπό μας.Γι’ αυτό τα χέρια μας είναι στην πρώτη γραμμή του πολέμου εναντίον του κορωνοϊού. Το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συνιστάτο πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ως τον καλύτερο τρόπο για να καθαρίσετε τα χέρια σας. Αν δεν είναι διαθέσιμο σαπούνι και νερό, μπορεί να σας βοηθήσει και ένα απολυμαντικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλ, λέει το CDC.

Το CDC, λοιπόν, δίνει προτεραιότητα στο σαπούνι και όχι άδικα, όπως θα δείτε παρακάτω. Αυτό συμβαίνει επειδή, όταν πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό, δεν καθαρίζετε μόνο τους ιούς, αλλά τους εξαϋλώνετε, καθιστώντας τους αβλαβείς.

Τι ακριβώς είναι το σαπούνι:

Το σαπούνι είναι αυτό που οι χημικοί ονομάζουν"αμφίφιλα" (amphiphiles). Αυτά είναι μόρια που έχουν διπλή φύση:Το ένα άκρο του μορίου τους προσελκύεται από το νερό και απωθείται από τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Το άλλο άκρο του μορίου τους προσελκύεται από τα λίπη και απωθείται από το νερό. Αν προσέξετε τις ετικέτες στα σαπούνια, η πιο συνηθισμένη ουσία είναι το "sodium laureth sulfate". Πρόκειται για ένα απορρυπαντικό, που συχνά αναμιγνύεται με άλλα χημικά για να καθαρίζει τα χέρια μας χωρίς να βλάπτει το δέρμα μας.

Αυτή η χημική κατασκευή διπλής φύσης είναι που κάνει το σαπούνι τόσο αποτελεσματικό. Όταν αγοράζετε ένα συμβατικό σαπούνι, αυτό να ξέρετε ότι αποτελείται από ένα μείγμα αυτών των αμφίφιλων.

Σκεφτείτε τι συμβαίνει όταν ρίχνετε λίγο λάδι στο νερό. Τα έλαια επιπλέουν. Αυτό συμβαίνει επειδή τα λίπη δεν αναμιγνύονται με το νερό. Αλλά αναμείξτε λίγο σαπούνι στο λάδι και το νερό και τα έλαια θα διασκορπιστούν. Βασικά, αυτό συμβαίνει επειδή το σαπούνι προσελκύεται από το λίπος (από το ένα άκρο των αμφίφιλων), αλλά στη συνέχεια το διασπάει, καθώς ελκύεται μέσω του άλλου άκρου από το νερό.Εν ολίγοις: το σαπούνι πρώτα περιβάλλει τα σωματίδια ελαίου και στην συνέχεια τα απομακρύνει το ένα από το άλλο.

Το αντισηπτικό σαπούνι δεν είναι πιο αποτελεσματικό

Ο κορωνοϊός μοιάζει κάπως με τα έλαια

Οι κορωνοϊοί είναι λίγο σαν το έλαιο που αναφέρεται στο παραπάνω παράδειγμα: είναι ουσιαστικά κομμάτια γενετικής πληροφορίας (που κωδικοποιούνται από RNA) τα οποία περιβάλλονται από μια επικάλυψη λίπους και πρωτεΐνης. Και αυτός είναι ο ακριβής τύπος σύνθεσης, που το σαπούνι μπορεί να διαλύσει.

Πώς το σαπούνι καταστρέφει τους ιούς

Η μία πλευρά του μορίου σαπουνιού (εκείνη που έλκεται από λίπος και απωθείται από το νερό) εισχωρεί στο κέλυφος από λίπος και πρωτεΐνες του ιού. Ευτυχώς, οι χημικοί δεσμοί που συγκρατούν τον ιό δεν είναι πολύ ισχυροί, γι’ αυτό η εισβολή αυτή είναι αρκετή για να διασπάσει την επικάλυψη του ιού. Στη συνέχεια, τα αβλαβή κομμάτια του ιού ξεπλένονται μαζί με το νερό.

Και ακόμα κι αν το σαπούνι δεν καταστρέψει όλους τους ιούς, θα τους «σπρώξετε» από τα χέρια σας μαζί με κάθε άλλη βρωμιά καθώς θα ξεπλένεστε. Το σαπούνι θα απομακρύνει επίσης άλλα βακτηρίδια και ιούς που μπορεί να είναι λίγο πιο σκληροί από τους κορωνοϊούς και πιο δύσκολο να αποσυντεθούν.Το μυστικό είναι ότι όλα αυτά παίρνουν λίγο χρόνο για να συμβούν και γι’ αυτό πρέπει να τρίβετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.

Στο παρακάτω παράδειγμα με εικόνες, χρησιμοποιείται στην αρχή μιαλιπαρή λοσιόν, η οποία παρομοιάζει τον τρόπο που ο κορωνοϊός προσκολλάται αρχικά στα χέρια. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια υπεριώδους φωτός, βλέπουμε πόσο καθαρίζουν τα χέρια σταδιακά,αρχικά με σκέτο νερό, στη συνέχεια με σαπούνι και νερόγια 5” και 10”και τέλος, ότιμόνο με 20”τρίψιμο πετυχαίνουμε τον στόχο μας:

Πρώτα απ’ όλα, το δέρμα σας έχει ραγάδες και χρειάζεται χρόνος ώστε το σαπούνι να διεισδύσει σε όλες τις μικροσκοπικές πτυχές και να διαλύσει τους ιούς που κρύβονται μέσα. Στη συνέχεια, το σαπούνι χρειάζεται λίγα δευτερόλεπτα για να κάνει το χημικό του έργο.

Και τα απολυμαντικά χεριών;

Το αλκοόλ, το κύριο συστατικό στα απολυμαντικά χεριών, μπορεί επίσης να καταστρέψει τους ιούς.Τα απολυμαντικά χεριών λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, καθώς τα μόρια αλκοόλης είναι αρκετά αμφίφιλα. Το θέμα είναι ότι απαιτείται πολύ υψηλή συγκέντρωση αλκοόλ, για να επιτύχετε το ίδιο αποτέλεσμα. Οι χημικές ουσίες που ονομάζονται ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου (quaternary ammonium compounds) είναι το κύριο συστατικό των απολυμαντικών χεριών. Αυτές σκοτώνουν και τους ιούς, αλλά μπορεί να είναι λίγο πιο σκληρές στο δέρμα.Το CDC συνιστά τα απολυμαντικά χεριών να έχουν τουλάχιστον 60% περιεκτικότητα σε αλκοόλ.

Γενικώς, τα απολυμαντικά χεριών είναι χρήσιμα, αλλά μπορεί να αποτύχουν σε μη ιδανικές καταστάσεις.Εάν τα χέρια σας είναι υγρά ή ιδρωμέναόταν χρησιμοποιείτε το απολυμαντικό, αυτό μπορεί να το αραιώσει και να μειώσει την αποτελεσματικότητά του. Επίσης, το απολυμαντικόδεν καθαρίζει τα χέρια σας από βρωμιέςστις οποίες οι ιοί μπορούν επίσης να προσκολληθούν.

Το σαπούνι είναι το καλύτερό μας όπλο

Ο τύπος του σαπουνιού δεν έχει καμία σημασία.Δεν χρειάζεστε "αντιβακτηριακό σαπούνι". Και δεν χρειάζεστε ένα υπερβολικά σκληρό απορρυπαντικό. Το απλό σαπούνι λειτουργεί τέλεια.