Πώς να κάνετε σωστά τις χωριστές φορολογικές δηλώσεις – Τα βήματα και οι παγίδες

Μέχρι τις 2 Μαρτίου έχουν περιθώριο οι έγγαμοι φορολογούμενοι που θέλουν να πάρουν «διαζύγιο» στην εφορία, να εισέλθουν στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία και να γνωστοποιήσουν την επιλογή τους για υποβολή χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος το 2026.

Η κίνηση αυτή μπορεί να γίνει από έναν τουλάχιστον από τους δύο συζύγους και είναι δεσμευτική για τον έτερο σύζυγο ενώ όσοι φορολογούμενοι υπέβαλλαν το προηγούμενο φορολογικό έτος χωριστές δηλώσεις και η επιθυμία τους εξακολουθεί να ισχύει δεν απαιτείται να κάνουν καμία ενέργεια εκτός και αν επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους.

Για την πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση των φορολογούμενων η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων(ΑΑΔΕ) εξέδωσε χρηστικό οδηγό με τη μορφή 18 ερωτήσεων και απαντήσεων:

1. Πώς μπορώ να γνωστοποιήσω την επιλογή μου να υποβάλω χωριστή δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος;
Η γνωστοποίηση γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στον διαδικτυακό τόπο, ακολουθώντας τη διαδρομή Ψηφιακές Υπηρεσίες → Φορολογικές Υπηρεσίες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης, είτε από εσάς με τους δικούς σας κωδικούς πρόσβασης είτε από, ειδικά για τον σκοπό αυτό, εξουσιοδοτημένο λογιστή - φοροτεχνικό, με τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης.

2. Αν κανείς από τους συζύγους δεν γνωστοποιήσει την επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2026 τι θα συμβεί;
Στην περίπτωση αυτή οι σύζυγοι θα υποβάλουν κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος 2025.

3. Στις περιπτώσεις κοινής δήλωσης συζύγων θα γίνεται συμψηφισμός φόρου μεταξύ συζύγων και βεβαίωση στο όνομα του συζύγου;
Όχι, θα γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου και δεν θα γίνεται συμψηφισμός χρεωστικού και πιστωτικού ποσού μεταξύ των συζύγων.

4. Επηρεάζεται η χορήγηση επιδομάτων στις χωριστές δηλώσεις συζύγων;
Όχι, δεν επηρεάζεται η χορήγηση των επιδομάτων από την υποβολή χωριστών δηλώσεων από τους συζύγους.

5. Είναι απαραίτητο να υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία;
Όχι, δεν είναι απαραίτητη η υποβολή χωριστών δηλώσεων διότι προβλέπεται ήδη χωριστή φορολογική αντιμετώπιση στις κοινές δηλώσεις συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία.

6. Πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων;
Η κύρια κατοικία δηλώνεται στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1, στους αντίστοιχους κωδικούς κύριας κατοικίας. Ο κάθε σύζυγος συμπληρώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό του ως μισθωτής σε περίπτωση μισθωμένης κατοικίας και το ποσοστό της δωρεάν παραχώρησης, αντίστοιχα.

7. Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία όταν ένας εκ των δύο συζύγων δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης;
Ο σύζυγος που δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο».

8. Πώς αναγράφονται τα τέκνα ως εξαρτώμενα μέλη του φορολογούμενου στις χωριστές δηλώσεις;
Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα, δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.

9. Ποιος δηλώνει το εισόδημα ανήλικου τέκνου που προέρχεται από τον κοινό γάμο στις χωριστές δηλώσεις όταν αυτό δεν έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης;
Το εισόδημα του ανήλικου τέκνου, που δεν φορολογείται στο όνομα του τέκνου, προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν τον γονέα.

10. Ποιος βαρύνεται με τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης στις χωριστές δηλώσεις συζύγων;
Στις χωριστές δηλώσεις συζύγων δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων καθενός εκ των συζύγων, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν τον κάθε σύζυγο ατομικά.
Όσον αφορά τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου.

11. Στις χωριστές δηλώσεις υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς υπολειπόμενου ποσού αποδείξεων από τον ένα σύζυγο στον άλλο;
Όχι, δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα.

12. Ποια είναι η προθεσμία γνωστοποίησης της επιλογής υποβολής χωριστής δήλωσης συζύγων;
Για κάθε φορολογικό έτος, η καταληκτική ημερομηνία είναι η 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης.

13. Μετά την 28η Φεβρουαρίου η επιλογή για υποβολή χωριστής δήλωσης μπορεί να ανακληθεί;
Η ανάκληση της επιλογής υποβολής χωριστής δήλωσης είναι δυνατή μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης.

14. Ποιος από τους συζύγους μπορεί να γνωστοποιήσει την επιλογή για υποβολή χωριστής δήλωσης;
Οποιοσδήποτε από τους συζύγους ή και οι δύο.

15. Πρέπει η γνωστοποίηση της επιλογής για υποβολή χωριστής δήλωσης να γίνεται κάθε έτος μέχρι την 28η Φεβρουαρίου;
Όσοι φορολογούμενοι επέλεξαν το προηγούμενο φορολογικό έτος να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις, για το τρέχον φορολογικό έτος και επόμενα, θα χρειαστεί να εισέλθουν στη σχετική εφαρμογή, εφόσον υφίσταται η έγγαμη σχέση, μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του οικείου έτους, μόνο εφόσον επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους. Σε περίπτωση ανάκλησης, και εφόσον υπάρχει εκ νέου επιθυμία για υποβολή χωριστής δήλωσης σε κάποιο έτος, πρέπει να γνωστοποιηθεί ξανά για το έτος αυτό, από τουλάχιστον έναν εκ των συζύγων μέχρι την προθεσμία της 28ης Φεβρουαρίου.

16. Πρόκειται να τελέσω γάμο εντός του έτους υποβολής της δήλωσης. Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση;
Από το φορολογικό έτος 2024 και εφεξής, οι σύζυγοι, κατά τη διάρκεια του γάμου, υποβάλλουν κοινή δήλωση, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου και για τα εισοδήματα του έτους αυτού. Συνεπώς, εκ του νόμου, θα υποβάλλετε τη δήλωσή σας ως υπόχρεος χωρίς στοιχεία συζύγου. Η γνωστοποίηση υποβολής χωριστής δήλωσης, θα είναι δυνατή για το φορολογικό έτος εντός του οποίου τελέστηκε ο γάμος.

17. Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης (ΜΣΣ) γνωστοποιούν την επιθυμία τους για υποβολή χωριστών δηλώσεων;
Όχι, καθόσον για τα ΜΣΣ εκ του νόμου υπάρχει η δυνατότητα υποβολής κοινής δήλωσης ή χωριστών δηλώσεων.

18. Πρέπει και οι δύο σύζυγοι να διαθέτουν δικούς τους κωδικούς πρόσβασης προκειμένου να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις;
Ναι. Εφόσον η σύζυγος δεν έχει προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης, οφείλει να αποκτήσει προκειμένου να υποβάλει τη δική της δήλωση.