Ποιο είναι το πιο μολυσμένο τρόφιμο με τοξικά «παντοτινά χημικά» σε όλη την Ευρώπη

Υψηλά επίπεδα μιας τοξικής «παντοτινής χημικής ουσίας» εντοπίστηκαν σε προϊόντα δημητριακών σε όλη την Ευρώπη λόγω της παρουσίας της σε φυτοφάρμακα.

Τα πιο μολυσμένα τρόφιμα είναι τα δημητριακά πρωινού, όπως καταγράφει μελέτη του Pesticide Action Network Europe (PAN), με μέσες συγκεντρώσεις 100 φορές υψηλότερες από αυτές του νερού της βρύσης.

Σύμφωνα με τον Guardian, η μελέτη διαπίστωσε την παρουσία τριφθοροοξικού οξέος (TFA), μιας χημικής ουσίας που παράγεται όταν τα φυτοφάρμακα που περιέχουν χημικές ουσίες Pfas αποσυντίθενται στο έδαφος, σε δημητριακά πρωινού, δημοφιλή γλυκά, ζυμαρικά, κρουασάν, ψωμί ολικής αλέσεως και ραφιναρισμένο ψωμί, καθώς και αλεύρι.

Οι υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλικές ουσίες (Pfas) είναι μια ομάδα χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία και προστίθενται σε καταναλωτικά προϊόντα από τη δεκαετία του 1950.

Είναι γνωστές ως «παντοτινές χημικές ουσίες» διότι αν διαρρεύσουν στο έδαφος ή στο νερό, όπως συμβαίνει συχνά, μπορούν να παραμείνουν εκεί για αιώνες. Η επίδρασή τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον μόλις αρχίζει να γίνεται σαφής, με νέες μελέτες να εμφανίζονται συχνά σχετικά με τη σύνδεση ορισμένων από αυτές τις χημικές ουσίες με ασθένειες όπως ο καρκίνος.

Το TFA είναι αναπαραγωγικά τοξικό, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να βλάψει την αναπαραγωγική λειτουργία, τη γονιμότητα και την εμβρυϊκή ανάπτυξη του ανθρώπου. Έχει επίσης συνδεθεί με αρνητικές επιπτώσεις στον θυρεοειδή, το ήπαρ και το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι ακτιβιστές καλούν τις κυβερνήσεις να θέσουν ένα πολύ πιο προστατευτικό όριο ασφαλείας για το TFA και να απαγορεύσουν όλα τα φυτοφάρμακα Pfas και άλλες πηγές TFA. Επί του παρόντος, οι κυβερνήσεις δεν παρακολουθούν το TFA στα τρόφιμα.

Η μελέτη ανέλυσε 65 συμβατικά προϊόντα δημητριακών που αγοράστηκαν σε 16 ευρωπαϊκές χώρες – η πρώτη μελέτη του είδους της σε επίπεδο ΕΕ. Προηγούμενες εκθέσεις έχουν διαπιστώσει υψηλά επίπεδα TFA στο κρασί και κάποια μόλυνση του νερού της βρύσης. Είναι διαλυτό στο νερό, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να απορροφηθεί από τα φυτά από το έδαφος.

Η TFA ανιχνεύθηκε στο 81,5% των δειγμάτων (53 από τα 65 δείγματα) σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, με υψηλά επίπεδα μόλυνσης. Τα προϊόντα σιταριού είναι σημαντικά πιο μολυσμένα από άλλα προϊόντα με βάση τα δημητριακά.

Τα υψηλότερα επίπεδα βρέθηκαν στα ιρλανδικά δημητριακά πρωινού, ακολουθούμενα από το βελγικό ψωμί ολικής αλέσεως, το γερμανικό ψωμί ολικής αλέσεως και τη γαλλική μπαγκέτα. Εντοπίστηκε σε μια τεράστια γκάμα προϊόντων, από σπαγγέτι μέχρι σκόνες τυριού και τζίντζερμπρεντ.

«Όλοι οι άνθρωποι εκτίθενται σε TFA μέσω πολλαπλών οδών, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και του πόσιμου νερού. Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για άμεση απαγόρευση των φυτοφαρμάκων Pfas, προκειμένου να σταματήσει η περαιτέρω μόλυνση της τροφικής αλυσίδας», δήλωσε η Σαλομέ Ριονέλ, υπεύθυνη πολιτικής στο PAN Europe.

Η Αγγελική Λυσίμαχου, επικεφαλής του τμήματος επιστήμης και πολιτικής της PAN Europe, δήλωσε: «Όλα τα δείγματα υπερέβαιναν το προκαθορισμένο ανώτατο όριο καταλοίπων. Δεν μπορούμε να εκθέτουμε τα παιδιά σε χημικές ουσίες που είναι τοξικές για την αναπαραγωγή. Αυτό απαιτεί άμεση δράση».

Αν και η Βρετανία δεν συμπεριλήφθηκε στη μελέτη, τα αποτελέσματα έχουν επιπτώσεις και εκεί. Οι PFAS συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο ευρέως χρησιμοποιούμενων δραστικών ουσιών φυτοφαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 27 γνωστές δραστικές ουσίες PFAS να χρησιμοποιούνται σε φυτοφάρμακα του Ηνωμένου Βασιλείου, έξι από τις οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως εξαιρετικά επικίνδυνες. Χρησιμοποιούνται επειδή οι ιδιότητές τους μπορούν να ενισχύσουν την ικανότητα ενός φυτοφαρμάκου να είναι συγκεκριμένο, να δρα ταχύτερα και να έχει μακρύτερη υπολειμματική δράση στους οργανισμούς-στόχους.